İqlim dəyişikliyi dünyada xəstəliklərin yayılmasını artırır
İqlim dəyişikliyi artıq təhlükəli xəstəliklərin yayılmasına təsir göstərir. Bir araşdırma fırtına və isti havanın denqe qızdırması üçün şərait yaratdığını göstərib.
İqlim dəyişikliyinin yaratdığı ekstremal hava hadisələri yoluxucu xəstəliklərin yayılmasını əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilər.
Lent.az-ın xarici mediaya istinadən xəbərinə görə, bu, denqe qızdırmasının dünya miqyasında yayılması ilə bağlı yeni bir tədqiqatın nəticələri ilə təsdiqlənir.
Alimlər bu xəstəliyin qeyri-adi bölgələrdə, xüsusən də ABŞ-da müşahidə olunduğunu
qeyd ediblər. Onların nəticələri göstərir ki, denge artıq yalnız "tropik xəstəlik" deyil - isti iqlim və tez-tez yağan yağışlar onu ötürən ağcaqanadlar üçün əlverişli şərait yaradır.
Bu əlaqəni yoxlamaq üçün araşdırmaçılar 2023-cü ildə Perunun şimal-qərbində, adətən quraqlıq bölgəsində baş verən siklonun nəticələrini təhlil ediblər. Güclü yağışlar və daşqınlardan sonra orada adi haldan təxminən on dəfə yüksək olan kəskin denqe epidemiyası qeydə alınıb.
Alimlər hesablayırlar ki, ən çox zərər çəkmiş ərazilərdə yoluxma hallarının təxminən 60 faizi birbaşa həddindən artıq yağıntı və yüksək temperaturla əlaqəli olub. Bu, təxminən 22.000 əlavə yoluxma halı deməkdir ki, əgər belə hava şəraiti baş verməsəydi, bu halların qarşısı alına bilərdi.
Bu təsir su və istiliyin kombinasiyasından qaynaqlanır. Güclü yağışlar ağcaqanadların çoxaldığı yerlərdə çoxsaylı durğun su hövzələri yaradır. Eyni zamanda, yüksək temperatur onların həyat dövrünü və fəaliyyətini sürətləndirir və virusun sürətlə yayılmasına kömək edir.
Eyni zamanda, araşdıraçılar siklonun təsir etdiyi soyuq ərazilərdə də oxşar halların artmadığını qeyd ediblər. Bu, yağıntının özünün kifayət etmədiyini göstərir; istilik əsas rol oynayır.
İqlimoloqlar həmçinin oxşar hava şəraitinin ehtimalının necə dəyişdiyini təhlil ediblər. Onların məlumatlarına görə, Perunun şimal-qərbində həddindən artıq yağıntı hadisələri hazırda sənayeləşmədən əvvəlki dövrə nisbətən təxminən 31 faiz daha tez-tez baş verir. Temperaturun yüksəlməsini nəzərə alsaq, denge epidemiyasına səbəb olan şəraitin riski demək olar ki, üç dəfə artıb.
Araşdırmanın müəllifləri qeyd edirlər ki, bu, iqlim dəyişikliyinin insan sağlamlığına artıq mövcud təsirini nümayiş etdirir. Eyni zamanda, onlar riskləri azaltmağın potensial yollarını, o cümlədən epidemiyalar başlamazdan əvvəl riskli ərazilərdə ağcaqanadlara qarşı mübarizəni, peyvəndləri və fırtınaların təsirini azaldan infrastruktura investisiyaları qeyd edirlər.
"İqlim dəyişikliyi səbəbindən ekstremal hava hadisələri daha tez-tez baş verdiyindən, ağcaqanadların yaydığı epidemiyaların qarşısını almaq üçün strateji düşünməli və qətiyyətli hərəkət etməliyik", - araşdırmanın aparıcı müəllifi Mellori Harris bildirib.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 742 Tarix: 22 mart 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşMəşhur şirkətlərdə məvaciblər nə qədərdir?
Bir çoxları "Google", "Facebook", "Amazon", "Uber", "Microsoft", "Intel", IBM kimi tanınmış ABŞ şirkətlərdə çalışmaq arzusundadır. Cari ilin ilk yarısında texnoloji nəhənglər 80 min nəfərdən çox əcnəbi əməkdaşı işə cəlb edib. Bəs görəsən onlar
16.09.2021 817 Nərimanov rayon Montin qəsəbəsində tam təmirli mənzil satılır!
