"Mona Liza" tibbin 346 il sonra təsvir etdiyi xəstəliyi gizlədirmiş
XVI əsrin əvvəllərində Leonardo da Vinçi tərəfindən yaradılmış məşhur "Mona Liza" əsəri tibbin yalnız XIX əsrdə rəsmi şəkildə təsvir etdiyi irsi xəstəliyin tarixdə ilk vizual təsviri ola bilər. Söhbət ailəvi hiperxolesterinemiyadan gedir. Bu genetik pozuntu nəticəsində orqanizm "pis" xolesterini normal şəkildə xaric edə bilmir.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Wionews" məlumat yayıb.
Alimlər portretdə iki mühüm detalı diqqətə çatdırıblar: qadının sol göz qapağı yaxınlığındakı sarımtıl ləkə və sağ əlindəki kiçik şişkinlik. Müasir tibbdə bu simptomlar ksantelazma və ksantoma kimi tanınır və yüksək xolesterinin xarakterik əlamətləri hesab olunur.
2008-ci ildə "Current Cardiology Reviews" jurnalında dərc olunmuş araşdırmaya görə, tablodakı model - Liza Gerardini - ailəvi hiperxolesterinemiyadan əziyyət çəkmiş ola bilər.
Xəstəlik yalnız 1852-ci ildə rəsmi təsvir olunub
Tədqiqatın müəllifi, norveçli həkim Leyv Ose bildirib ki, da Vinçinin əsəri bu xəstəliyin tarixdə ilk qeydə alınmış təsviri sayıla bilər.
Qeyd olunur ki, "Mona Liza" təxminən 1506-cı ildə çəkilib, halbuki ailəvi hiperxolesterinemiyanın ilk rəsmi tibbi təsviri yalnız 1852-ci ildə verilib. Bu isə 346 illik fərq deməkdir.
Modelin erkən ölümü də xəstəliklə əlaqəli ola bilər
Tarixçilərin məlumatına görə, Liza Gerardini 37 yaşında vəfat edib. Ölüm səbəbi dəqiq bilinməsə də, alimlər ailəvi hiperxolesterinemiyanın gənc yaşlarda ürək-damar xəstəlikləri riskini ciddi şəkildə artırdığını vurğulayırlar.
Həkimlər xatırladırlar ki, yüksək xolesterinin effektiv müalicəsi yalnız XX əsrdə statin preparatlarının yaradılmasından sonra mümkün olub.
Tədqiqatçılar oxşar simptomların 1663-cü ildə holland rəssamı Frans Hals tərəfindən çəkilmiş "Yaşlı qadının portreti" əsərində də müşahidə edildiyini bildirirlər.
Bununla belə, məhz Leonardo da Vinçinin "Mona Liza" əsəri sənət tarixində irsi yüksək xolesterinin ən qədim mümkün "tibbi sübutu" hesab olunur.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 746 Tarix: 11 may 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşSonsuzluğun əsas səbəbləri açıqlanıb: "Qadınlar daha gec ailə qururlar"
"Müasir dövrdə sonsuzluğun artmasının səbəbləri daha çox iki əsas faktorla əlaqələndirilir. Birinci səbəb qadınların sosial həyatda daha aktiv iştirak etməsidir. Çünki hazırda evlilik yaşı əvvəlki illərlə müqayisədə 5-10 il irəliləyib. Artıq qadınlar daha çox 30 yaşdan sonra ailə qururlar"
11:46 206 Uşaqlar məktəbin qarşısında paylanılan konfetdən zəhərlənib? - Açıqlama
Sosial şəbəkələrdə məktəbin qarşısında naməlum şəxsin uşaqlara konfet paylaması və bundan sonra onların zəhərlənməsi barədə səs yazısı yayılıb. DİN Mətbuat xidmətindən "Qafqazinfo"ya bildirilib ki, yayılan səs yazısı ilə bağlı aparılan araşdırma nəticəsində səsləndirilən iddialar təsdiqin
14:14 284 "Artıq dünyada bilməyən yoxdur ki, sözümüz imzamız qədər dəyərlidir"
"Bizim Avropa İttifaqına üzv ölkələrin bir çoxu ilə strateji tərəfdaşlıq bəyannamələrimiz, müqavilələrimiz var". "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu sözləri Prezident İlham Əliyev Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) VII Qurultayında çıxışı zamanı bildirib. Dövlət başçısı qeyd edib ki
17:45 55 Payızda səhərlər yuxudan oyanmağın çətin olmasının SƏBƏBİ
Mütəxəssislər səhərlər daha asan və tez ayılmağa kömək edən bir neçə üsul açıqlayıblar. xəbər verir ki, soyuq havaların başlaması ilə səhərlər oyanmaq daha da çətinləşir. Gün işığının azalması həqiqətən də orqanizmin daxili bioloji ritmlərinə təsir göstərə bilər. Neyrobioloq və yuxu üzrə mütəxəssis Elliso
18:15 1 "Azərbaycan ABŞ ilə münasibətləri yeni strateji səviyyəyə çıxarıb"
"Azərbaycanın qonşu ölkələrlə münasibətləri sabitdir və mehriban qonşuluq ruhunda inkişaf edir". APA-ya istinadən xəbər verir ki, bunu Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi - Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyev Bakıda keçirilən CAMCA 2026 Regiona
13:26 148 Azərbaycanda süni intellekt hansı səviyyədədir? - Ekspertdən AÇIQLAMA
"Azərbaycanda süni intellektin (Sİ) inkişafı hazırda həm böyük potensialın, həm də müəyyən boşluqların mövcud olduğu keçid mərhələsindədir. Ümumilikdə vəziyyəti "başlanğıc-orta" səviyyədə, lakin sürətlə inkişaf edən proses kimi qiymətləndirmək olar. Məsələyə bir neçə aspektdən yanaşma
14:05 167 "Olimp Hospital"da əməliyyat olunan 44 yaşlı kişi öldü
Bir neçə gün əvvəl Bakı şəhər Yasamal rayonunda yerləşən "Olimp Hospital"da əməliyyat olunan Şəmkir sakini qəfil vəfat edib. İqtisadiyyat.az-a istinadən xəbər verir ki, Şəmkir rayon Dəllər qəsəbə sakini 1982-ci il təvəllüdlü Eynur Səfərov bu özəl klinikada əməliyyat olunub. Xəstəxanada onu
17:12 93 "Hərənin arxasında, böyük bir dayı var"
"Bu gün müxtəlif yerlərdə müharibələr gedir. Hərənin arxasında, necə deyərlər, böyük bir dayı var. Bəzilərinin arxasında bir neçə. Amma biz təkbaşına. Amma bütün o böyük dayılar bizə qarşı idi. O Minsk qrupunun həmsədrləri bizə qarşı idi. Onlar bu gün dünyada aparıcı dövlətlərdir, görün, biz kim
17:39 75 Quzu əti BAHALAŞDI : Qiymətlər niyə yüksəkdir?
Monqolustandan Azərbaycana gətirilən quzu ətinin qiymətində artım var. Əvvəl Monqolustandan gətirilən quzu ətinin kiloqramı 9- 12 manata təklif olunurdusa, indi 13-16 manat civarındadır. Satıcıların sözlərinə görə, qiymət artımının əsas səbəbi idxal və daşınma xərclərinin yüksəlməsidir. Satıcılar bildirirlə
11:38 205 
