Nə sağlam qidalanma, nə də idman... - Uzunömürlülüyün əsas amili

Nə sağlam qidalanma, nə də idman... - Uzunömürlülüyün əsas amiliAlimlər insanın uzunömürlülüyündə genetikanın roluna yenidən baxıblar.

Qaynarinfo-nun məlumatına görə, "Science" jurnalında dərc olunan yeni araşdırma göstərir ki, genetika insanın ömür uzunluğuna indiyədək düşünüldüyündən xeyli güclü təsir göstərir.

Əvvəllər tədqiqatçılar ömür uzunluğunda genetik faktorun payını 10-25 faiz səviyyəsində qiymətləndirirdilər. Bu isə həyat tərzi, ətraf mühit və təsadüfi amillərin əsas rol oynadığı anlamına gəlirdi. Lakin yeni nəticələr bu yanaşmanın yanlış olduğunu ortaya qoyub.

Məsələ ondadır ki, keçmişdə bir çox insan gənc yaşlarda infeksiyalar, qəzalar və bədbəxt hadisələr kimi xarici səbəblərdən həyatını itirirdi. Bu cür ölümlər orqanizmin nə qədər sürətlə qocalması ilə əlaqəli deyil və genetik təsiri faktiki olaraq "ört-basdır" edirdi.

Niderlandlı alimlər qrupu bir neçə ölkədən olan əkiz cütlüklərinin ömür uzunluğuna dair geniş məlumat bazasını təhlil edib və xarici səbəblərdən baş verən ölümləri statistikadan çıxarıb. Bu yanaşma onlara bioloji qocalmanın ömür uzunluğunu nə dərəcədə müəyyən etdiyini daha dəqiq qiymətləndirməyə imkan verib.

Araşdırma göstərib ki, biryumurta əkizləri arasında ömür uzunluğundakı fərq iki yumurta əkizləri ilə müqayisədə daha azdır. Bu isə genlərin uzunömürlülükdə həlledici rol oynadığını göstərir. Ümumilikdə, tədqiqat müəllifləri belə nəticəyə gəliblər ki, genetik faktor insanın neçə il yaşayacağını təxminən 55 faiz səviyyəsində müəyyən edir.

Bu göstərici insanın digər mürəkkəb xüsusiyyətlərinin irsiliyinə də uyğundur. Məsələn, insanın boyu və ya intellekt səviyyəsi də təxminən 50 faiz genetikadan asılıdır.

"Nəticələr mühüm məna kəsb edir. Əgər ömür uzunluğu böyük ölçüdə genetika ilə müəyyən olunursa, həyat tərzinin dəyişdirilməsi yolu ilə qocalma sürətinə təsir imkanları məhduddur", deyə araşdırmada qeyd olunur.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 1255   Tarix: 02 fevral 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Gecələr ayaqlarda qıcolmaların təhlükəli səbəbləri

Gecə yuxu zamanı ayaq əzələlərində qəfil və ağrılı qıcolmalar bir çox insanda müşahidə olunur. xəbər verir ki, bu hal bəzən sadə səbəblərlə bağlı olsa da, tez-tez təkrarlanması müəyyən sağlamlıq problemlərinin əlaməti ola bilər. Ayaq qıcolmalarına susuz qalmaq, gün ərzində həddindən artıq fiziki yüklənmə

25.10.2026 946
.

Alimlər orqanizmin hansı yaşda gücünü itirməyə başladığını müəyyənləşdirdi

Yaşlanma insanın fiziki qabiliyyətlərinə çoxlarının gözlədiyindən daha erkən təsir göstərməyə başlaya bilər. Alimlər müəyyən ediblər ki, yaş artdıqca fiziki göstəricilərin azalması sürətlənir. Bununla belə, yetkin yaşda idmanla məşğul olmağa başlamaq da fiziki göstəriciləri yaxşılaşdıra bilər. Qaynarinf

19.10.2026 1178
.

Yumurta qan şəkərinə necə təsir edir?

Yumurta balanslaşdırılmış qidalanmanın bir hissəsi ola bilər və diabetli insanlar üçün də uyğun məhsullardan sayılır. Tərkibində karbohidratın az olması səbəbindən yumurta qan şəkərinin səviyyəsinə çox cüzi təsir göstərir və yeməkdən sonra qlükozanın kəskin yüksəlməsinə səbəb olmur. Bir iri yumurtanı

17.10.2026 919
.

AVROPADA QIRMIZI HƏYƏCAN SİQNALI VERİLDİ

"Qısa müddətdə yoluxma halı 10 mini, ölüm sayı isə 5 mini keçib. Virusun təhlükəli olması və sürətlə yayılması səbəbindən Avropada qırmızı həyəcan siqnalı verilib". Bu haqda türk mediasına istinadən bildirib. Konqo Demokratik Respublikasında başlayan və tarixin ikinci ən böyük böhranına çevrilə

02.11.2026 895
.

Hicama haqqında nələri bilirik?

Son zamanlar çox eşitdiyimiz, "hicama", "hacamat" kimi tanınan küpə terapiya müalicə üsulu barədə nələri bilirik?. Apimed təbii üsullar mərkəzində yüksək ixtisaslı (Türkiyədə kurs keçmiş) xanım personal tərəfindən xanımlara və bəylərə Hicama (hacamat) proseduru tətbiq edilir. Prosedu

29.10.2026 3426
.

Valideynlərin rotavirus narahatlığı: Uşaqlar əsasən harada və necə yoluxurlar?

Son günlər uşaqlar arasında rotavirus infeksiyası ilə bağlı narahatlıqlar artır. xəbər verir ki, bu barədə sosial şəbəkədə müzakirələr aparılıb. Valideynlər övladlarında qusma, ishal və yüksək hərarətlə müşayiət olunan bu virus xüsusilə azyaşlı uşaqlar üçün ciddi təhlükə yaradacağından narahatlıqların

01.11.2026 923
.

Ən faydalı və ən zərərli balıq növləri

Balıq sağlam qidalanma rasionuna daxil edilməsi ən çox tövsiyə olunan məhsullardan biridir. Çünki onun tərkibində yüksək keyfiyyətli zülal, vitaminlər, minerallar və omeqa-3 yağ turşuları var. Bununla belə, bütün balıq növlərinin qida dəyəri eyni deyil. Bəzi növlər əhəmiyyətli miqdarda çirkləndiric

29.10.2026 1053
.

Hər gün üzüm yesək, nə olar?

Üzüm həm dadı, həm də zəngin qida tərkibi ilə seçilən meyvələrdəndir. -ın məlumatına görə, tərkibində vitaminlər, minerallar, lif və antioksidantlar olan bu meyvənin müntəzəm, ölçülü miqdarda istehlakı sağlam qidalanmaya töhfə verə bilər. Üzümün əsas üstünlüklərindən biri antioksidantlarla zəngin olmasıdır

01.11.2026 790
.

Dərinizdə bu əlamətlər varsa, diqqətli olun

Havaların soyuması və rütubətin azalması dəridə quruluq, qabıqlanma və qaşınmaya səbəb ola bilər. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, dermatologiya üzrə mütəxəssis, professor Sevilay Oğuz Kılıç payızda dəri sağlamlığını qorumaq üçün tövsiyələrini bölüşüb. Mütəxəssis bildirib ki, dərinin gərginləşməsi

17.10.2026 911
.