8 milyard işıq ili uzaqlıqdan gələn siqnal: Yer yoxkən o yola çıxmışdı
Kosmosun dərinliklərində baş verən nəhəng toqquşmalar bəzən insan təsəvvürünün sərhədlərini aşan enerji partlayışları yaradır. Astronomlar Yer kürəsi hələ mövcud olmadığı dövrlərdə yola çıxmış və 8 milyard il boyunca kosmosda hərəkət etmiş nəhəng enerji şüasını aşkar ediblər.
Qaynarinfo xəbər verir ki, Cənubi Afrikada (CAR) yerləşən MeerKAT teleskopu vasitəsilə qeydə alınan bu siqnal indiyədək müşahidə edilən ən uzaq və ən güclü mikrodalğa lazeri kimi qeydə alınıb. Alimlər bir ulduzun parlaqlığını yüz minlərlə dəfə üstələyən bu güclü radio dalğa partlayışını "gigamaser" adlandırıblar.
Bu hadisəyə səbəb olan proses iki nəhəng qalaktikanın xaotik şəkildə bir-birinə qarışması ilə başlayır. Birləşmə zamanı sıxılan qaz buludları hidroksil molekullarını həyəcanlandırır və nəticədə radio dalğaları olduqca güclü şəkildə güclənir. Yaranan fokuslanmış şüa kosmosun keçmişi barədə məlumat daşıyan bir siqnal kimi milyardlarla işıq ili məsafə qət edir. Lazerin radio dalğa ekvivalenti sayılan maserlər qalaktik miqyasda belə güclü qarşılıqlı təsirlərin ən mühüm sübutlarından biri hesab olunur.
Cənubi Afrikadakı MeerKAT teleskopu bu rekord siqnalı "HATLAS J142935.3-002836" adlı qalaktikada aşkar edib. Normal şəraitdə bu qədər uzaq məsafədən gələn dalğaların müasir cihazlarla belə qeydə alınması çox çətin olardı. Lakin kosmos nadir təsadüf sayılan bir imkan yaradıb. Yer ilə hədəf qalaktika arasında yerləşən başqa bir göy cismi qravitasiya linzası rolunu oynayaraq siqnalı böyüdüb və fokuslayıb. Bu təbii kosmik uyğunlaşma sayəsində evrenin ən güclü "lazer" hadisəsi müşahidə oluna bilib.
Saatda 2,5 terabayt həcmində məlumat emal edən teleskop texnologiyası bu kəşfin əsas texniki bazasını təşkil edir. Tədqiqatçılar əldə edilən siqnalları analiz edərək nəhəng qara dəliklərin qidalanma prosesini və qalaktikaların təkamülünü daha yaxşı anlamağa çalışırlar. Gələcəkdə bu tip minlərlə siqnalın aşkarlanması Samanyolu qalaktikasının da milyonlarla il sonra yaşaya biləcəyi mümkün birləşmələr barədə proqnozlar verə bilər.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 767 Tarix: 14 may 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşQuzu əti BAHALAŞDI : Qiymətlər niyə yüksəkdir?
Monqolustandan Azərbaycana gətirilən quzu ətinin qiymətində artım var. Əvvəl Monqolustandan gətirilən quzu ətinin kiloqramı 9- 12 manata təklif olunurdusa, indi 13-16 manat civarındadır. Satıcıların sözlərinə görə, qiymət artımının əsas səbəbi idxal və daşınma xərclərinin yüksəlməsidir. Satıcılar bildirirlə
11:38 205 "Melissa Park"ın əməkdaşı külli miqdarda narkotiklə tutulub
Bakıda narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi ilə məşğul olan şəxs cinayət məsuliyyətinə cəlb edilib. "Qafqazinfo"nun əldə etdiyi məlumata görə, bir müddət əvvəl DİN-in Baş Mütəşəkkil Cinayətkarlıqla Mübarizə İdarəsinin keçirdiyi əməliyyatla 1997-ci il təvəllüdlü Maqsud İbrahimov (soyad şərtidir
17:09 94 Hikmət Hacıyev Azərbaycanın İsraillə münasibətlərindən danışdı: "Prinsiplərdən geri çəkilmirik"
Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi - Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyev Bakıda keçirilən Mərkəzi Asiya, Monqolustan, Qafqaz və Əfqanıstan (CAMCA) Regional Forumunda Azərbaycanın İsraillə münasibətləri və Fələstin məsələsində mövqeyi barədə açıqlamala
12:30 174 Müəllimin hörmətini kim əlindən aldı?
Mənə nədənsə elə gəlir ki, artıq müəllim sinfə girəndə uşaqlar ayağa qalxmır. Ən azından müəllimlə aşıq kimi deyişən şagirdin bu hörməti nümayiş etdirdiyinə çətin inanıram. Bu gün məktəblə bağlı bir yeni problemlə qarşılaşdıq. Müəllim az qala yalvarırdı ki, hüquqşünaslar ona kömək etsin. Siz də aga
18:45 1 "Müharibədə də, müharibədən sonra da heç kim bizə kömək etmirdi"
"Səkkiz milyon əhalimiz var idi, onlardan 1 milyonu qaçqın-köçkün, evsiz-eşiksiz, çadırlarda". "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu sözləri Prezident İlham Əliyev Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) VII Qurultayında çıxışı zamanı bildirib. Dövlət başçısı qeyd edib ki, bu bir humanitar fəlakə
16:41 111 Trampın impiçment qorxusu: Demokratlar üstünlüyü ələ keçirəcək?
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Demokratlar Partiyasının noyabrda keçiriləcək Konqresə aralıq seçkilərində qalib gələcəyi təqdirdə onun barəsində impiçment prosedurunun başladılacağını düşünür. Tramp Oklahomada tərəfdarları qarşısında çıxışı zamanı seçiciləri Respublikaçılar Partiyasına səs verməyə çağırıb
12:30 168 "Artıq dünyada bilməyən yoxdur ki, sözümüz imzamız qədər dəyərlidir"
"Bizim Avropa İttifaqına üzv ölkələrin bir çoxu ilə strateji tərəfdaşlıq bəyannamələrimiz, müqavilələrimiz var". "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu sözləri Prezident İlham Əliyev Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) VII Qurultayında çıxışı zamanı bildirib. Dövlət başçısı qeyd edib ki
17:45 55 Qardaşı da nişanlandı
Mediada müğənni Roza Zərgərlinin övladlığa götürdüyü oğlu kimi tanınan Jerar Qafarov da ailə qurmağa hazırlaşır. Axşam.az xəbər verir ki, aktyor qardaşı Corc Qafarovdan sonra Jerar da nişanlanıb. O, nişan mərasimindən görüntüləri paylaşaraq "Xoşbəxt həyat yoldaşı, xoşbəxt həyat" şərhini yazıb
14:49 251 Prezidentdən Misir Mərdanovla bağlı - Sərəncam
Azərbaycan Respublikasının ictimai-siyasi həyatında səmərəli fəaliyyətinə və elmi-pedaqoji sahədə böyük xidmətlərinə görə Misir Cumail oğlu Mərdanov "Şərəf" ordeni ilə təltif edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə Prezident İlham Əliyev Sərəncam imzalayıb. Qeyd edək ki, saba
15:59 188 