TƏCİLİ ŞƏXSİ ƏMLAKIMI SATIRAM !Nərimanov rayonu Montin qəsəbəsi, Murtuza Nağıyev küçəsində yeni tikili 16 mərtəbəli binanın 6-cı mərtəbəsində yerləşir. Tikili sahəsi 52 kv.m olan mənzil yataq otağı, zal+studio mətbəx, sanitar qovşaq, dəhliz və iki eyvandan ibarətdir. Qaz, su, işıq daimidir. İstilik sistem
15.09.2021 1181 Duz istifadəsi zamanı diqqətli olun, yoxsa...
Sağlam və düzgün qidalanma zamanı gündəlik qəbul edilən duzun miqdarına diqqət yetirilməlidir. Gündəlik duzun normal qəbulu üçün aşağıdakılara diqqət yerirmək lazımdır:. * Duz qəbulu və arterial təzyiq arasında bir yaxınlıq var. Belə ki, çox duz qəbulu artıq mayenin qəbuluna və təzyiqin yüksəlməsin
18.09.2021 882 Ofis daxilində yaranan havasızlıq işçilərin yaddaşına və diqqətinə təsir edir
Mütəxəssislərin apardığı araşdırmalar nəticəsində məlum olub ki, işçilərin ofisdə iş zamanı yorğunluğunun və halsızlığının əsas bir vacib səbəbi var. Belə ki, bu səbəb təkcə işçilərin işləmək istəməməsi ilə əlaqədar deyil. Söhbət iş yerində olan havasız şəraitdir. ABŞ-dan olan tədqiqatçılar işçiləri
12.09.2021 489 Bakıda dördəm doğulub - VİDEO
Bakıda dördəm doğulub. -ın xəbərinə görə, uşaqlardan 3-ü oğlan 1140 qr., 1350 qr., 1230 qr, biri qızdır 1120 qr. Zaqatala rayon sakinləri olan 30 yaşlı Ülviyyə Sofiyeva və 32 yaşlı Huseynbala Sofiyevin ailəsində dünyaya gələn uşaqlar onların ilk övladlarıdır. Qeysəriyyə əməliyyatı ilə doğulan uşaqları
15.09.2021 942 Prokuror küçədə çılpaq vəziyyətdə gəzdi: Sakinlər polisə şikayət etdi - FOTO
Polşanın cənub-şərqində yerləşən Svidnitsa şəhərində prokuror küçədə çılpaq vəziyyətdə gəzib. Ətrafdakı insanların çəkdiyi fotolarda çılpaq vəziyyətdə olan kişinin əlində dörd pivə butulkası ilə ərzaq mağazalarını gəzdiyi əks olunub. Digər görüntülərdə prokurorun tamamilə çılpaq bir vəziyyətdə küçələr
12.09.2021 1423 Yeni Zelandiyanın adı dəyişdirilir?
Yeni Zelandiya parlamentində yerli xalqı təmsil edən "Maori" partiyası ölkənin rəsmi adının dəyişdirilməsi üçün parlamentə təqdim edəcəyi petisiyanı onlayn imza üçün açıb. -a istinadən xəbər verir ki, petisiyada ölkənin adının Aotearoa olaraq dəyişdirilməsi, şəhərlərin, qəsəbələrin və yerləri
15.09.2021 1222 Türkiyədə İLK: 3D printerlə insan beyninin nüsxəsi hazırlandı - VİDEO
Nevrologiya mütəxəssisi professor Sultan Tarlacı Türkiyədə ilk dəfə olaraq 3D printerlə insan beyninin dəqiq nüsxəsini hazırlayıb. Oxu.a-a istinadən xəbər verir ki, keçmişdə beyinin içindəki quruluşu anlamaq üçün silikon yerləşdirmə kimi xam üsullar istifadə olunurdu, ancaq bu inkişafla beyinin xaric
13.09.2021 490 Çox təcili 9 mkr-da Mir Cəlal küçəsində təmirli mənzil satılır!
16 ci mərtəbədə təmirli qanuni 2 otaq əlavə 1uşag otağı var.Qazı,suyu,işığı daimidir.Bağça,məktəb 100 metr məsafədə yerləşir. Evin çıxarışı var. Qiymət 12800man. Əlaqə üçün (055) 8166886. (050) 3127604
13.09.2021 1018