Tənhalıq şəxsiyyəti, yuxunu və hətta beyin funksiyasını dəyişir

Tənhalıq şəxsiyyəti, yuxunu və hətta beyin funksiyasını dəyişirBeynəlxalq alimlər qrupu tənhalığın təkcə əhval-ruhiyyəyə deyil, həm də şəxsiyyətə, beyin funksiyasına, immunitet sisteminə və hətta yuxulara da təsir etdiyini müəyyən edib.

BiG.AZ xəbər verir ki, tədqiqat "Nature Human Behavior" (NHB) jurnalında dərc olunub.

Yalnızlıq getdikcə daha çox sadəcə xoşagəlməz hiss deyil, insanı daxildən dəyişdirə bilən amil adlandırılır. Yeni araşdırmalar göstərir ki, uzunmüddətli sosial təcrid təkcə əhval-ruhiyyəyə deyil, həm də şəxsiyyət xüsusiyyətlərinə, fiziologiyasına və hətta beynin sosial məlumatları necə emal etməsinə təsir göstərir.

ABŞ-da yaşlı insanlar arasında aparılan böyük sorğular göstərdi ki, daim tənha hiss edənlər zaman keçdikcə daha az ünsiyyətcil, daha az intizamlı və daha narahat olurlar. Alimlər qeyd edirlər ki, dəyişikliklər təkcə cari əhval-ruhiyyəyə deyil, əsas xarakter xüsusiyyətlərinə də təsir edir.

Digər tədqiqatlar tənhalığı emosional qeyri-sabitlik və mənfi özünə hörmətlə əlaqələndirir: belə insanlar daha çox özlərini yaxınları üçün bir yük kimi qəbul edirlər. Fizioloji səviyyədə tənhalıq immun reaksiyalarında və iltihabi proseslərdə iştirak edən zülalların səviyyəsinin dəyişməsi ilə müşayiət olunur. Bu, ürək-damar xəstəlikləri və diabet riskini artıra bilər.

Yalnızlığın təsiri hətta yuxuda da hiss olunur: Amerikalı psixoloqların fikrincə, tənha insanlar daha çox kabuslar görür, onların istirahəti isə daha az bərpaedici olur. Neyroimaging tədqiqatları göstərir ki, belə insanların beyni tanış insanlara və hətta uydurma personajlara fərqli reaksiya verir. Bəzi hallarda real və "psevdososial" əlaqələr arasındakı sərhəd bulanıq olur və beyin dostları və televiziya personajlarını demək olar ki, eyni şəkildə emal edir.

Yeniyetmələr xüsusilə həssasdırlar: ABŞ-da 11 mindən çox insanın uzunmüddətli müşahidələrinin nəticələri göstərdi ki, 15 yaşında tənhalıq yetkinlik dövründə depressiya və travma sonrası stress pozğunluğu riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.

Alimlər qeyd edirlər ki, tənhalıq sadə bir şirkət çatışmazlığı kimi qəbul edilə bilməz. Bu, insanın hisslərini, düşüncələrini və dünya ilə qarşılıqlı əlaqəsini tədricən dəyişdirən mürəkkəb və çox qatlı bir təcrübədir.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 1069   Tarix: 19 avqust 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Axşam yeməyindən sonra yemək yeyirsiniz? - Bu xəbəri mütləq oxuyun

Gec saatlarda yemək qaraciyər xəstəlikləri riskini 30 faizədək artıra bilər. xəbər verir ki, təxminən 200 min nəfərin məlumatlarının təhlil edildiyi araşdırma gec saatlarda qidalanmaqla qaraciyər yağlanması və sirroz arasında əlaqə olduğunu üzə çıxarıb. ABŞ-nin Oreqon Sağlamlıq və Elm Universitetini

25.10.2026 903
.

