Ömrünüzün uzun olması üçün ideal uşaq sayı

Ömrünüzün uzun olması üçün ideal uşaq sayıOrta göstəricidən xeyli çox uşaq dünyaya gətirmək və ya ümumiyyətlə uşaq sahibi olmamaq qadının həyat müddətinin qısalması və orqanizmin bioloji qocalmasının sürətlənməsi ilə əlaqələndirilir.

BiG.AZ xəbər verir ki, bu nəticəyə Helsinki Universitetinin alimlər qrupu elmi araşdırma zamanı gəlib.

Eyni zamanda araşdırmaçılar qeyd edirlər ki, əldə olunan nəticələr böyük populyasiyalar səviyyəsində müşahidə olunan əlaqəni göstərir və hər bir fərdi insan üçün birbaşa tibbi tövsiyə kimi qəbul edilməməlidir. Elmdə "birdəfəlik soma" nəzəriyyəsi mövcuddur. Bu nəzəriyyəyə görə, bioloji növün həyatı çoxalma və sağ qalma arasında daimi kompromisdir. Əgər orqanizm çoxalmaq üçün həddindən artıq resurs sərf edərsə, öz sağlamlığını qorumaq üçün daha az enerji qalır.

Helsinki Universitetinin bioloqu Mikaela Hukkanen izah edir ki, təkamül biologiyası baxımından canlı orqanizmlər məhdud resurslara zaman və enerjiyə malikdir. Onun sözlərinə görə, hamiləlik, doğuş və uşaqların böyüdülməsi üçün çox böyük enerji sərf olunduqda, bu enerji orqanizmin hüceyrələrinin bərpa mexanizmlərindən uzaqlaşır və bu da obyektiv olaraq həyat müddətini qısalda bilər.

Əvvəlki elmi işlər əsasən yalnız ayrı-ayrı amilləri, məsələn ilk doğuş yaşı və ya uşaqların ümumi sayını araşdırırdı. Finlandiyalı tədqiqatçılar isə analığın tarixini daha kompleks şəkildə qiymətləndiriblər.

Bunun üçün alimlər 14 836 qadının məlumatlarını təhlil ediblər. Əhəmiyyətli məqam ondan ibarətdir ki, bütün iştirakçılar əkizlər idi və bu, genetik amillərin təsirini minimuma endirməyə imkan verib. 1054 iştirakçıdan ibarət alt qrupda isə alimlər bioloji qocalmanın xüsusi markerlərini də qiymətləndiriblər. Qadınlar uşaqların sayı və doğuş vaxtına görə yeddi qrupa bölünüblər.

Uzunömürlülük üçün ideal uşaq sayı

Statistika aydın bir tendensiya göstərib. Ümumiyyətlə, uşaq sahibi olmayan qadınlarda və ən çox uşaq sahibi olan (orta hesabla 6-8 uşaq) qadınlarda bioloji qocalma göstəriciləri daha pis olub və ölüm riski daha yüksək qeydə alınıb.

Ən yaxşı sağlamlıq göstəriciləri, daha yavaş bioloji qocalma və daha aşağı ölüm riski isə orta hesabla iki-üç uşaq sahibi olan və 24-38 yaş arasında hamilə qalan qadınlar qrupunda müşahidə edilib.

Alimlər həmçinin erkən analığın daha sürətli qocalma ilə əlaqəli olduğunu qeyd ediblər. Lakin bədən kütlə indeksi (BKİ) və alkoqol istifadəsi kimi əlavə amillər nəzərə alındıqda bu fərq azalır. Uşağı olmayan və çox uşaqlı qadınlarla bağlı nəticələr isə bu düzəlişlərdən sonra da dəyişməz qalıb. Resursların tükənməsi nəzəriyyəsi isə uşaqsızlığın niyə daha zəif sağlamlıq göstəriciləri ilə əlaqəli olduğunu tam izah etmir.

Araşdırmaçılar hesab edirlər ki, burada gizli dəyişənlər rol oynaya bilər. Məsələn, əvvəlcədən mövcud olan xəstəliklər həm uşaq sahibi olmağın mümkün olmamasına, həm də daha erkən qocalmaya təsir göstərə bilər. Epigenetika üzrə alim Miina Ollikainen bildirir ki, bioloji yaşı təqvim yaşından daha böyük olan insanlarda ölüm riski daha yüksək olur. Onun sözlərinə görə, bu nəticələr göstərir ki, insanın həyat yolu seçimləri qocalıqdan xeyli əvvəl ölçülə bilən bioloji iz buraxa bilər.

Alimlər qeyd edirlər ki, bu kəşf ictimai sağlamlıq üçün əhəmiyyətli olsa da, fərdi səviyyədə tələsik nəticələr çıxarmaq düzgün deyil. Ollikainen vurğulayıb ki, heç bir qadın yalnız bu araşdırmanın nəticələrinə əsaslanaraq uşaqlarla bağlı planlarını və ya istəklərini dəyişməməlidir.

Xatırladaq ki, bioqerontologiya və epigenetika sahəsində aparılan yeni tədqiqatlar göstərir ki, qadınların ev heyvanları xüsusilə itlərlə müntəzəm ünsiyyəti bioloji qocalmanı ləngidə bilər.

