Planetin ən ağıllı 8 primatı: İnsanlara meydan oxuyan növlər

Planetin ən ağıllı 8 primatı: İnsanlara meydan oxuyan növlərİnsanlar alətlər yaratmaq və mürəkkəb problemləri həll etmək bacarığı sayəsində özlərini təkamülün zirvəsi hesab etməyə öyrəşiblər. Lakin insanın ən yaxın qohumları olan primatlar da çox vaxt insan qabiliyyətlərinə yaxın intellekt nümayiş etdirirlər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "BBC Wildlife" yazır.

1. Oranqutanlar - strateqlər və "hekayə danışanlar"

İntellekti ölçməyin bir çox üsulu var: alətlərdən istifadə, ünsiyyət, innovasiya, empatiya, yaddaş və tanıma qabiliyyəti. Oranqutanlar bu xüsusiyyətlərin demək olar ki, hamısında yüksək nəticə göstərirlər.

Onlar budaqlardan rahat yuvalar qurur, çubuqlardan isə həşəratları çıxarmaq və ya balıqları suyun üzərinə çıxarmaq üçün istifadə edirlər. Maraqlıdır ki, oranqutanlar bəzi bitkilərdən "dərman" kimi istifadə edir.

Onların ən diqqətəlayiq xüsusiyyətlərindən biri keçmiş hadisələr haqqında "məlumat ötürə bilmələri"dir. Məsələn, yırtıcı gördükdə dərhal qışqırmırlar. Təhlükə keçəndən sonra xüsusi "kiss-squeak" səsləri ilə baş verənləri digər meymunlara bildirirlər.

2. Şimpanzelər - alət ustaları

Şimpanzelər ixtiraçılıqları ilə tanınır. Onlar yarpaqlardan "stəkan", mamırdan "süngər" hazırlayır və otlardan qulaqlarını təmizləmək üçün istifadə edirlər.

Bəzi hallarda çubuqlardan silah kimi də istifadə edə bilirlər. Ünsiyyət üçün müxtəlif səslərdən, mimikalardan və əl jestlərindən yararlanırlar. Əsirlikdə şimpanzelərə sadə jest dili öyrətmək də mümkün olub. Təcrübələr göstərib ki, onlar bəzi insan sözlərini və ifadələrini anlaya bilirlər.

3. Bonobolar - sosial davranış ustaları

Bonobolar xüsusilə sosial intellektləri ilə seçilirlər. Onlar digər fərdlərin bədən dilini analiz edə və həmin fərdin köməyə ehtiyacı olub-olmadığını anlaya bilirlər.

Maraqlıdır ki, əgər bonobo görsə ki, digər meymun sadəcə tənbəllik edir, ona kömək etmir. Bu isə onların yüksək sosial şüura malik olduğunu göstərir.

4. Hörümçək meymunları - logistika ustaları

Bu primatlar qrup halında mürəkkəb təşkilatlanma nümayiş etdirirlər. Onlar qida axtarmaq üçün kiçik qruplara bölünür, sonra isə tapdıqları meyvə ağacları barədə məlumatı bir-biri ilə paylaşırlar.

Belə səviyyədə əməkdaşlıq uzun müddət yalnız insanlara xas xüsusiyyət hesab edilirdi.

5. Qorillalar - emosional nəhənglər

Qorillaların beyni insan beynindən təxminən iki dəfə yüngül olsa da, onlar kifayət qədər mürəkkəb davranışlar nümayiş etdirə bilirlər.

Məsələn, bəzi qorillalar bataqlıqdan keçərkən suyun dərinliyini ölçmək üçün çubuqlardan istifadə edir. Əsirlikdə olan bəzi fərdlər isə sadə jest dilini öyrənə biliblər.

Ümumilikdə onlar çox emosional canlılardır. Lakin yaşadıqları mühitdə qida adətən kifayət qədər olduğu üçün daha mürəkkəb problemləri həll etmək ehtiyacı ilə az qarşılaşırlar.

6. Kapusin meymunları - meşənin "kimyaçıları"

Kapusinlərin beyni bədən ölçülərinə nisbətdə böyükdür. Onlar daşlardan istifadə edərək qoz-fındıq və qabıqlı heyvanları sındırırlar.

Bundan əlavə, maraqlı "kimyəvi" davranışları da var: onlar çoxayaqlı həşəratları əzərək yaranan qarışığı tüklərinə sürtürlər. Bu qarışıq təbii həşəratqovan vasitə kimi işləyir.

Kapusinlər yaşadıqları ərazilərin "zehni xəritəsini" də yaradır və hətta gələcəyi planlaşdıra bilirlər. Məsələn, palma qozunu deşib şirəsini içir, sonra meyvəni günəşdə qurumağa qoyur və daha sonra qabıq kövrəkləşəndə geri qayıdaraq onu sındırırlar.

7. Gibbonlar - "oxuyan" intellektuallar

Gibbonlar Cənub-Şərqi Asiyanın tropik meşələrində yaşayan və güclü səs qabiliyyəti ilə seçilən primatlardır. Ölçüləri digər insanabənzər meymunlardan kiçik olsa da, çox sosial və fərqli xarakterə malikdirlər.

Təcrübələr göstərir ki, onlar tapmacaları həll edərək qida əldə edə bilir və digər fərdlərin baxış istiqamətini "oxuya" bilirlər. Bu xüsusiyyət onlara qida mənbəyini və ya təhlükəni müəyyənləşdirməyə kömək edir.

