İrandakı iqtisadi böhran Azərbaycana təsir edə bilərmi? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA

Yaxın Şərqdə iqtisadi və sosial problemlərlə gündəmə gələn İran bu dəfə rekord səviyyədə inflyasiya və ərzaq böhranı ilə diqqət mərkəzinə düşüb. Sky News kanalının yaydığı məlumata görə, ölkədə inflyasiya səviyyəsi 115 faizi keçib, əsas ərzaq məhsullarının qiymətində isə ciddi artım müşahidə olunur.

İranda dərinləşən iqtisadi böhranın region ölkələrinə, xüsusilə də Azərbaycana mümkün təsirləri müzakirə edilir. Bu vəziyyətin ticarət əlaqələri, ərzaq bazarı və regiondakı iqtisadi sabitliyə necə təsir göstərə biləcəyi isə maraq doğuran əsas məsələlərdən biridir.
Mövzu ilə bağlı Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, İrandakı iqtisadi böhranın region ölkələrinə və Azərbaycana təsiri həm birbaşa, həm də dolayı yollarla özünü göstərə bilər. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan baxımından ən ciddi risk qaçqın və miqrasiya təzyiqidir: "İranda yaşayan Azərbaycanlıların sayı milyonlarladır. Ərzaq böhranı dərinləşdikcə, xüsusilə Cənubi Azərbaycanda yaşayan əhali şimal sərhəddinə, yəni Azərbaycan Respublikasına doğru hərəkət edə bilər. Bu, Azərbaycanın sosial infrastrukturuna əlavə yük yaradar.

Sərhəd ticarəti ciddi zərbə alacaq. Azərbaycan-İran sərhəd xətti ənənəvi olaraq aktiv ticarət zonası olub. İranda alıcılıq gücünün çökməsi bu ticarəti demək olar ki, sıfırlayır. Naxçıvan isə coğrafi baxımdan İrana bağımlı olduğundan bu təsiri daha kəskin hiss edəcək.

Enerji və tranzit baxımından da risklər var. İran Azərbaycan üçün həm tranzit dəhlizi, həm də enerji əməkdaşlığı ortağıdır. İqtisadi çöküş bu əlaqələri zəiflədər, Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizinin işləkliyinə mənfi təsir göstərər.

Region miqyasında baxsaq, Türkiyə artıq İrandan gələn ucuz malların rəqabəti ilə üzləşə bilər, çünki İran məhsullarını xarici valyuta qazanmaq üçün hər qiymətə satmağa çalışacaq. Bu, region bazarlarında qiymət deformasiyası yaradır.

Ermənistan üçün isə vəziyyət daha mürəkkəbdir, İranla ticarət həcmi böyük olduğundan iqtisadi zərbə daha ağır olacaq.

Ən böyük narahatlıq odur ki, İranda daxili sabitlik zəiflədikcə sosial partlayış riski artır. Belə bir gözlənti bütün regionu uzun müddətli qeyri-müəyyənliyə sürükləyər".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin