Çin səhranı dayandırmaq üçün kütləvi ağaclar əkdi, amma ciddi problemlə qarşılaşdı
Çin Qobi səhrasının yayılmasının qarşısını almaq üçün onilliklər boyu kütləvi şəkildə ağaclar əkib, lakin bu addım nəticədə başqa ciddi problem yaradıb: torpaqdan və yeraltı su qatlarından su itməsi artıb.
Qaynarinfo xəbər verir ki, "Ecoticias" nəşrinin yazdığına görə, tez-tez Çinin Böyük Yaşıl Divarı adlandırılan "Three-North Shelter Forest Program" layihəsi toz fırtınalarının qarşısını almaq və kənd təsərrüfatı torpaqlarını qorumaq məqsədilə hazırlanıb.
1970-ci illərin sonlarından etibarən Çində yüz min kvadrat mildən çox yeni meşə sahəsi yaradılıb. Nəticədə ölkədə meşə örtüyü 1949-cu ildəki təxminən 10 faizdən bu gün təxminən 25 faizə qədər artıb. Lakin "Earth’s Future" jurnalında dərc olunan yeni araşdırma göstərir ki, bu genişmiqyaslı yaşıllaşdırma ölkədə su dövranını nəzərə çarpmayan şəkildə dəyişdirib.
Bitki örtüyünün artması buxarlanmanı və bitkilərin transpirasiyasını gücləndirib. Nəticədə Çin ərazisinin 74 faizində su ehtiyatlarının əlçatanlığı azalıb. Eyni zamanda Tibet yaylasında daha çox yağıntı müşahidə olunur.
Başqa sözlə, su tamamilə yox olmayıb, sadəcə başqa bölgələrə yönəlib. Lakin bu dəyişiklik onsuz da su qıtlığı yaşayan fermerlər və şəhərlər üçün əlavə çətinlik yaradıb.
Suyu nasos kimi çəkən ağaclar
"Earth’s Future" jurnalının tədqiqatçıları 2001-2020-ci illər arasında Çin üzrə torpaq örtüyündə baş verən dəyişiklikləri izləyiblər.
Hazırlanan model göstərir ki, torpaqların bərpası nəticəsində illik buxarlanma təxminən 1,7 millimetr, yağıntı isə təxminən 1,2 millimetr artıb. Buna baxmayaraq, ümumi su ehtiyatlarının əlçatanlığı azalıb.
Dərin köklü ağaclar torpaqdan suyu çəkərək onu atmosferə buraxır və bu baxımdan nəhəng nasoslara bənzəyir. Bu proses yer səthini soyutsa da, eyni zamanda rütubəti küləklər vasitəsilə başqa bölgələrə daşıyır və yağış bəzən suyun əvvəl toplandığı yerlərdən xeyli uzaqda yağır.
Sürətli nəticə üçün yaradılan meşələr
Bir çox ərazilərdə layihə sürətlə böyüyən və çox su tələb edən ağac növlərinə, xüsusilə qovaqlara əsaslanıb. Bu ağaclar sıx cərgələrdə əkilib və təbii meşələrdən daha çox monokultura plantasiyalarını xatırladır.
Bu qovaq zolaqları üzərində aparılan tədqiqatlar göstərir ki, onlar torpaq rütubətinə güclü təsir göstərir və uzunmüddətli quruma riskinin qarşısını almaq üçün diqqətli idarəetmə tələb edir.
