Minlərlə kilometrlik çayda niyə bir dənə də körpü yoxdur?
Dünyanın su həcminə görə ən böyük çayı olan Amazon müasir mühəndisliyin bütün imkanlarına baxmayaraq hələ də bir sahildən digərinə körpü ilə birləşdirilməyib. Bu vəziyyətin səbəbi texnologiya çatışmazlığından çox, mürəkkəb təbii və logistik amillərlə bağlıdır.
Qaynarinfo xəbər verir ki, təxminən 6400 kilometr uzunluğa malik olan Amazon çayı üzərində əsas axını birləşdirən heç bir böyük körpü mövcud deyil. Bu, ilk baxışda qeyri-adi görünsə də, reallıqda bölgənin ekstremal təbii şəraiti ilə izah olunur.
Amazon hövzəsində yağıntılar son dərəcə intensivdir və çayın səviyyəsi qısa müddətdə kəskin dəyişə bilir. Quraq mövsümdə sakit görünən çay, yağışlı dövrdə su səviyyəsinin 9 metrədək qalxması ilə geniş bir su hövzəsinə çevrilir. Bəzi ərazilərdə çayın eni 50 kilometrə, hətta ekstremal nöqtələrdə 190 kilometrə çatır.
Belə dəyişkən şəraitdə körpü dayaqlarını sabitləşdirmək olduqca çətindir. Bundan əlavə, çayda yalnız su axını deyil, həm də "matupa" adlanan və futbol meydançası böyüklüyündə üzən bitki kütlələri mövcuddur. Bu təbii "adalar" istənilən mühəndis quruluşuna ciddi zərər verə bilər.
Digər mühüm amil isə iqtisadi və sosial tələbatın aşağı olmasıdır. Amazon hövzəsində yaşayış məntəqələri seyrəkdir və nəqliyyat əsasən su yolu ilə həyata keçirilir. Məsələn, Makapa kimi iri yaşayış mərkəzləri belə əsasən çay vasitəsilə əlaqə saxlayır və yerli əhali ənənəvi olaraq qayıqlardan istifadə edir.
Tarixən bölgədə qurulan avtomobil yollarının böyük hissəsi zamanla meşə tərəfindən "udulub". 1970-ci illərdə çəkilən bəzi yolların bu gün yalnız qalıqları mövcuddur. Bu təcrübə təbiətə qarşı böyük infrastruktur layihələrinin risklərini açıq şəkildə göstərib.
Ətraf mühit amilləri də əsas maneələrdəndir. Araşdırmalar göstərir ki, meşələrin qırılması halları əsasən yolların yaxınlığında daha çox baş verir. Amazon üzərində körpü tikintisi isə yalnız nəqliyyat layihəsi deyil, həm də qanunsuz mədənçilik və meşə qırıntıları üçün yeni giriş nöqtəsi yarada bilər.
Bu səbəbdən, Amazon çayının əsas hissəsi hələ də insan müdaxiləsinə qarşı dayanan nadir təbii sistemlərdən biri kimi qalır.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 704 Tarix: 07 may 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşRusiya Aİİ çərçivəsində sənaye əməkdaşlığını genişləndirmək istəyir
Rusiya Avrasiya İqtisadi İttifaqı (Aİİ) çərçivəsində sənaye əməkdaşlığının genişlənəcəyini gözləyir. BİG.AZ xarici KİV-ə istinadla xəbər verir ki, Rusiya Baş naziri Mixail Mişustin Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenkonun iştirakı ilə Avrasiya Hökumətlərarası Şurasının iclasında bildirib ki, sənay
02.10.2026 188 "Məni "Söylü"yə oxşatmayın"
Xalq artisti Afaq Bəşirqızı məşhur "Bəxt üzüyü" filmindəki Söylü obrazına bənzədilməsinə etiraz edib. Axşam.az xəbər verir ki, aktrisa bu barədə AzTV-də qonaq olarkən danışıb. "Mənə sual verirlər ki, həyatda özünüzü Söylüyə oxşadırsınız? Cavab verdim ki, yox. Məni Söylüyə oxşatmayın. Mə
02.10.2026 139 21 şagirdin zəhərlənmə şübhəsi: Məktəbə gətirilən qidalar nə qədər təhlükəsizdir?
