2050-ci ilə qədər hər kəs eynək taxa bilər: Günahkar təkcə telefonlar deyil

2050-ci ilə qədər hər kəs eynək taxa bilər: Günahkar təkcə telefonlar deyilDünya üzrə uzağı görmə pozuntusu - yəni miopiya - artıq səssiz epidemiya kimi yayılır. Uzun müddətdir bu problemin əsas səbəbkarı kimi əlimizdən düşməyən smartfon və planşetlər göstərilirdi. Lakin "SUNY Optometri Kolleci"nin tədqiqatçılarının apardığı yeni araşdırma məsələnin təkcə ekran qarşısında keçirilən vaxtla məhdudlaşmadığını ortaya qoyub.

Qaynarinfo xəbər verir ki, alimlərin fikrincə, əsas risk amili zəif işıq şəraitində gözləri davamlı şəkildə yaxın nöqtəyə fokuslamaqdır. Yəni problem yalnız telefondan istifadə deyil, bunu əksər hallarda gözləri həddindən artıq yoran yanlış işıqlandırma şəraitində etməyimizdir.

Mövcud proqnozlara görə, 2050-ci ilə qədər dünya əhalisinin təxminən yarısı miopiya ilə yaşamaq məcburiyyətində qala bilər. Miopiya inkişaf etdikdə göz alması bir qədər uzanır və bu struktur dəyişiklik uzaq məsafəyə fokuslanmanı mümkünsüz edir. Yeni araşdırma bu pozulmanın arxasında "yaxın məsafə və zəif işıq" amillərinin birgə təsirinin dayandığını göstərir.

Normal şəraitdə açıq havada parlaq işıq altında göz bəbəklərimiz qoruyucu mexanizm kimi kiçilir, lakin torlu qişaya kifayət qədər işıq düşür. Ancaq zəif işıqlı otaqda kitab oxuyarkən və ya telefona baxarkən göz bəbəkləri görüntünü aydınlaşdırmaq üçün yenə kiçilir, baxmayaraq ki, işıq kifayət deyil. Bu isə torlu qişaya çatan işığın miqdarını kritik həddən aşağı salaraq gözün strukturunda dəyişikliklərə səbəb ola bilər.

Araşdırmanın nəticələri göstərir ki, zəif işıqda uzun müddət yaxın məsafəyə fokuslanmaq, xüsusilə artıq görmə problemi olan şəxslərdə prosesi daha da sürətləndirir. Mühit çox qaranlıq olduqda, qısa izləmə məsafəsində göz bəbəkləri normadan artıq daralır. Bu isə sağlam görmə qabiliyyətinin formalaşmasına mane olur və göz almasının formasının dəyişməsinə zəmin yaradır.

Digər tərəfdən, yaxşı işıqlandırılmış mühitdə göz bəbəkləri yalnız fokus məsafəsinə deyil, həm də işığın intensivliyinə reaksiya verir və torlu qişa sağlam şəkildə stimullaşdırılmağa davam edir.

Tədqiqatın müəllifləri bildirirlər ki, nəticələr hələ yekun hesab olunmur, lakin miopiya ilə mübarizədə yeni yanaşma üçün imkan yaradır. Professor Xose-Manuel Alonso qeyd edib ki, bu araşdırma görmə vərdişləri, işıqlandırma və fokuslanma arasındakı əlaqəni yenidən izah edən güclü hipotez irəli sürür.

Əgər bu nəzəriyyə gələcək tədqiqatlarla təsdiqlənərsə, uşaqlarda və böyüklərdə miopiyanın qarşısını almaq üçün təkcə ekran vaxtını azaltmaq kifayət etməyəcək. Eyni zamanda oxu və iş mühitlərində işıqlandırmanın keyfiyyətinin artırılması da həyati əhəmiyyət daşıyacaq.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 903   Tarix: 25 fevral 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Hepatit B və C tam müalicə olunur? - Mütəxəssis danışdı

Virus hepatitləri qaraciyərin iltihabına səbəb olan və geniş yayılmış infeksion xəstəliklər sırasındadır. Xəstəliyin bəzi növləri kəskin formada keçsə də, hepatit B və C uzun müddət heç bir əlamət vermədən inkişaf edərək xroniki xarakter ala, qaraciyərin ciddi zədələnməsinə səbəb ola bilər. Bununla yanaşı

01.11.2026 777
.

