Pandemiya beynin sürətli qocalmasına səbəb olub
Britaniyalı alimlər pandemiya dövründə insanların beyninin normaldan daha sürətli qocaldığını müəyyən ediblər.
Axşam.az xəbər verir ki, bu barədə "Nature Communications" jurnalında dərc olunan araşdırmada deyilir. Üstəlik, bu təsir yalnız COVID-19-a yoluxanlarda deyil, yoluxmayanlarda da müşahidə olunub.
Tədqiqatçılar əvvəlcə pandemiyadan əvvəl toplanmış 15 334 sağlam insanın məlumatları əsasında normal beyin qocalma modelini hazırlayıblar. Daha sonra 996 iştirakçının təxminən 2–3 illik fasilə ilə çəkilmiş iki beyin skanını müqayisə ediblər. Onlardan 564 nəfər iki dəfə pandemiyadan əvvəl, qalan 432 nəfər isə ikinci skanı 2021–2022-ci illərdə etdirib.
Nəticədə məlum olub ki, insanların beyni iki il ərzində normaldan 5,5 ay daha çox qocalıb. Virusla yoluxmuş şəxslərdə məlumat emalı sürəti və zehni çeviklik kimi bəzi idrak funksiyalarının da zəiflədiyi müşahidə edilib.
Araşdırmanın müəllifi bildirib ki, beynin daha sürətli qocalması xüsusilə kişilər və aşağı sosial-iqtisadi təbəqələrdəki insanlar arasında daha çox nəzərə çarpıb. Onun sözlərinə görə, beynin vəziyyətinə yalnız xəstəliklər deyil, həyat təcrübəsi də təsir edir.
Kişilər və qadınlar arasında fərq isə orta hesabla 2,5 ay təşkil edib. Alimlər hesab edirlər ki, bu dəyişikliklərə qapanmaların yaratdığı stress, sosial təcrid və yoluxma qorxusu səbəb olub. Pandemiya, hətta birbaşa yoluxma baş verməsə belə, beynə təsir göstərib.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşAğrısız müalicə üsulu: Fizioterapiya hansı xəstəliklərdə effektivdir? - VİDEO
"Baku Med" verilişinin budəfəki buraxılışında fizioterapiya haqqında müzakirələr aparılıb. Fizioterapiyanın əsas məqsədi nədir?. Fizioterapiya hansı ağrılarda daha effektivdir?. Boyun ağrılarında fizioterapiyanın rolu nədir?. Fizioterapiya diz ağrılarında faydalıdırmı?. Elektroterapiya hans
13.06.2026 267 Gündə neçə fincan çay içmək faydalıdır?
Çay ürək-damar xəstəlikləri və onkoloji xəstəliklər də daxil olmaqla, müxtəlif səbəblərdən ölüm riskinin azaldılmasına kömək edir. xəbər verir ki, bu barədə həkim-qastroenteroloq Darya Boqomolovanın açıqlamasına əsasən məlumat dərc edib. Yetkin insanlar üçün qara və ya yaşıl çayın tövsiyə olunan gündəli
14.06.2026 250 Xərçəng müalicəsində 3 yenilik - Tibb dünyası bu nəticələri müzakirə edir
Xərçəng müalicəsində ümidverici üç yeni elmi araşdırma tibb dünyasında böyük maraq doğurub. Baş-boyun xərçəngində bəzi xəstələrdə şişlərin tamamilə yox olduğu bildirilərkən, sinə xərçəngində bəzi xəstələr üçün kimyaterapiyasız müalicə ehtimalı gündəmə gəlib. Metastatik pankreas xərçəngində isə eksperimenta
03.06.2026 461 Yuxusuzluq kökəlmənin gizli səbəbi ola bilər
Rusiyalı psixoloq Rodion Çepalov bildirib ki, yuxusuzluq çəki artımına təkcə fizioloji deyil, psixoloji baxımdan da birbaşa təsir edir. Ölkə.az-ın xəbərinə görə, o, " "ya açıqlamasında qeyd edib ki, insan az yatanda beyin ətraf mühiti daha stresli və təhlükəli qəbul edir, orqanizm isə sürətl
26.05.2026 339 İnfarktdan əvvəl ürək necə ağrıyır, nəyi bilmək vacibdir?
Ürək tutmaları dünyada vaxtından əvvəl ölümün ən çox yayılmış səbəblərindən biridir. Həkimə vaxtında müraciət etmək çox vaxt həyatınızı xilas edə bilər. -ın xarici mediaya istinadən xəbərinə görə, həkimlər müntəzəm olaraq ürək sağlamlığınıza qayğı göstərməyin vacibliyini vurğulayırlar: balanslı qidalanma
24.05.2026 523 Hər gün etdiyiniz səhv ürək xəstəliklərinə səbəb ola bilər
Xörək duzu maddələr mübadiləsinin normal gedişində, sinir və əzələ fəaliyyətində, həmçinin orqanizmdə maye balansının qorunmasında mühüm rol oynayır. xəbər verir ki, həkimlərin sözlərinə görə, yetkin insanların gündəlik minimum duz ehtiyacı təxminən 1,4 qramdır. Tövsiyə olunan gündəlik qəbul miqdar
06.06.2026 281 Ağırlıq qaldıranlar daha uzunömürlü olur
Dərc olunmuş bir araşdırmanın nəticələrinə görə, həftədə 1,5-2 saat müntəzəm ağırlıq məşqləri ömrü uzatmaqda təsirlidir. Mütəmadi məşqlər həmçinin yıxılma riskini də azaldır. Axşam.az xəbər verir ki, həftədə 90 dəqiqədən iki saata qədər edilən ağırlıq və müqavimət məşqləri vaxtından əvvəl ölüm riskin
06.06.2026 269 İltihabı zəncəfildən daha təsirli şəkildə aradan qaldıran 8 qida
İltihab təkcə zədə və ya ağrıdan sonra yaranan şişkinlik deyil. Bədəndə illərlə səssiz şəkildə davam edən xroniki iltihabın ürək-damar xəstəlikləri, diabet və artrit kimi problemlərin inkişafı ilə əlaqəli olduğu elmi araşdırmalarda göstərilir. Buna görə "iltihabı azaltmaq üçün nə yemək lazımdır"
01.06.2026 442 Həkim sağlam qocalmaq üçün hər gün bu meyvəni yeməyi tövsiyə edib
Sağlam qocalmaq və beyin fəaliyyətini qorumaq üçün hər gün nar yemək faydalı ola bilər. xəbər verir ki, bu barədə dietoloq Qerys Fərhad "El Economista" nəşrinə açıqlamasında bildirib. Mütəxəssisin sözlərinə görə, narın müntəzəm qəbulu koqnitiv funksiyalara müsbət təsir göstərir. O qeyd edi
02.06.2026 407