Milyonlarla insanın bu vərdişi ürək sağlamlığı üçün təhlükə yaradır
Yeni bir araşdırma göstərib ki, ekran qarşısında keçirilən hər əlavə saat uşaqlar və yeniyetmələrdə ürək-damar sağlamlığı üçün ciddi risk yaradır.
Qaynarinfo xəbər verir ki, danimarkalı alimlərin "Journal of the American Heart Association" jurnalında dərc olunmuş araşdırmasına əsasən, ağıllı telefonlardan televizorlara qədər ekranlardan həddindən artıq istifadə uşaqların və gənclərin ürək-damar sisteminə mənfi təsir göstərir.
İki uzunmüddətli kohort tədqiqatına cəlb olunmuş minlərlə iştirakçının analizinə əsasən məlum olub ki, ekran qarşısında keçirilən hər əlavə saat kardiometabolik riski – yüksək təzyiq və insulinə qarşı müqavimətin yaranma ehtimalını – əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Mütəxəssislərin qiymətləndirməsinə görə, gündə 5-6 saatlıq ekran vaxtı bu riski 40-60% yüksəldə bilər.
Ən təhlükəli vəziyyət isə ekran qarşısında çox vaxt keçirməyin pis yuxu rejimi ilə birləşməsi zamanı yaranır: yuxunun qısa olması və gec yatmaq bu mənfi təsiri daha da artırır. 10 və 18 yaşlı iştirakçılarda ekran vaxtı ilə kardiometabolik risk arasında yaranan əlaqənin təxminən 12%-i yuxu müddətinin qısalığı ilə izah olunur.
Alimlər süni intellekt alqoritmlərindən istifadə edərək yeniyetmələrin qanında ekran fəaliyyətinə bağlı olan spesifik "metabolik iz" də aşkar ediblər. Bu biomarker gələcəkdə mümkün ürək-damar xəstəliklərinin ilkin əlaməti ola bilər.
Tədqiqatın müəllifləri bildirirlər ki, uşaqlıq dövründə formalaşan vərdişlər sağlamlığımıza uzunmüddətli təsir edir. Buna görə də ekran vaxtının məhdudlaşdırılması və yuxu rejiminin normallaşdırılması erkən yaşlardan profilaktik tədbirlərin vacib hissəsinə çevrilməlidir.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşAxşam yeməyindən sonra yemək yeyirsiniz? - Bu xəbəri mütləq oxuyun
Gec saatlarda yemək qaraciyər xəstəlikləri riskini 30 faizədək artıra bilər. xəbər verir ki, təxminən 200 min nəfərin məlumatlarının təhlil edildiyi araşdırma gec saatlarda qidalanmaqla qaraciyər yağlanması və sirroz arasında əlaqə olduğunu üzə çıxarıb. ABŞ-nin Oreqon Sağlamlıq və Elm Universitetini
25.10.2026 903 Hepatit B və C tam müalicə olunur? - Mütəxəssis danışdı
Virus hepatitləri qaraciyərin iltihabına səbəb olan və geniş yayılmış infeksion xəstəliklər sırasındadır. Xəstəliyin bəzi növləri kəskin formada keçsə də, hepatit B və C uzun müddət heç bir əlamət vermədən inkişaf edərək xroniki xarakter ala, qaraciyərin ciddi zədələnməsinə səbəb ola bilər. Bununla yanaşı
01.11.2026 777 Toyuq ətini əvəz edir - Tərkibində 25 % zülal var
Ən çox zülal ehtiva edən çərəzin adı bəlli olub. BİG.AZ qafqazinfo-ya istinadən xəbər verir ki, dietoloq Anita Mirçandani zülal tərkibinə görə lider olan çərəzi açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, zülalla ən zəngin məhsul yerfındığıdır (araxis). O bildirib ki, botaniki baxımdan yerfındığı çərəzlərə deyil
15.11.2026 404 Həkimlər niyə çaya şəkər əlavə etməməyi məsləhət görürlər?
Çaya əlavə edilən şəkər gün ərzində qəbul etdiyimiz kalori miqdarını artırır. Xüsusilə bir neçə fincan şirin çay içənlər fərqinə varmadan xeyli şəkər qəbul edə bilərlər. xəbər verir ki, şəkərli içkilərin həddindən artıq istifadəsi artıq çəki və diş çürüməsi riskini artırır. Buna görə çayı şəkərsiz içmə
18.10.2026 956 Səhər yeməyi üçün ən pis vaxt - Diyetoloqların cavabı
Səhər yeməyini günortadan sonraya saxlamaq sağlamlıq üçün arzuolunmaz nəticələrə səbəb ola bilər. Diyetoloqların fikrincə, günün ilk qida qəbulu üçün ən uyğun vaxt oyandıqdan sonrakı 1-2 saatdır. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "EatingWell" nəşri diyetoloqların tövsiyələrinə istinadə
10.11.2026 467 Yumurta qan şəkərinə necə təsir edir?
Yumurta balanslaşdırılmış qidalanmanın bir hissəsi ola bilər və diabetli insanlar üçün də uyğun məhsullardan sayılır. Tərkibində karbohidratın az olması səbəbindən yumurta qan şəkərinin səviyyəsinə çox cüzi təsir göstərir və yeməkdən sonra qlükozanın kəskin yüksəlməsinə səbəb olmur. Bir iri yumurtanı
17.10.2026 919 Alimlər orqanizmin hansı yaşda gücünü itirməyə başladığını müəyyənləşdirdi
Yaşlanma insanın fiziki qabiliyyətlərinə çoxlarının gözlədiyindən daha erkən təsir göstərməyə başlaya bilər. Alimlər müəyyən ediblər ki, yaş artdıqca fiziki göstəricilərin azalması sürətlənir. Bununla belə, yetkin yaşda idmanla məşğul olmağa başlamaq da fiziki göstəriciləri yaxşılaşdıra bilər. Qaynarinf
19.10.2026 1178 Yeni koronavirus ştammı - əlamətlər hansılardır, niyə həyəcan təbili çalınır?
Dünyada PJ.2.1 koronavirus variantı yayılır. İnfeksiyaya yoluxma hallarının ABŞ, Kanada və bir sıra Avropa ölkələrində qeydə alındığı bildirilir. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, bu ştamın yaratdığı əlamətlər adi soyuqdəymə və ya mövsümi qriplə oxşardır. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatına istinadən xəbər veri
15.11.2026 442 Toyuğu yumazdan əvvəl bu təhlükəni bilin!
Bir çox insan toyuq ətini bişirməzdən əvvəl kranın altında yumağa üstünlük verir. Lakin mütəxəssislər bu vərdişin sağlamlıq üçün təhlükə yarada biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər. Belə ki, çiy toyuğun yuyulması zamanı su sıçrantıları vasitəsilə bakteriyalar mətbəxin müxtəlif səthlərinə, qab-qacağa v
02.11.2026 1046