"Məktəbdə uşaqların sağlamlığı ilə bağlı ən böyük təhlükələr bəzən heç təhlükəli görünməyən məqamlardan başlayır. Sumqayıt şəhərində 21 şagirdin zəhərlənmə şübhəsi ilə xəstəxanaya yerləşdirilməsi də bu baxımdan diqqət çəkən hadisədir". Bunu BİG.AZ-a açıqlamasında təhsil eksperti Şəmsi Qoc
02.10.2026 219 "Olimp Hospital"da əməliyyat olunan 44 yaşlı kişi öldü
Bir neçə gün əvvəl Bakı şəhər Yasamal rayonunda yerləşən "Olimp Hospital"da əməliyyat olunan Şəmkir sakini qəfil vəfat edib. İqtisadiyyat.az-a istinadən xəbər verir ki, Şəmkir rayon Dəllər qəsəbə sakini 1982-ci il təvəllüdlü Eynur Səfərov bu özəl klinikada əməliyyat olunub. Xəstəxanada onu
02.10.2026 198 Payızda səhərlər yuxudan oyanmağın çətin olmasının SƏBƏBİ
Mütəxəssislər səhərlər daha asan və tez ayılmağa kömək edən bir neçə üsul açıqlayıblar. xəbər verir ki, soyuq havaların başlaması ilə səhərlər oyanmaq daha da çətinləşir. Gün işığının azalması həqiqətən də orqanizmin daxili bioloji ritmlərinə təsir göstərə bilər. Neyrobioloq və yuxu üzrə mütəxəssis Elliso
02.10.2026 167 "Müharibədə də, müharibədən sonra da heç kim bizə kömək etmirdi"
"Səkkiz milyon əhalimiz var idi, onlardan 1 milyonu qaçqın-köçkün, evsiz-eşiksiz, çadırlarda". "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu sözləri Prezident İlham Əliyev Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) VII Qurultayında çıxışı zamanı bildirib. Dövlət başçısı qeyd edib ki, bu bir humanitar fəlakə
02.10.2026 156 Fransada polis 600 etirazçını həbs edib
Fransada yuxarı sinif şagirdlərinin və ali məktəb tələbələrinin davam edən etiraz aksiyaları 564 məktəbdə dərs prosesinin pozulmasına səbəb olub. "Report" xəbər verir ki, bu barədə Fransa mediası Milli Təhsil Nazirliyinə istinadən məlumat yayıb. Bundan başqa, tələbə ittifaqı 25-dən çox universite
02.10.2026 125 Azərbaycanda film kimi DƏLƏDUZLUQ: bir adamı illərlə aldatdı
Lerikdə dələduzluq edən həbs olunub. -ın əldə etdiyi xəbərə görə, 49 yaşlı Nüsrət Kərimov (şərti adla) təkrar dələduzluq etməkdə təqsirli bilinir. İttiham aktına görə, o, nəvəsinin kəsilən təqaüdünü bərpa etdirmək istəyən Tanrıverdi Məlikova (şərti adla) kömək edəcəyini bildirib. Nüsrət Tanrıverdiy
02.10.2026 180 Leysan, dolu, qar... - Sabahın havası
Oktyabrın 3-də gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb. Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən -a verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında arabir leysan xarakterli intensiv yağış yağacağı gözlənilir. Ayrı-ayrı yerlərdə şimşək çaxacağı, 2-dən 3-nə keçən gecə və səhər yağışın güclü olacağı ehtimal
02.10.2026 240 
