Sakit okeandakı vulkan püskürməsinin iqlimə təsirləri - Elmi araşdırma
Alimlər 2022-ci ildə "Hunga Tonga-Hunga Ha'apai" sualtı vulkanının püskürməsinin atmosferə gözlənilməz təsir göstərdiyini aşkar ediblər.
Oxu.Az xəbər verir ki, bu barədə "Haber Global" məlumat yayıb.
Yeni tədqiqata görə, kütləvi püskürmə istixana effekti yaradan metan qazının parçalanmasını sürətləndirən kimyəvi prosesi təşviq edib.
Britaniyalı alimlər tərəfindən aparılan təhlillər göstərib ki, 2022-ci ilin yanvar ayında "Hunga Tonga-Hunga Ha'apai"nin püskürməsi təkcə dağıdıcı gücü ilə deyil, həm də atmosferdə yaratdığı qeyri-adi kimyəvi təsirləri ilə diqqətəlayiqdir.
"Nature Communications" jurnalında dərc olunan məlumatlara görə, partlayışdan sonra əmələ gələn bulud Sakit okean üzərindən Cənubi Amerikaya doğru hərəkət edərkən, TROPOMI peyki qeyri-adi dərəcədə yüksək formaldehid konsentrasiyalarını aşkar edib. Formaldehid adətən stratosferdə geniş yayılmış maddə deyil, metanın parçalanması nəticəsində yaranan kimyəvi iz hesab olunur.
Tədqiqata görə, partlayış milyonlarla ton dəniz suyu və külü birbaşa stratosferə aparıb. Günəş işığının təsiri altında bu, qarışıq yüksək reaktiv xlor atomlarının sərbəst buraxılmasına səbəb olub.
Qeyd olunur ki, "Hunga Tonga" püskürməsi stratosferə çoxlu miqdarda su buxarı da gətirib. Bu su buxarı da öz növbəsində istixana effektini potensial olaraq artıra biləcək bir amil kimi qəbul edilir.
Tədqiqatçılar üçün əsas sual budur: Təbiətdəki bu kimyəvi prosesi təqlid etməklə metanı azaltmaq mümkündürmü, yoxsa belə bir müdaxilə atmosferin incə tarazlığını poza bilərmi?
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 453 Tarix: 24 may 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşDeputat Sevinc Fətəliyeva məhkəmə-hüquq sisteminin işinə necə müdaxilə edir?- ARAŞDIRMA
Yaxud, Bakıda bir bankın, Tovuzda isə iki hakimin mülkiyyət sövdələşməsi: 14 miylonluq strateji zavodlar 447 min manata necə ələ keçirilir?. Keçirik mətləbə: şikayət ərizəsi və əlavə edilmiş çoxsaylı mötəbər sübutlar-sənədlər, məhkəmə qərarlarının araşdırılmasına, yaxud qarşı tərəfin mövqeyini öyrənməy
01.10.2026 495 Qaraciyər transplantasiyası olunmalıdır
"Zor", "Sen gibi" və "Mühürlü kaderim" mahnıları ilə tanınan türkiyəli müğənni Nevzat Doğansoy (Nev) qaraciyər transplantasiya olunmalıdır. Axşam.az xəbər verir ki, 57 yaşlı ifaçı sentyabrın 3-də huşunu itirdikdən sonra xəstəxanaya yerləşdirilib və bir müddət reanimasiyad
01.10.2026 392 Bu qidalar sizi depressiyaya sala bilər
Gündəlik qidalanmamızda tez-tez yer alan bəzi hazır və çox işlənmiş məhsulların psixi sağlamlığa təsiri ilə bağlı yeni araşdırma aparılıb. Alimlər bu qidaların qəbulunu azaltmağın depressiya əlamətlərinə təsir göstərə biləcəyini müəyyən ediblər. BİG.AZ xəbər verir ki, Kaliforniya Universitetinin San-Fransisk
01.10.2026 524 Hava nəqliyyatı ilə qlobal yük daşımaları 4 %-dən çox artıb
Bu ilin avqustunda hava nəqliyyatı ilə sərnişin daşımalarına qlobal tələbat illik ifadədə 0,8 % azalıb, yük daşımaları seqmenti isə 4,4 % artım nümayiş etdirib. "Report" Beynəlxalq Hava Nəqliyyatı Assosiasiyasına (IATA) istinadən xəbər verir ki, sərnişin oturacaqlarının doluluq göstəricis
01.10.2026 372 Ulu Öndər Heydər Əliyev və gələcəyə açılan məktəb qapısı
"Təhsil haqqında danışanda əslində bir ölkənin gələcəyindən danışırıq. Çünki bu gün məktəbə gedən uşaq sabah cəmiyyətin müxtəlif sahələrində öz sözünü deyəcək. Ulu Öndər Heydər Əliyevin təhsilə münasibətinin əsasını da məhz bu düşüncə təşkil edirdi. O, məktəbi yalnız bilik verilən məkan kimi deyil
01.10.2026 401 20 ildən sonra ARB-dən çıxarılır
"Kriminal" verilişinin aparıcısı Ceyhun Həmidov ARB TV-dən ayrılacağını açıqlayıb. -a istinadən xəbər verir ki, o bu barədə sosial şəbəkə hesabında paylaşım edib. C.Həmidov bildirib ki, kanaldan öz istəyi ilə deyil, rəhbərliyin qərarı ilə ayrılmalı olacaq. Onun sözlərinə görə, bu qərar sentyabrı
01.10.2026 498 Qlobal enerji böhranının yaranmasının səbəbi açıqlanıb
Hazırkı enerji böhranı birbaşa müharibələrlə deyil, enerji təhlükəsizliyi məsələlərinə kifayət qədər diqqət yetirilməməsi ilə bağlıdır. "Report" xəbər verir ki, bunu "Naval Postgraduate School"un (ABŞ) professoru, Amerika Siyasi Elmlər Assosiasiyasının üzvü Brenda Şaffer Bakıda keçirilə
01.10.2026 360 Sabah bu ərazilərdə su olmayacaq
Sabah saat 09:00-dan axşam saatlarınadək Nizami rayonunun bəzi ərazilərinin su təminatında fasilə yaranacaq. Bu barədə -a ADSEA-dan məlumat verilib. Bildirilib ki, fasilə magistral su kəməri üzərində aparılacaq tikinti-bərpa işləri ilə bağlıdır
01.10.2026 535 200 ilin ilk qadın edamı son anda LƏĞV OLUNDU
ABŞ-ın Tennessi ştatında federal apellyasiya məhkəməsi 50 yaşlı Krista Geyl Paykın edamını son anda dayandırıb. xarici KİV-ə istinadla bildirir ki, ABŞ-ın Altıncı Dairə Apellyasiya Məhkəməsi edamın dayandırılması barədə qərarı iki səsə qarşı bir səslə qəbul edib. Tennessi prokurorluğu dərhal ABŞ Al
01.10.2026 417 
