İrəvanın Moskva mesajı: Paşinyanın qərarı nəyi göstərir?

Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan mayın 9-da Rusiyada keçiriləcək tədbirlərdə iştirak edə bilməyəcəyini açıqlayıb. O bildirib ki, bu qərar seçkiqabağı təşviqat kampaniyası ilə əlaqədardır.
"Apreldə Rusiyaya səfərim zamanı bu barədə həmin ölkənin prezidentinə məlumat vermişdim", - deyə Paşinyan qeyd edib.

Lakin Paşinyanın Rusiyada keçirilən 9 May Qələbə paradında iştirakdan imtina etməsinin təkcə seçki kampaniyası ilə bağlı olmadığı açıq görünür.

Mövzu ilə bağlı BiG.AZ-a açıqlama verən politoloq Turan Rzayev bildirib ki, Ermənistanda seçki prosesi həqiqətən gərgin və həssas mərhələdədir. Bununla yanaşı, qərarın arxasında daha dərin siyasi və geosiyasi səbəblərin dayandığı ehtimal olunur:

"Əsas səbəblərdən biri Paşinyan hakimiyyətinin son illərdə Moskva ilə münasibətlərdə məsafəli siyasət yürütməsidir. Xüsusilə Qarabağ münaqişəsindən sonra regionda yaranan yeni siyasi reallıq Ermənistanın Rusiya təhlükəsizlik sistemindən asılılığını ciddi müzakirə mövzusuna çevirib. İrəvan tədricən Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatı və ümumilikdə Rusiya təhlükəsizlik çətirinə olan etimadı azaltmağa çalışır.
Bu baxımdan, Qələbə paradı kimi simvolik tədbirdə iştirak Moskva ilə tam siyasi yaxınlıq görüntüsü yarada bilərdi ki, bu da Paşinyanın hazırkı xarici siyasət kursu ilə tam uyğun gəlmir.
İkinci mühüm amil daxili siyasi auditoriya ilə bağlıdır. Ermənistan cəmiyyətində Rusiya ilə münasibətlərə dair ciddi fikir ayrılığı mövcuddur. Bir qrup Moskvanı hələ də əsas təhlükəsizlik təminatçısı hesab edir, digər qrup isə Rusiyanı Ermənistanın suveren qərarlarına təsir göstərən güc kimi qiymətləndirir. Parad iştirakından imtina etməklə Paşinyan daha çox ikinci elektorata mesaj verməyə çalışır. Bu mesaj Ermənistanın daha balanslı və Qərbə açıq xarici siyasət kursuna keçid etdiyini göstərir.
Digər mühüm səbəb isə Moskva ilə İrəvan arasında artan etimadsızlıqdır. Son illərdə təhlükəsizlik zəmanətləri, silah tədarükü və regional böhranlar zamanı Rusiyanın mövqeyi Ermənistanda ciddi narazılıq yaradıb. Paşinyanın paradda iştirak etməməsi bu narazılığın diplomatik formada ifadəsi kimi də qiymətləndirilə bilər.
Bundan əlavə, regionda dəyişən güc balansı da Ermənistanın siyasətinə təsir edir. İrəvan artıq tək mərkəzli xarici siyasət modelindən uzaqlaşmağa çalışır və həm Avropa İttifaqı, həm də ABŞ ilə əlaqələri genişləndirməyə üstünlük verir. Bu kontekstdə Moskvanın əsas hərbi-siyasi simvollarından biri hesab olunan Qələbə paradında iştirak Ermənistanın yeni xarici siyasət xətti ilə ziddiyyət təşkil edə bilər.
Ümumilikdə, Paşinyanın qərarı Moskva ilə siyasi məsafənin mərhələli şəkildə artırılması, Ermənistanın çoxvektorlu xarici siyasət modelinə keçidi və regionda formalaşan yeni geosiyasi balanslara uyğunlaşma cəhdi kimi qiymətləndirilir".

Telegramda izləyin