Səhər yeməyi üçün ən pis vaxt - Diyetoloqların cavabı

Səhər yeməyini günortadan sonraya saxlamaq sağlamlıq üçün arzuolunmaz nəticələrə səbəb ola bilər. Diyetoloqların fikrincə, günün ilk qida qəbulu üçün ən uyğun vaxt oyandıqdan sonrakı 1-2 saatdır. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "EatingWell" nəşri diyetoloqların tövsiyələrinə istinadə

10.11.2026 467
.

Qışda dəriyə qulluq zamanı edilən əsas səhvlər

İstilik mövsümündə mənzillərdə havanın quruması dərinin daha sürətlə nəm itirməsinə səbəb olur. Bu dövrdə isti su ilə yuyunmaq, skrablardan həddindən artıq istifadə etmək və dərini tez-tez təmizləmək isə qoruyucu baryeri zəiflədərək quruluğu daha da artıra bilər. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barəd

28.10.2026 1036
.

İnfarkt və insult riskinin ən yüksək olduğu saatlar

Günün müəyyən saatlarında infarkt və insult keçirmə ehtimalı daha yüksək olur. Xüsusilə səhər saat 06:00-dan 09:00-dək ürək-damar ağırlaşmaları riski kəskin artır. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə Harvard Tibb Məktəbinin həkim-qastroenteroloqu Trişa Paşriça "The Washington Post" nəşrin

12.11.2026 501
.

Kişilərdə bu əlamət varsa, xərçəngdən yoxlansın

Qanda anemiya və hemoqlobin səviyyəsinin düşməsi xərçəng müayinəsindən keçməyi tələb edir, xüsusən kişilər diqqətli olmalıdır. BİG.AZ -a istinadən xəbər verir ki, cərrah İldus Muxametovun sözlərinə görə, kolorektal xərçəngin inkişafı anemiyaya səbəb ola bilər. O qeyd edib ki, bağırsaq xərçəngi, xüsusil

31.10.2026 838
.

COVID-dən sonra dadbilmənin niyə bərpa olunmadığı AÇIQLANDI

Bəzi insanlarda COVID-19 infeksiyasından bir ildən çox vaxt keçməsinə baxmayaraq, dadbilmə qabiliyyətinin niyə tam bərpa olunmadığına dair yeni məlumatlar əldə edilib. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, alimlər uzunmüddətli dadbilmə pozğunluğu yaşayan şəxslərin dad reseptorlarını araşdırıblar

24.10.2026 752
.

Toyuğu yumazdan əvvəl bu təhlükəni bilin!

Bir çox insan toyuq ətini bişirməzdən əvvəl kranın altında yumağa üstünlük verir. Lakin mütəxəssislər bu vərdişin sağlamlıq üçün təhlükə yarada biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər. Belə ki, çiy toyuğun yuyulması zamanı su sıçrantıları vasitəsilə bakteriyalar mətbəxin müxtəlif səthlərinə, qab-qacağa v

02.11.2026 1046
.

Hepatitlə bağlı diqqətçəkən statistika: Ötən illə müqayisədə azalma var

2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında Azərbaycanda viruslu hepatit diaqnozu ilə 62 nəfər qeydiyyata alınıb. 2025-ci ilin eyni dövründə bu göstərici 109 nəfər olub. Bu barədə Trend-in sorğusuna cavab olaraq, Dövlət Statistika Komitəsindən məlumat verilib. Qeyd edilib ki, hesabat dövründə hepatit A diaqnoz

24.10.2026 820
.

Həkimlər niyə çaya şəkər əlavə etməməyi məsləhət görürlər?

Çaya əlavə edilən şəkər gün ərzində qəbul etdiyimiz kalori miqdarını artırır. Xüsusilə bir neçə fincan şirin çay içənlər fərqinə varmadan xeyli şəkər qəbul edə bilərlər. xəbər verir ki, şəkərli içkilərin həddindən artıq istifadəsi artıq çəki və diş çürüməsi riskini artırır. Buna görə çayı şəkərsiz içmə

18.10.2026 956
.