Hepatit B və C tam müalicə olunur? - Mütəxəssis danışdı

Virus hepatitləri qaraciyərin iltihabına səbəb olan və geniş yayılmış infeksion xəstəliklər sırasındadır. Xəstəliyin bəzi növləri kəskin formada keçsə də, hepatit B və C uzun müddət heç bir əlamət vermədən inkişaf edərək xroniki xarakter ala, qaraciyərin ciddi zədələnməsinə səbəb ola bilər. Bununla yanaşı

01.11.2026 777
.

Toyuq ətini əvəz edir - Tərkibində 25 % zülal var

Ən çox zülal ehtiva edən çərəzin adı bəlli olub. BİG.AZ qafqazinfo-ya istinadən xəbər verir ki, dietoloq Anita Mirçandani zülal tərkibinə görə lider olan çərəzi açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, zülalla ən zəngin məhsul yerfındığıdır (araxis). O bildirib ki, botaniki baxımdan yerfındığı çərəzlərə deyil

15.11.2026 404
.

Həkimlər niyə çaya şəkər əlavə etməməyi məsləhət görürlər?

Çaya əlavə edilən şəkər gün ərzində qəbul etdiyimiz kalori miqdarını artırır. Xüsusilə bir neçə fincan şirin çay içənlər fərqinə varmadan xeyli şəkər qəbul edə bilərlər. xəbər verir ki, şəkərli içkilərin həddindən artıq istifadəsi artıq çəki və diş çürüməsi riskini artırır. Buna görə çayı şəkərsiz içmə

18.10.2026 956
.

Səhər yeməyi üçün ən pis vaxt - Diyetoloqların cavabı

Səhər yeməyini günortadan sonraya saxlamaq sağlamlıq üçün arzuolunmaz nəticələrə səbəb ola bilər. Diyetoloqların fikrincə, günün ilk qida qəbulu üçün ən uyğun vaxt oyandıqdan sonrakı 1-2 saatdır. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "EatingWell" nəşri diyetoloqların tövsiyələrinə istinadə

10.11.2026 467
.

Yumurta qan şəkərinə necə təsir edir?

Yumurta balanslaşdırılmış qidalanmanın bir hissəsi ola bilər və diabetli insanlar üçün də uyğun məhsullardan sayılır. Tərkibində karbohidratın az olması səbəbindən yumurta qan şəkərinin səviyyəsinə çox cüzi təsir göstərir və yeməkdən sonra qlükozanın kəskin yüksəlməsinə səbəb olmur. Bir iri yumurtanı

17.10.2026 919
.

Alimlər orqanizmin hansı yaşda gücünü itirməyə başladığını müəyyənləşdirdi

Yaşlanma insanın fiziki qabiliyyətlərinə çoxlarının gözlədiyindən daha erkən təsir göstərməyə başlaya bilər. Alimlər müəyyən ediblər ki, yaş artdıqca fiziki göstəricilərin azalması sürətlənir. Bununla belə, yetkin yaşda idmanla məşğul olmağa başlamaq da fiziki göstəriciləri yaxşılaşdıra bilər. Qaynarinf

19.10.2026 1178
.

Yeni koronavirus ştammı - əlamətlər hansılardır, niyə həyəcan təbili çalınır?

Dünyada PJ.2.1 koronavirus variantı yayılır. İnfeksiyaya yoluxma hallarının ABŞ, Kanada və bir sıra Avropa ölkələrində qeydə alındığı bildirilir. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, bu ştamın yaratdığı əlamətlər adi soyuqdəymə və ya mövsümi qriplə oxşardır. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatına istinadən xəbər veri

15.11.2026 442
.

Toyuğu yumazdan əvvəl bu təhlükəni bilin!

Bir çox insan toyuq ətini bişirməzdən əvvəl kranın altında yumağa üstünlük verir. Lakin mütəxəssislər bu vərdişin sağlamlıq üçün təhlükə yarada biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər. Belə ki, çiy toyuğun yuyulması zamanı su sıçrantıları vasitəsilə bakteriyalar mətbəxin müxtəlif səthlərinə, qab-qacağa v

02.11.2026 1046
.