Saqqızın gözlənilməz faydaları açıqlandı

Saqqızın gözlənilməz faydaları açıqlandıTədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, saqqız çeynəmək vərdişi diqqəti toplamağa və stressi azaltmağa kömək edə bilər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Fox News" yazır.

Bu vərdişin yaşı ən azı 8 min ilə çatır. Belə ki, Skandinaviyada insanlar alətlərin yapışdırılmasında istifadə etmək üçün ağcaqayın qatranını yumşaltmaq məqsədilə çeynəyirdilər. Digər qədim mədəniyyətlərdə - yunanlar, yerli amerikalılar və mayalar arasında da ağac qatranının zövq almaq və ya sakitləşdirici təsir üçün çeynənildiyi məlumdur.

XIX əsrin sonu - XX əsrin əvvəllərində Uilyam Riqli kiçik saqqız çeynəməyi bir qəribəlikdən kütləvi istehlak vərdişinə çevirib. Onun brendləri saqqızı əsəbləri sakitləşdirən, aclığı azaldan və diqqəti artıran vasitə kimi reklam edirdi.

1940-cı illərdə aparılan bir araşdırma saqqız çeynəməyin gərginliyi azaltdığını göstərsə də, bunun səbəbini izah edə bilməmişdi. Bu gün isə alimlər nəhayət ki, bu qədim inancların bioloji əsaslarını anlamağa başlayırlar.

2025-ci ildə Polşanın Şetsin Universitetinin alimləri neyro-vizualizasiya metodlarından istifadə olunan 30 ildən artıq tədqiqatı təhlil ediblər. Məqsəd insanların saqqız çeynədiyi zaman beyində hansı proseslərin baş verdiyini öyrənmək olub. MRT, EEG və yaxın infraqırmızı spektroskopiya üsullarından istifadə edən müəlliflər müəyyən ediblər ki, çeynəmə hərəkət, diqqət və stressin tənzimlənməsi ilə əlaqəli beyin sahələrində aktivliyi dəyişir.

İcmal göstərib ki, saqqız çeynəmək təkcə çeynəmə prosesində iştirak edən motor və sensor beyin şəbəkələrini deyil, həm də diqqət, ayıqlıq və emosional nəzarətlə bağlı daha yüksək səviyyəli sahələri aktivləşdirir.

Araşdırma əvvəlki nəticələri də təsdiqləyib: saqqız çeynəmək stressi azalda bilər, lakin yalnız müəyyən vəziyyətlərdə. Laboratoriya təcrübələrində ictimai çıxış və ya zehni hesablamalar kimi orta səviyyəli stress yaradan tapşırıqlar zamanı saqqız çeynəyən iştirakçılar, bunu etməyənlərlə müqayisədə, daha aşağı narahatlıq səviyyəsi bildirmişlər.

Lakin tibbi baxımdan yüksək stresli hallarda, məsələn, əməliyyatdan dərhal əvvəl saqqız çeynəmək həmişə narahatlığı azaltmayıb. Eyni zamanda, məyusluq yaratmaq üçün nəzərdə tutulan həlli olmayan problemlərlə üzləşən iştirakçılar üçün də aydın fayda müşahidə edilməyib.

Bir neçə tədqiqatda alimlər həmçinin müəyyən ediblər ki, saqqız çeynəyən insanlar söz siyahılarını və ya hekayələri digərlərindən daha yaxşı xatırlamayıblar. Diqqətdə müşahidə olunan hər hansı artım isə çeynəmə dayandırıldıqdan qısa müddət sonra yox olub.

"Bu təsirlər çox vaxt qısamüddətli olsa da, nəticələrin geniş diapazonu saqqız çeynəməyin ağız hərəkətlərinə nəzarətdən kənar beyin funksiyalarını modulyasiya etmək qabiliyyətini vurğulayır. Lakin hazırda saqqız çeynəməklə əlaqəli neyron dəyişiklikləri tədqiqatlarda müşahidə olunan müsbət davranış və funksional nəticələrlə birbaşa əlaqələndirmək mümkün deyil", deyə tədqiqatçılar bildiriblər.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 1153   Tarix: 12 yanvar 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Çox öskürənlər bunu oxusun

Uzun müddət davam edən öskürək bir çox insanın qarşılaşdığı problemlərdən biridir. Bəzən adi soyuqdəymədən sonra yaranan öskürək həftələrlə davam edə bilər. Lakin öskürəyin səbəbi hər zaman tənəffüs yolu infeksiyası olmur. BİG.AZ axşam.az-a istinadən bildirir ki, mütəxəssislərin fikrincə, keçməyən öskürəyi

08.11.2026 569
.