Çində bəzi tənqidçilər xəbərdarlıq edir ki, quru çəmənliklərdə ağac əkilməsi ekosistemləri bərpa etmək əvəzinə onları zəiflədə bilər. Çox su tələb edən növlər böyük miqdarda əkildikdə, onlar məhdud yeraltı su ehtiyatları uğrunda həm kənd təsərrüfatı sahələri, həm də şəhərlərlə rəqabət aparır.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 778 Tarix: 16 mart 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşAğcabədidə 38 yaşlı qadın BALTALANDI: ƏRİ saxlanıldı
Ağcabədi rayonunda ailə münaqişəsi zəminində ər arvadını öldürüb. BİG.AZ "Report"a istinadla xəbər verir ki, hadisə rayonun Hindarx qəsəbəsində baş verib. Ağdam rayonu Mərzili kənd sakini Ayaz Amanxan oğlu Səlimov ailə münaqişəsi zəminində həyat yoldaşı, 1978-ci il təvəllüdlü Nəzakət Vidad
17:35 225 Ucuz qiymətə mebel satışı adı altında dələduzluq edən şəxs SAXLANILDI - VİDEO
Son günlər sosial şəbəkələr və digər onlayn platformalarda ucuz qiymətə mebel satışı barədə elanlar yerləşdirilərək vətəndaşlara qarşı çoxsaylı dələduzluq halları qeydə alınıb. xəbər verir ki, bu barədə Daxili İşlər Nazirliyi məlumat yayıb. Bildirilib ki, Bakı şəhərində polis əməkdaşları tərəfindən həyat
20:20 137 "Asif Nəsirli qumbara atan şəxsi 6 dəfə kimya edib, sağaldıb, cibinə pul qoyub və..." - VİDEO
Milli Onkologiya Mərkəzində baş verən faciə ilə bağlı yeni detallar üzə çıxıb. xəbər verir ki, bu barədə tanınmış aparıcı Ulvira Qarayeva sosial şəbəkədə bir video paylaşaraq, bu günə qədər bilinməyən məlumatları açıqlayıb. Hazırda müalicəsi davam edən və həyat mübarizəsi verən uşaq radioloqu Asif Nəsirli
21:39 171 Braziliyada güclü yağış və daşqınlar: Ölənlər var
Braziliyanın şimal-şərqindəki Pernambuku ştatında daşqın və torpaq sürüşmələri baş verib. Nəticədə ən azı dörd nəfər ölüb, onlarla insan yaralanıb. -ın xəbərinə görə, bu barədə "CNN Brasil" nəşri məlumat yayıb. Daha ağır vəziyyət regionun Resife şəhərində, eləcə də ətraf ərazilərdədir. Gücl
22:30 33 AİLƏ FACİƏSİ: Dördü uşaq olmaqla, ailənin yeddi üzvü həlak oldu - VİDEO
Rusiyanın Xantı-Mansiysk Muxtar Dairəsinin Meqion şəhərinə bağlı Vısokiy kəndində fərdi yaşayış evində baş verən yanğın faciə ilə nəticələnib. xəbər verir ki, məlumata görə, hadisə zamanı eyni ailədən yeddi nəfər, o cümlədən dörd uşaq həyatını itirib. İlkin ehtimallara əsasən, yanğın elektrik cihazlarında
20:10 180 Paşinyan Karapetyanı sərt tənqid etdi: "Ucuz siyasi spekulyasiyadır"
Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan ermənilərin köçürülməsi məsələsi ilə bağlı müzakirələr zamanı iş adamı və "Güclü Ermənistan" müxalifət partiyasının lideri Samvel Karapetyanı sərt ifadələrlə tənqid edib. Bu barədə Armenpress agentliyinin yaydığı brifinqdə məlumat verilib. Baş nazir bildiri
11:12 184 Ailəsini amansızlıqla qətlə yetirən Əhməd müalicə aldığı müəssisədən qaçıb?
5 nəfər ailə üzvünü qətlə yetirən Əhməd Əhmədovla bağlı sosial şəbəkələrdə xoşagəlməz məlumatlar yayılıb. Belə ki, bir qadının səs yazısı paylaşılıb. Həmin şəxs iddia edir ki, guya Ə. Əhmədov saxlanıldığı tibb müəssisəsindən qaçaraq iki nəfəri bıçaqlayıb. Hətta həmin qadın ümumilikdə 10 nəfərin müəssisədə
21:48 520 Livan Səhiyyə Nazirliyi: Martın əvvəlindən İsrailin hücumları nəticəsində 2,6 mindən çox şəxs həlak olub
Aprelin 17-də tətbiq edilən atəşkəs rejiminə baxmayaraq, son sutka ərzində azı 41 nəfər İsrail ordusunun Livanın cənub ərazilərinə endirdiyi zərbələrin qurbanı olub. "Report" xəbər verir ki, bu barədə məlumatı Livanın Səhiyyə Nazirliyi "X" sosial şəbəkəsində paylaşıb. Məlumata görə
13:50 52 Marian de Yonq: Qarabağa səfər Niderland nümayəndə heyəti üçün heyranedici oldu
Qarabağa səfər Niderland nümayəndə heyətinin nümayəndələri üçün heyranedici oldu. Bu barədə "Report"un Laçına ezam olunmuş əməkdaşının sualını cavablandırarkən Niderlandın Azərbaycandakı səfiri Marian de Yonq bildirib. "Bu mənim regiona ikinci səfərimdir. Gəldikdən sonra mənim artıq region
17:10 142 