Onların ən maraqlı xüsusiyyətlərindən biri isə mahnı oxuma qabiliyyətidir. Gibbonlar hər səhər ailə duetləri ilə "oxuyur" və bu melodiyalar cütlüklər arasındakı əlaqəni gücləndirir.

8. Makakalar - tanıma ustaları

Makakalar ciddi sosial iyerarxiyaya malikdir və digər fərdlərin üzlərini tanımaq qabiliyyəti ilə seçilir.

Tədqiqatlar göstərir ki, onlar qohumlarının üzlərini fotolarda belə tanıya bilir, hətta şəkillər müxtəlif rakurslardan çəkilmiş və ya fərqli emosiyalar ifadə etsə belə. Onların yeni bacarıqları tez öyrənməsi də alimlərin diqqətini cəlb edir.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 917   Tarix: 18 mart 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

I Nikolayın qızının cehizi bu qiymətə satıldı

Rusiya imperatoru I Nikolayın qızı Olqa Nikolayevnaya məxsus çay-qəhvə dəsti Fransada keçirilən hərracda 321 min avrodan baha qiymətə satılıb. Axşam.az xəbər verir ki, bu barədə hərrac evi "Aguttes"in rəsmi saytında məlumat verilib. Hərracda səkkiz əşyadan ibarət dəstin 40-80 min avroya satılacağ

14.11.2026 279
.

Düyü bişirərkən bu səhvi etməyin

Düyü bişirərkən onun dibinin yapışqan, üst hissəsinin isə quru qalması bir çox insanın qarşılaşdığı problemdir. Bunun səbəbi hər zaman suyun miqdarı və ya bişirmə müddəti olmaya bilər. İstifadə edilən qazanın forması da yeməyin keyfiyyətinə təsir göstərir. Ölkə.az yerli mediaya istinadən xəbər veri

12.11.2026 510
.

Ölümdən iki gün əvvəl orqanizmdə nə baş verir?

Həyatın son 48 saatında insan orqanizmi həyati funksiyalarını qorumaq qabiliyyətini tədricən itirir. Həyatın son 48 saatında insan bədəni nəzərəçarpacaq dəyişikliklərə məruz qala bilər. İnsan zəifləyir, daha çox yatır, yeməyə az maraq göstərir və nəfəs alma və qan dövranı tədricən dəyişir. Bu təzahürlə

15.11.2026 444
.

Mağara divarlarında 280 qədim təsvir tapıldı - 60 il yanından keçib, görməyiblər

İspaniyanın Kataloniya bölgəsindəki "Cova de la Font Major" mağarasında onilliklər boyu turistlərin diqqətindən yayınan 280 Paleolit dövrü qayaüstü oyması aşkar edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Katalan İnsan Paleoekologiyası və Sosial Təkamül İnstitutunun alimləri Xosep Mariy

14.11.2026 256
.

Xurma niyə ağızda büzüşmə yaradır və nə qədər şəkərlidir?

Payızın gəlişi ilə xurma mövsümü də başlayır. Bu dadlı meyvə haqqında cəmiyyətdə müxtəlif yanlış təsəvvürlər mövcuddur. Bəziləri xurmanın həddindən artıq şəkərli və kalorili olduğunu düşünür, digərləri isə onun ağızda yaratdığı büzüşmə hissindən narahat olur. Bəs əslində xurma nə qədər faydalıdır v

15.11.2026 261
.

Tezbazar.Az - Xidmətlər, təmir, tikinti və digər xidmət elanları

Pulsuz elanlar saytı -da təmir, tikinti və digər xidmətlərlə bağlı elanlar yerləşdirilir. Evini təmir etdirməyə hazırlaşanlar və tikintiyə başlamaq istəyənlərin diqqəti bizdə olsun!. Onlayn elanlar platforması olan xidmətinizdədir! Biz sizə hər məsələdə kömək etməyə hazırıq. Təmir və ya tikintiyə başlama

11.11.2026 1299
.

2026-cı ilin ən təhlükəli 10 şəhəri açıqlandı

Beynəlxalq təşkilatlar 2026-cı ildə "bilet almadan əvvəl iki dəfə düşünməli olduğunuz" ən təhlükəli 10 şəhəri müəyyən edib. bunu xarici mediaya istinadən xəbər verir. Siyahıda elə məşhur turizm məkanları var ki, səyahət planlarınızı tamamilə dəyişmək məcburiyyətində qala bilərsiniz. Gündüzlə

14.11.2026 305
.

"Microsoft"un çökməsi milyardlarla dollar zərər vura bilər

"Microsoft" korporasiyasının fəaliyyətində yaranan qlobal nasazlıq Avstraliya iqtisadiyyatına milyardlarla dollar zərər vura bilər. -ın məlumatına görə, bu barədə "The Guardian" nəşri yazıb. "RSM Australia" şirkətinin təhlükəsizlik sahəsi üzrə eksperti Aşvin Palın sözlərin

15.11.2026 300
.

"Powerbank"dakı gizli düymə nə üçündür?

Smartfonların enerjisini istənilən yerdə doldurmağa imkan verən portativ enerji cihazları gündəlik həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Lakin powerbank istifadəçilərinin çoxu cihazın üzərindəki kiçik düymənin əslində hansı funksiyaları yerinə yetirdiyini bilmir. xarici mediaya istinadla xəbər veri

15.11.2026 264
.