8 milyard işıq ili uzaqlıqdan gələn siqnal: Yer yoxkən o yola çıxmışdı
Kosmosun dərinliklərində baş verən nəhəng toqquşmalar bəzən insan təsəvvürünün sərhədlərini aşan enerji partlayışları yaradır. Astronomlar Yer kürəsi hələ mövcud olmadığı dövrlərdə yola çıxmış və 8 milyard il boyunca kosmosda hərəkət etmiş nəhəng enerji şüasını aşkar ediblər.
Qaynarinfo xəbər verir ki, Cənubi Afrikada (CAR) yerləşən MeerKAT teleskopu vasitəsilə qeydə alınan bu siqnal indiyədək müşahidə edilən ən uzaq və ən güclü mikrodalğa lazeri kimi qeydə alınıb. Alimlər bir ulduzun parlaqlığını yüz minlərlə dəfə üstələyən bu güclü radio dalğa partlayışını "gigamaser" adlandırıblar.
Bu hadisəyə səbəb olan proses iki nəhəng qalaktikanın xaotik şəkildə bir-birinə qarışması ilə başlayır. Birləşmə zamanı sıxılan qaz buludları hidroksil molekullarını həyəcanlandırır və nəticədə radio dalğaları olduqca güclü şəkildə güclənir. Yaranan fokuslanmış şüa kosmosun keçmişi barədə məlumat daşıyan bir siqnal kimi milyardlarla işıq ili məsafə qət edir. Lazerin radio dalğa ekvivalenti sayılan maserlər qalaktik miqyasda belə güclü qarşılıqlı təsirlərin ən mühüm sübutlarından biri hesab olunur.
Cənubi Afrikadakı MeerKAT teleskopu bu rekord siqnalı "HATLAS J142935.3-002836" adlı qalaktikada aşkar edib. Normal şəraitdə bu qədər uzaq məsafədən gələn dalğaların müasir cihazlarla belə qeydə alınması çox çətin olardı. Lakin kosmos nadir təsadüf sayılan bir imkan yaradıb. Yer ilə hədəf qalaktika arasında yerləşən başqa bir göy cismi qravitasiya linzası rolunu oynayaraq siqnalı böyüdüb və fokuslayıb. Bu təbii kosmik uyğunlaşma sayəsində evrenin ən güclü "lazer" hadisəsi müşahidə oluna bilib.
Saatda 2,5 terabayt həcmində məlumat emal edən teleskop texnologiyası bu kəşfin əsas texniki bazasını təşkil edir. Tədqiqatçılar əldə edilən siqnalları analiz edərək nəhəng qara dəliklərin qidalanma prosesini və qalaktikaların təkamülünü daha yaxşı anlamağa çalışırlar. Gələcəkdə bu tip minlərlə siqnalın aşkarlanması Samanyolu qalaktikasının da milyonlarla il sonra yaşaya biləcəyi mümkün birləşmələr barədə proqnozlar verə bilər.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 703 Tarix: 14 may 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaşİsrail Qəzza zolağında HƏMAS hədəflərinə zərbələr endirib
İsrail ordusu Qəzza zolağında HƏMAS-a məxsus olduğu bildirilən bir sıra hədəflərə hava zərbələri endirib. BİG.AZ NBC News-a istinadən xəbər verir ki, İsrail ordusunun açıqlamasına görə, əməliyyat zamanı HƏMAS-ın hərbi infrastruktur obyektləri və silahlı qruplaşmanın fəaliyyət göstərdiyi iddia edilə
16:10 174 Rusiya raket və dron hücumu həyata keçirərkən Kiyevdə gecə partlayışlar baş verir
Rusiya cümə axşamı səhər saatlarında Ukraynanın paytaxtı Kiyevə yüzlərlə dron və onlarla raket ataraq yaşayış binalarını dağıdıb. BİG.AZ Reuters-ə istinadən xəbər verir ki, gecə ərzində paytaxtda baş verən çoxsaylı partlayışlar nəticəsində binalar silkələnib və əks-səda verib, ən azı 13 nəfər ölüb, onlarl
12:40 205 Azərbaycan təkcə coğrafi Avropanın yox, həm də demokratik Avropanın bir hissəsi olmaq əzmindədir
XX əsr Avropasının taleyi faciəvi olmuşdur. Qitə iki dünya müharibəsinin meydanına çevrilmiş, kütləvi dağıntılara, on milyonlarla iman tələfatına məruz qalmışdır. İkinci Dünya müharibəsindən sonra Avropa dövlətləri bir daha faciələrə yol verməmək, qitənin etibarı gələcəyini təmin etmək, silahlı qarşıdurmalar
12:50 266 Kiyevə genişmiqyaslı hücum - Zelenski raket və dronların sayını açıqladı
Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski Rusiyanın gecə saatlarında həyata keçirdiyi genişmiqyaslı hücumun əsas hədəfinin Kiyev olduğunu bildirib. xəbər verir ki, Zelenski bu barədə özünün Telegram kanalında paylaşım edib. "Əsas zərbə konkret olaraq Kiyevə yönəldilib", - deyə Ukrayna Prezident
11:41 204 Avropa Azərbaycanla əməkdaşlığı genişləndirir
Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Lyayenin iyulun 1-də Azərbaycana səfəri 2022-ci ildən sonra onun ölkəmizə ikinci səfəri kimi dəyərləndirilir. Belə ki, 2022-ci ildə Ursula fon der Lyayen Azərbaycana səfər etmiş və həmin səfər çərçivəsində Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında enerji sahəsind
12:47 232 Bu ölkədə nəm salfetlərin satışı qadağan edilir
Böyük Britaniya plastik lif tərkibli birdəfəlik nəm salfetlərdən imtina etmək qərarına gəlib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə "Mindmegette" nəşri məlumat yayıb. Həm mağazalarda, həm də onlayn satışlara şamil ediləcək qadağa Birləşmiş Krallığın müxtəlif hissələrində mərhələl
17:16 169 Prezident Türkiyənin ədliyyə nazirini qəbul etdi
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev bu gün Türkiyənin ədliyyə naziri Akın Gürleki qəbul edib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, qəbula və göstərilən qonaqpərvərliyə görə minnətdarlığını ifadə edən Akın Gürlek Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın salamlarını dövlət başçısına çatdırıb. Preziden
10:37 173 Ronaldonun nişanlısı öz biznesini qurdu
Kriştiano Ronaldonun sevgilisi Corcina Rodriqes öz geyim brendini yaradıb. -ın xarici mediaya istinadən məlumatına görə, onun son sosial media paylaşımlarına və xüsusi "Instagram" hesabına əsasən, o, birinci sinif uçuşlar üçün sadə idman geyimləri istehsal etməyi planlaşdırır. Kolleksiyay
19:15 87 Əl yazısı beyin problemlərini göstərə bilər: Araşdırmanın NƏTİCƏLƏRİ
Unutqanlıq, diqqətin cəmlənməsində çətinlik və nitq pozuntuları adətən idrak funksiyalarının zəifləməsinin ilk əlamətləri hesab olunur. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, mütəxəssislərin araşdırması insanın əl yazısının da beynin necə qocalması barədə məlumat verə biləcəyini hesab edirlər. Araşdırmanı
19:30 62 
