Bütün insanların ağıl dişləri olmur - Onlar nəyə lazımdır?
Bəzi insanlarda ağıl dişləri ağrılı şəkildə çıxır, bəzilərində illərlə çənə sümüyünün içində qalır, digərləri isə onların, ümumiyyətlə, olmadığını yalnız rentgen müayinəsi zamanı öyrənir.
Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, ağıl dişləri, yəni üçüncü azı dişləri adətən 18-24 yaş arasında çıxır və çox vaxt çənə üçün son sınaq kimi qiymətləndirilir.
Lakin mütəxəssislər bildirirlər ki, hər kəs bu mərhələni yaşamır. Bəzi insanlarda ağıl dişləri heç vaxt formalaşmır və bu, anomaliya deyil, tamamilə normal hal sayılır.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, ağıl dişləri evolyusiya baxımından qədim insanların irsidir. Keçmişdə insanların çənə quruluşu daha böyük olub və qidaları daha sərt, çeynəməsi çətin olub. Çiy ət, köklər və bərk bitkilərin parçalanması üçün əlavə azı dişlərinə ehtiyac yaranıb. Zamanla qida rasionu yumşalıb, çənələr isə kiçilib. Nəticədə müasir insanın çənəsində bütün 32 diş üçün kifayət qədər yer olmur.
Ağıl dişlərinin ümumiyyətlə olmamasının tibbi adı da var. Bu hal agenesiya adlanır və ən çox üçüncü azı dişlərinə təsadüf edir. Statistikaya görə, dünya üzrə insanların təxminən 10-41 faizində ən azı bir ağıl dişi yoxdur, bəzilərində isə ümumiyyətlə formalaşmır.
Bunun əsas səbəbləri arasında genetika xüsusi yer tutur. Valideynlərdə ağıl dişlərinin olmaması bu ehtimalı artırır. Araşdırmalar həmçinin göstərir ki, qadınlarda üçüncü azı dişlərinin olmaması kişilərlə müqayisədə bir qədər daha çox müşahidə edilir. Etnik mənsubiyyət, uşaqlıq dövründə qidalanma, sosial-iqtisadi şərait və üz-çənə ölçüləri də bu prosesə təsir göstərə bilər.
Hətta ağıl dişlərinin rüşeymləri formalaşsa belə, onların mütləq çıxacağına zəmanət yoxdur. Gənc yetkinlərin təxminən 80 faizində ən azı bir ağıl dişi retensiyalı olur, yəni çənənin içində gizli qalır. Belə dişlər yana əyilərək çıxa, qonşu dişlərə söykənə və ya ümumiyyətlə səthə çıxmaya bilər. Məhz bu cür hallarda ağrı, iltihab, infeksiya və diş sırasının pozulması riski artır.
Stomatoloqlar bildirirlər ki, hər kəsdə ağıl dişlərinin mütləq çıxarılması vacib deyil. Əgər dişlər düzgün mövqedə çıxıbsa, digər dişlərə mane olmursa və normal təmizlənə bilirsə, illərlə problemsiz qala bilər.
Dişlərin çıxarılması adətən ağrı, şişkinlik, təkrarlanan iltihablar, diş sıxlığı, kariyes riski və ya kista yaranması hallarında tövsiyə olunur. Qərar isə hər zaman fərdi müayinə və rentgen nəticələrinə əsasən verilir.
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, ağıl dişlərinin olmaması təhlükəli deyil və çeynəmə, dişləmə və ya ağız boşluğunun ümumi sağlamlığına mənfi təsir göstərmir. Bu dişlər daha çox evolyusion qalıq hesab olunur. Onlarla bağlı problemlə üzləşmək də, ümumiyyətlə, onlara sahib olmamaq da norma sayılır.