Epigenetik saatlar adlanan, hüceyrələrin real yaşını göstərən markerləri təhlil edən alimlər müəyyən ediblər ki, it saxlayan qadınların epigenetik profili digər insanlarla müqayisədə daha "gənc" görünür. Bu təsirin fiziki aktivlik, psixoloji dəstək, stressin azalması və hormon balansının yaxşılaşması kimi amillərlə əlaqəli olduğu düşünülür.(lent.az)


BiG.Az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 973   Tarix: 12 mart 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

I Nikolayın qızının cehizi bu qiymətə satıldı

Rusiya imperatoru I Nikolayın qızı Olqa Nikolayevnaya məxsus çay-qəhvə dəsti Fransada keçirilən hərracda 321 min avrodan baha qiymətə satılıb. Axşam.az xəbər verir ki, bu barədə hərrac evi "Aguttes"in rəsmi saytında məlumat verilib. Hərracda səkkiz əşyadan ibarət dəstin 40-80 min avroya satılacağ

14.11.2026 279
.

Düyü bişirərkən bu səhvi etməyin

Düyü bişirərkən onun dibinin yapışqan, üst hissəsinin isə quru qalması bir çox insanın qarşılaşdığı problemdir. Bunun səbəbi hər zaman suyun miqdarı və ya bişirmə müddəti olmaya bilər. İstifadə edilən qazanın forması da yeməyin keyfiyyətinə təsir göstərir. Ölkə.az yerli mediaya istinadən xəbər veri

12.11.2026 510
.

Ölümdən iki gün əvvəl orqanizmdə nə baş verir?

Həyatın son 48 saatında insan orqanizmi həyati funksiyalarını qorumaq qabiliyyətini tədricən itirir. Həyatın son 48 saatında insan bədəni nəzərəçarpacaq dəyişikliklərə məruz qala bilər. İnsan zəifləyir, daha çox yatır, yeməyə az maraq göstərir və nəfəs alma və qan dövranı tədricən dəyişir. Bu təzahürlə

15.11.2026 444
.

Mağara divarlarında 280 qədim təsvir tapıldı - 60 il yanından keçib, görməyiblər

İspaniyanın Kataloniya bölgəsindəki "Cova de la Font Major" mağarasında onilliklər boyu turistlərin diqqətindən yayınan 280 Paleolit dövrü qayaüstü oyması aşkar edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Katalan İnsan Paleoekologiyası və Sosial Təkamül İnstitutunun alimləri Xosep Mariy

14.11.2026 256
.

Xurma niyə ağızda büzüşmə yaradır və nə qədər şəkərlidir?

Payızın gəlişi ilə xurma mövsümü də başlayır. Bu dadlı meyvə haqqında cəmiyyətdə müxtəlif yanlış təsəvvürlər mövcuddur. Bəziləri xurmanın həddindən artıq şəkərli və kalorili olduğunu düşünür, digərləri isə onun ağızda yaratdığı büzüşmə hissindən narahat olur. Bəs əslində xurma nə qədər faydalıdır v

15.11.2026 261
.

Tezbazar.Az - Xidmətlər, təmir, tikinti və digər xidmət elanları

Pulsuz elanlar saytı -da təmir, tikinti və digər xidmətlərlə bağlı elanlar yerləşdirilir. Evini təmir etdirməyə hazırlaşanlar və tikintiyə başlamaq istəyənlərin diqqəti bizdə olsun!. Onlayn elanlar platforması olan xidmətinizdədir! Biz sizə hər məsələdə kömək etməyə hazırıq. Təmir və ya tikintiyə başlama

11.11.2026 1299
.

2026-cı ilin ən təhlükəli 10 şəhəri açıqlandı

Beynəlxalq təşkilatlar 2026-cı ildə "bilet almadan əvvəl iki dəfə düşünməli olduğunuz" ən təhlükəli 10 şəhəri müəyyən edib. bunu xarici mediaya istinadən xəbər verir. Siyahıda elə məşhur turizm məkanları var ki, səyahət planlarınızı tamamilə dəyişmək məcburiyyətində qala bilərsiniz. Gündüzlə

14.11.2026 305
.

"Microsoft"un çökməsi milyardlarla dollar zərər vura bilər

"Microsoft" korporasiyasının fəaliyyətində yaranan qlobal nasazlıq Avstraliya iqtisadiyyatına milyardlarla dollar zərər vura bilər. -ın məlumatına görə, bu barədə "The Guardian" nəşri yazıb. "RSM Australia" şirkətinin təhlükəsizlik sahəsi üzrə eksperti Aşvin Palın sözlərin

15.11.2026 300
.

"Powerbank"dakı gizli düymə nə üçündür?

Smartfonların enerjisini istənilən yerdə doldurmağa imkan verən portativ enerji cihazları gündəlik həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Lakin powerbank istifadəçilərinin çoxu cihazın üzərindəki kiçik düymənin əslində hansı funksiyaları yerinə yetirdiyini bilmir. xarici mediaya istinadla xəbər veri

15.11.2026 264
.