Mavi gözlülərin sirri: Hamısı tək bir adamın nəslindəndir
Təkamül biologiyası və genetika sahəsində aparılan bu araşdırma sübut edir ki, mavi göz rəngi sadəcə bir variasiya deyil, minlərlə il əvvəl baş vermiş spesifik bir genetik mutasiyanın nəticəsidir.
BiG.AZ xəbər verir ki, insanlıq tarixinin başlanğıcında bütün insanların qonur (qəhvəyi) gözlü olduğu elmi bir faktdır. Lakin Professor Hans Eyberq və komandasının hesabatına görə, təxminən 6-10 min il əvvəl bir mutasiya bu vəziyyəti kökündən dəyişdi:
OCA2 geni: Gözlərdə qonur piqmentin (melanin) istehsalına cavabdeh olan əsas mexanizmdir.
HERC2 geni: Baş verən mutasiya nəticəsində bu gen "OCA2" geninin işini tam dayandırmaq əvəzinə, onu məhdudlaşdıran bir "elektrik açarı" funksiyasını yerinə yetirməyə başladı.
Melanin istehsalı azaldığı üçün gözlər qonur rəngini itirdi və mavi rəng meydana çıxdı.
Araşdırmanın ən heyrətamiz tərəfi mavi gözlü insanların DNT quruluşudur. Qonur gözlü insanlar arasında genetik müxtəliflik çox yüksək olsa da, mavi gözlü fərdlərin hamısında bu mutasiya nöqtəsinin demək olar ki, eyni olduğu aşkarlanıb. Bu, bütün mavi gözlü insanların eyni mutasiyanı miras aldığını və nəhəng bir ailənin üzvləri olduğunu sübut edir. Bu mutasiyanın Avropada, Neolit dövründəki böyük köç dalğası zamanı baş verdiyi təxmin edilir.
Maraqlıdır ki, insan gözündə əslində "mavi piqment" deyə bir şey yoxdur. Mavi rəng gözün ön təbəqəsində (stroma) melaninin çox az olması səbəbindən işığın saçılması nəticəsində yaranır.
Bu rəng fiziki bir boyadan çox, optik bir illüziyadır.
Dünya əhalisinin təxminən 8-10%-i bu qrupa daxildir. Onlar bioloji olaraq "qonur göz istehsal etmə qabiliyyəti məhdudlaşdırılmış" şəxslərdir.
Mütəxəssislər valideynlərə xəbərdarlıq edirlər ki, körpəlikdə mavi olan gözlər yaş artdıqca piqment miqdarının çoxalması nəticəsində qonur rəngə çevrilə bilər. Bu, melaninin zamanla göz toxumalarında toplanması ilə bağlı olan təbii bir prosesdir.
Bu kəşf göstərir ki, mavi gözlü insanlar minlərlə il əvvəl Avropada yaşamış tək bir insanın genetik irsini daşıyan nəhəng və qədim bir nəslin davamçılarıdır.(milli.az)
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 761 Tarix: 30 aprel 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşGüclü külək əsir - Bəzi yerlərə yağış yağır
Azərbaycanda müşahidə olunan faktiki hava açıqlanıb. xəbər verir ki, bu barədə Milli Hidrometeorologiya Xidməti məlumat yayıb. Oktyabrın 2-si saat 16:00-a olan məlumatına əsasən, ölkə ərazisinin bəzi yerlərində yağıntılı və küləkli hava şəraiti müşahidə olunur. Sarıbaş (Qax), Şəki, Ağstafa, Xızı, Xaçmaz
02.10.2026 188 Putin nəvələrinin gələcək peşəsini - Açıqladı
Rusiya Prezidenti Vladimir Putin nəvələri barədə danışıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Putin bu haqda "Valday" Diskussiya Klubunun plenar iclasındakı çıxışı zamanı qısa məlumat verib. "Nəvələrim tərcüməçi kimi işləyəcəklər, onlar çin dilində danışırlar!" - deyə Rusiya lider
02.10.2026 132 Gələn il minimum əməkhaqqı və pensiyalar qaldırılacaq - Prezident açıqladı
"Artıq göstəriş verildi, gələn il minimum əməkhaqqı qaldırılacaq, pensiyalar qaldırılacaq, sosial müavinətlər qaldırılacaq". "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə Prezident İlham Əliyev Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) VII Qurultayında çıxışı zamanı bildirib. "Bu siyasət
02.10.2026 311 "Məni "Söylü"yə oxşatmayın"
Xalq artisti Afaq Bəşirqızı məşhur "Bəxt üzüyü" filmindəki Söylü obrazına bənzədilməsinə etiraz edib. Axşam.az xəbər verir ki, aktrisa bu barədə AzTV-də qonaq olarkən danışıb. "Mənə sual verirlər ki, həyatda özünüzü Söylüyə oxşadırsınız? Cavab verdim ki, yox. Məni Söylüyə oxşatmayın. Mə
02.10.2026 159 "Forsaj" serial olacaq
"Peacock" platforması məşhur "Forsaj" film franşizası əsasında serial hazırlanacağını açıqlayıb. Axşam.az xəbər verir ki, ekran işinin ulduzu Vin Dizel serialın icraçı prodüseri olacaq. Onun layihədə aktyor kimi rol alıb-almayacağı isə hələ məlum deyil. Serialın premyerasının 2028-c
02.10.2026 127 Leysan, dolu, qar... - Sabahın havası
Oktyabrın 3-də gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb. Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən -a verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında arabir leysan xarakterli intensiv yağış yağacağı gözlənilir. Ayrı-ayrı yerlərdə şimşək çaxacağı, 2-dən 3-nə keçən gecə və səhər yağışın güclü olacağı ehtimal
02.10.2026 246 Dünya Bankı Azərbaycan iqtisadiyyatının makroiqtisadi dayanıqlığını qiymətləndirib
Azərbaycan iqtisadiyyatı makroiqtisadi sabitliyin yüksək səviyyəsini qoruyub saxlayır, həmçinin ÜDM-in artım tempi hələ də mülayim olaraq qalır. "Report" xəbər verir ki, bu barədə Dünya Bankının Cənubi Qafqaz üzrə regional direktoru Roland Prays Bakıda keçirilən CAMCA-2026 Regional Forumund
02.10.2026 154 Azərbaycanda film kimi DƏLƏDUZLUQ: bir adamı illərlə aldatdı
Lerikdə dələduzluq edən həbs olunub. -ın əldə etdiyi xəbərə görə, 49 yaşlı Nüsrət Kərimov (şərti adla) təkrar dələduzluq etməkdə təqsirli bilinir. İttiham aktına görə, o, nəvəsinin kəsilən təqaüdünü bərpa etdirmək istəyən Tanrıverdi Məlikova (şərti adla) kömək edəcəyini bildirib. Nüsrət Tanrıverdiy
02.10.2026 194 Zəngəzurda saxlanılan Azərbaycan əsgəri ilə bağlı Ermənistan məhkəməsi qərar verdi
Zəngəzurda saxlanılan Azərbaycan əsgəri Nəsimi Musayev barəsində məhkəmə qərar verib. Bu barədə Ermənistan KİV-ə istinadən xəbər verir. Məlumata görə, məhkəmə istintaqın vəsatətini təmin edib və naməlum şəraitdə Ermənistan ərazisinə keçən Azərbaycan əsgəri Nəsimi Musayevin iki ay müddətinə həbs edilməs
02.10.2026 296