AVROPADA QIRMIZI HƏYƏCAN SİQNALI VERİLDİ

"Qısa müddətdə yoluxma halı 10 mini, ölüm sayı isə 5 mini keçib. Virusun təhlükəli olması və sürətlə yayılması səbəbindən Avropada qırmızı həyəcan siqnalı verilib". Bu haqda türk mediasına istinadən bildirib. Konqo Demokratik Respublikasında başlayan və tarixin ikinci ən böyük böhranına çevrilə

02.11.2026 895
.

Valideynlərin rotavirus narahatlığı: Uşaqlar əsasən harada və necə yoluxurlar?

Son günlər uşaqlar arasında rotavirus infeksiyası ilə bağlı narahatlıqlar artır. xəbər verir ki, bu barədə sosial şəbəkədə müzakirələr aparılıb. Valideynlər övladlarında qusma, ishal və yüksək hərarətlə müşayiət olunan bu virus xüsusilə azyaşlı uşaqlar üçün ciddi təhlükə yaradacağından narahatlıqların

01.11.2026 923
.

Görmə itkisinə aparan xəstəliklər hansılardır? - Video

"Baku Med" verilişinin budəfəki buraxılışında göz xəstəlikləri və onların müalicəsi müzakirə olunub. Ən çox rast gəlinən göz xəstəlikləri hansılardır?. Katarakt əməliyyatı hansı hallarda zərurətə çevrilir və müalicədən sonra bu xəstəliyin təkrarlanma riski varmı?. Gənc yaşda katarakt aşkarlanarsa

15.11.2026 304
.

Ürək transplantasiyasının icbari tibbi sığorta hesabına icra edilməsi təklif olunub

Ürək transplantasiyası və gözün buynuz qişasının transplantasiyası əməliyyatlarının icbari tibbi sığortanın Xidmətlər Zərfinə daxil edilməsi vacibdir. "Report" xəbər verir ki, bunu Orqan Donorluğu və Transplantasiya üzrə Koordinasiya Mərkəzinin İdarə Heyətinin sədri Yeganə Abbasova Azərbaycand

01.11.2026 791
.

Kişilərdə bu əlamət varsa, xərçəngdən yoxlansın

Qanda anemiya və hemoqlobin səviyyəsinin düşməsi xərçəng müayinəsindən keçməyi tələb edir, xüsusən kişilər diqqətli olmalıdır. BİG.AZ -a istinadən xəbər verir ki, cərrah İldus Muxametovun sözlərinə görə, kolorektal xərçəngin inkişafı anemiyaya səbəb ola bilər. O qeyd edib ki, bağırsaq xərçəngi, xüsusil

31.10.2026 838
.

Bir çox xəstəliyi müalicə edən MASAJ

Masaj xidməti bir çox xəstəlikləri sağaldır, masaj zamanı Təbii yağlardan istifadə olunur, sizin bədənizdə olan oynaq ağrıları, bel ağrıları, baş ağrılarını vaxtında götürür. Dünyada edilən masajların 90 %-i tibbi masajdır. Avropada və Şərqdə həkimlər masajı resept olaraq yazırlar. Masaj inteqtaiv bi

01.11.2026 1196
.

Qrip, soyuqdəymə, yoxsa COVID-19? - ÜST yeni variantın əlamətlərini açıqladı

Koronavirusun yeni PJ.2.1 variantının simptomları adi soyuqdəymə və ya qripin əlamətlərinə bənzəyə bilər. "RİA Novosti"yə istinadən xəbər verir ki, bu barədə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) məlumat yayıb. "COVID-19, qrip və digər respirator infeksiyaların simptomları üst-üstə düşə bilər"

08.11.2026 664
.

Gündə 4 qoz yemək orqanizmdə hansı dəyişikliklər yaradır?

Qoz faydalı yağlar, bitki mənşəli zülal, lif, vitamin və minerallarla zəngin çərəzlərdən biridir. Onun müntəzəm istehlakı ürək-damar sisteminin fəaliyyətini dəstəkləyə və gündəlik qidalanmanın keyfiyyətini yaxşılaşdıra bilər. Ölkə.az BB.LV saytına istinadən xəbər verir ki, gündə təxminən 4 bütöv qo

11.11.2026 654
.