"Mona Liza" tibbin 346 il sonra təsvir etdiyi xəstəliyi gizlədirmiş
XVI əsrin əvvəllərində Leonardo da Vinçi tərəfindən yaradılmış məşhur "Mona Liza" əsəri tibbin yalnız XIX əsrdə rəsmi şəkildə təsvir etdiyi irsi xəstəliyin tarixdə ilk vizual təsviri ola bilər. Söhbət ailəvi hiperxolesterinemiyadan gedir. Bu genetik pozuntu nəticəsində orqanizm "pis" xolesterini normal şəkildə xaric edə bilmir.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Wionews" məlumat yayıb.
Alimlər portretdə iki mühüm detalı diqqətə çatdırıblar: qadının sol göz qapağı yaxınlığındakı sarımtıl ləkə və sağ əlindəki kiçik şişkinlik. Müasir tibbdə bu simptomlar ksantelazma və ksantoma kimi tanınır və yüksək xolesterinin xarakterik əlamətləri hesab olunur.
2008-ci ildə "Current Cardiology Reviews" jurnalında dərc olunmuş araşdırmaya görə, tablodakı model - Liza Gerardini - ailəvi hiperxolesterinemiyadan əziyyət çəkmiş ola bilər.
Xəstəlik yalnız 1852-ci ildə rəsmi təsvir olunub
Tədqiqatın müəllifi, norveçli həkim Leyv Ose bildirib ki, da Vinçinin əsəri bu xəstəliyin tarixdə ilk qeydə alınmış təsviri sayıla bilər.
Qeyd olunur ki, "Mona Liza" təxminən 1506-cı ildə çəkilib, halbuki ailəvi hiperxolesterinemiyanın ilk rəsmi tibbi təsviri yalnız 1852-ci ildə verilib. Bu isə 346 illik fərq deməkdir.
Modelin erkən ölümü də xəstəliklə əlaqəli ola bilər
Tarixçilərin məlumatına görə, Liza Gerardini 37 yaşında vəfat edib. Ölüm səbəbi dəqiq bilinməsə də, alimlər ailəvi hiperxolesterinemiyanın gənc yaşlarda ürək-damar xəstəlikləri riskini ciddi şəkildə artırdığını vurğulayırlar.
Həkimlər xatırladırlar ki, yüksək xolesterinin effektiv müalicəsi yalnız XX əsrdə statin preparatlarının yaradılmasından sonra mümkün olub.
Tədqiqatçılar oxşar simptomların 1663-cü ildə holland rəssamı Frans Hals tərəfindən çəkilmiş "Yaşlı qadının portreti" əsərində də müşahidə edildiyini bildirirlər.
Bununla belə, məhz Leonardo da Vinçinin "Mona Liza" əsəri sənət tarixində irsi yüksək xolesterinin ən qədim mümkün "tibbi sübutu" hesab olunur.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 108 Tarix: 11 may 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşBu rayonda uşaqlar hər gün Kürü qayıqla keçib məktəbə gedir (VİDEO)
Neftçala rayonunun Sübh adasının sakinləri yoxsulluq içində yaşayırlar. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu səbəbdən sakinlərin çoxu adanı tərk edib. Orada yaşayanlar Kürün o tayından bu tayına qayıqla keçirlər. Sübh adasında uçmuş evlərdən başqa heç nə yoxdur, nə mağaza, nə də tibb məntəqəsi. Bu adada uşaqla
17:31 189 Qızıl ucuzlaşıb
Qlobal əmtəə bazarlarında qiymətli metalların qiymətlərində qarışıq dinamika müşahidə olunub. "APA-Economics" xəbər verir ki, COMEX birjasında iyun fyuçersləri üzrə qızılın qiyməti 1,04% və ya 49,1 ABŞ dolları azalaraq bir unsiya üçün 4 681,6 ABŞ dolları olub. Spot bazarda qızılın qiyməti is
21:15 112 Paşinyan Putinə cavab verdi: Referendum...
Hazırda Ermənistanda Avropa Birliyi (AB) və ya Avrasiya İqtisadi İttifaqı (Aİİ) arasında seçim edilməsi ilə bağlı referendum keçirməyə ehtiyac yoxdur. APA-ya istinadla xəbər verir ki, bu barədə Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan bildirib. "Bu, yalnız obyektiv zərurət yarandığı zaman keçiriləcək"
18:15 182 Gəncədə 16 yaşlı oğlanın meyiti tapıldı
Gəncədə 16 yaşlı yeniyetmənin meyiti tapılıb. "Qafqazinfo"nun məlumatına görə, hadisə gecə saatlarında şəhərin Bağbanlar küçəsində qeydə alınıb. 16 yaşlı Davud Qulizadənin meyiti yaşadığı evin həyətində aşkarlanıb. Onun hansı səbəblə öldüyü bilinmir. Faktla bağlı Gəncə şəhər prokurorluğund
16:42 287 Bakıda məktəbdə beşinci sinif şagirdi qızı bıçaqladı: Polis hərəkətə keçdi
Bakıda 233 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbində şagirdlər arasındakı münaqişə iddiası ilə bağlı Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsi tərəfindən araşdırma aparılacaq. BİG.AZ xəbər verir ki, bu barədə -a İdarədən bildirilib. Bildirilib ki, təhsil müəssisələrində hər hansı neqativ halların baş verməsi yolverilməzdir:
21:41 143 Sabahdan bu ərazilərdə parklanma məhdudiyyəti tətbiq olunacaq - Video
Bakıda bəzi parklanma məntəqələrində məhdudiyyət tətbiq ediləcək. "Qafqazinfo"nun xəbərinə görə, bu barədə "AzParking MMC"nin məlumatında bildirilib. Qeyd olunub ki, Bakıda keçiriləcək 13-cü Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun keçirilməsi ilə əlaqədar paytaxtda bir neçə məntəqədə nəqliyya
21:44 112 Tramp İranın sülh planına "qəbuledilməz" cavabını rədd etdi və neft qiymətləri artdı
Prezident Donald Trampın İranın ABŞ-ın sülh təklifinə cavabını tez bir zamanda rədd etməsi, 10 həftəlik münaqişənin uzanacağı və Hörmüz boğazından keçən gəmiçiliyin iflic vəziyyətinə düşəcəyi ilə bağlı narahatlıqlar fonunda bazar ertəsi günü neft qiymətlərinin kəskin şəkildə artmasına səbəb oldu. BİG.A
09:50 218 XIX əsrdə yox olan qədim göl, 130 il sonra yenidən ortaya çıxdı
Kaliforniyanın San-Xoakin vadisində yerləşən Tulare gölü XIX əsrin sonlarında insan fəaliyyəti və kənd təsərrüfatı maraqları səbəbindən yox olmuşdu. Lakin 130 ildən sonra göl yenidən meydana çıxıb və hazırda yenidən quruma təhlükəsi ilə üz-üzədir. Qaynarinfo xəbər verir ki, "WioNews"un yazdığın
23:00 1 Netanyahu ABŞ-İran danışıqlarındakı böhran fonunda təhlükəsizlik iclası çağıracaq
ABŞ və İran arasında danışıqlardakı böhran fonunda Baş nazir Benyamin Netanyahunun bazar ertəsi günortadan sonra təhlükəsizlik iclası keçirməsi gözlənilir. BİG.AZ The Jerusalem Post-a istinadən xəbər verir ki, görüş, İsrailin danışıqlardakı irəliləyişləri yaxından izləməyə davam etdiyi bir vaxtda keçirilir
14:46 204 