Müasir stomatologiya bu məsələyə praktik yanaşır: problem yaratmırsa saxlanılır, risk yaradırsa çıxarılır, yoxdursa isə narahatlığa əsas yoxdur.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşGecələr ayaqlarda qıcolmaların təhlükəli səbəbləri
Gecə yuxu zamanı ayaq əzələlərində qəfil və ağrılı qıcolmalar bir çox insanda müşahidə olunur. xəbər verir ki, bu hal bəzən sadə səbəblərlə bağlı olsa da, tez-tez təkrarlanması müəyyən sağlamlıq problemlərinin əlaməti ola bilər. Ayaq qıcolmalarına susuz qalmaq, gün ərzində həddindən artıq fiziki yüklənmə
25.10.2026 946 Alimlər orqanizmin hansı yaşda gücünü itirməyə başladığını müəyyənləşdirdi
Yaşlanma insanın fiziki qabiliyyətlərinə çoxlarının gözlədiyindən daha erkən təsir göstərməyə başlaya bilər. Alimlər müəyyən ediblər ki, yaş artdıqca fiziki göstəricilərin azalması sürətlənir. Bununla belə, yetkin yaşda idmanla məşğul olmağa başlamaq da fiziki göstəriciləri yaxşılaşdıra bilər. Qaynarinf
19.10.2026 1178 Yumurta qan şəkərinə necə təsir edir?
Yumurta balanslaşdırılmış qidalanmanın bir hissəsi ola bilər və diabetli insanlar üçün də uyğun məhsullardan sayılır. Tərkibində karbohidratın az olması səbəbindən yumurta qan şəkərinin səviyyəsinə çox cüzi təsir göstərir və yeməkdən sonra qlükozanın kəskin yüksəlməsinə səbəb olmur. Bir iri yumurtanı
17.10.2026 919 AVROPADA QIRMIZI HƏYƏCAN SİQNALI VERİLDİ
"Qısa müddətdə yoluxma halı 10 mini, ölüm sayı isə 5 mini keçib. Virusun təhlükəli olması və sürətlə yayılması səbəbindən Avropada qırmızı həyəcan siqnalı verilib". Bu haqda türk mediasına istinadən bildirib. Konqo Demokratik Respublikasında başlayan və tarixin ikinci ən böyük böhranına çevrilə
02.11.2026 895 Hicama haqqında nələri bilirik?
Son zamanlar çox eşitdiyimiz, "hicama", "hacamat" kimi tanınan küpə terapiya müalicə üsulu barədə nələri bilirik?. Apimed təbii üsullar mərkəzində yüksək ixtisaslı (Türkiyədə kurs keçmiş) xanım personal tərəfindən xanımlara və bəylərə Hicama (hacamat) proseduru tətbiq edilir. Prosedu
29.10.2026 3426 Valideynlərin rotavirus narahatlığı: Uşaqlar əsasən harada və necə yoluxurlar?
Son günlər uşaqlar arasında rotavirus infeksiyası ilə bağlı narahatlıqlar artır. xəbər verir ki, bu barədə sosial şəbəkədə müzakirələr aparılıb. Valideynlər övladlarında qusma, ishal və yüksək hərarətlə müşayiət olunan bu virus xüsusilə azyaşlı uşaqlar üçün ciddi təhlükə yaradacağından narahatlıqların
01.11.2026 923 Ən faydalı və ən zərərli balıq növləri
Balıq sağlam qidalanma rasionuna daxil edilməsi ən çox tövsiyə olunan məhsullardan biridir. Çünki onun tərkibində yüksək keyfiyyətli zülal, vitaminlər, minerallar və omeqa-3 yağ turşuları var. Bununla belə, bütün balıq növlərinin qida dəyəri eyni deyil. Bəzi növlər əhəmiyyətli miqdarda çirkləndiric
29.10.2026 1053 Hər gün üzüm yesək, nə olar?
Üzüm həm dadı, həm də zəngin qida tərkibi ilə seçilən meyvələrdəndir. -ın məlumatına görə, tərkibində vitaminlər, minerallar, lif və antioksidantlar olan bu meyvənin müntəzəm, ölçülü miqdarda istehlakı sağlam qidalanmaya töhfə verə bilər. Üzümün əsas üstünlüklərindən biri antioksidantlarla zəngin olmasıdır
01.11.2026 790 Dərinizdə bu əlamətlər varsa, diqqətli olun
Havaların soyuması və rütubətin azalması dəridə quruluq, qabıqlanma və qaşınmaya səbəb ola bilər. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, dermatologiya üzrə mütəxəssis, professor Sevilay Oğuz Kılıç payızda dəri sağlamlığını qorumaq üçün tövsiyələrini bölüşüb. Mütəxəssis bildirib ki, dərinin gərginləşməsi
17.10.2026 911