Ulu Öndər Heydər Əliyev və gələcəyə açılan məktəb qapısı

"Təhsil haqqında danışanda əslində bir ölkənin gələcəyindən danışırıq. Çünki bu gün məktəbə gedən uşaq sabah cəmiyyətin müxtəlif sahələrində öz sözünü deyəcək. Ulu Öndər Heydər Əliyevin təhsilə münasibətinin əsasını da məhz bu düşüncə təşkil edirdi. O, məktəbi yalnız bilik verilən məkan kimi deyil, milli gələcəyin formalaşdığı mühüm institut kimi qiymətləndirirdi".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında təhsil eksperti Şəmsi Qoca bildirib.

O, qeyd edib ki, Ulu Öndər Heydər Əliyevin "Mən yer üzündə müəllimdən yüksək ad tanımıram" sözləri onun təhsilə və müəllimə münasibətini aydın ifadə edir. Bu fikir sadəcə müəllim peşəsinə verilən yüksək qiymət deyil, həm də müəllimin insan həyatındakı rolunun etirafıdır. Çünki müəllim şagirdə yalnız fənn öyrətmir, onun dünyagörüşünün, düşüncəsinin və xarakterinin formalaşmasına da təsir göstərir:

"Ulu Öndərin öz həyat yolu da təhsilə verdiyi əhəmiyyətin nümunəsidir. O, Naxçıvan Pedaqoji Texnikumunda təhsil alıb, daha sonra ali təhsilini davam etdirib. Təhsilə münasibətində şəxsi nümunənin də mühüm yer tutduğu görünür. Prezident İlham Əliyev də müxtəlif çıxışlarında Ulu Öndərin məktəb illərində yüksək nəticələr göstərdiyini və onun gənclərə oxumaq, bilik əldə etmək barədə tövsiyələr verdiyini qeyd edib.

Heydər Əliyevin Azərbaycana rəhbərliyinin ilk dövrlərindən etibarən təhsilin inkişafı dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən birinə çevrilib. Məktəblərin sayının artırılması, xüsusilə bölgələrdə təhsil imkanlarının genişləndirilməsi, yeni ixtisaslı kadrların hazırlanması həmin siyasətin əsas istiqamətləri sırasında olub.

Bu siyasətin mühüm nəticələrindən biri də azərbaycanlı gənclərin ölkə hüdudlarından kənarda aparıcı ali məktəblərdə təhsil alması üçün imkanların yaradılması idi. Müxtəlif illərdə yüzlərlə azərbaycanlı gəncin Moskva, Leninqrad və digər şəhərlərin ali məktəblərinə göndərilməsi Azərbaycanın elmi və peşəkar kadr potensialının formalaşmasına mühüm təsir göstərib. Sonralar həmin gənclərin bir çoxu ölkənin elm, təhsil, səhiyyə, sənaye və digər sahələrində fəaliyyət göstərib.

Burada Ulu Öndərin uzunmüddətli inkişaf perspektivlərini nəzərə alan siyasətini görmək mümkündür. O, kadr hazırlığını yalnız həmin dövrün ehtiyacları ilə məhdudlaşdırmır, ölkənin gələcək inkişafı üçün savadlı və peşəkar insanların yetişdirilməsini vacib hesab edirdi. Prezident İlham Əliyev də sonrakı çıxışlarında həmin siyasətin müstəqillik dövründə Azərbaycanın insan kapitalının formalaşmasına verdiyi töhfəni vurğulayıb.

Müstəqilliyin ilk illərində isə təhsil sistemi qarşısında yeni və daha mürəkkəb vəzifələr dayanırdı. Müharibə və iqtisadi çətinliklər ölkənin bütün sahələrinə təsir etdiyi bir dövrdə təhsil sahəsində islahatların gündəmə gətirilməsi mühüm addımlardan biri oldu. Ulu Öndər Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə 1999-cu ildə "Azərbaycan Respublikasının təhsil sahəsində İslahat Proqramı"nın qəbul edilməsi təhsil sistemində sonrakı dəyişikliklər üçün əsas yaratdı.

Bu proses sonrakı illərdə də davam etdirildi. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi dövründə yeni məktəblərin tikilməsi, mövcud təhsil müəssisələrinin yenilənməsi, məktəblərin maddi-texniki bazasının gücləndirilməsi və müəllimlərin sosial vəziyyətinin yaxşılaşdırılması istiqamətində müxtəlif tədbirlər həyata keçirildi. Beləliklə, əvvəlki dövrdə formalaşmış təhsil ənənələri yeni dövrün tələbləri ilə tamamlandı.

Lakin təhsilin keyfiyyətini yalnız məktəb binaları və texniki imkanlarla ölçmək olmaz. Ulu Öndərin müəllim haqqında söylədiyi fikir bu məqamda xüsusi məna qazanır. Müəllimin biliyi, dünyagörüşü və şagirdə münasibəti təhsilin nəticəsinə birbaşa təsir edən amillərdəndir. Texnologiya müəllimin imkanlarını genişləndirə bilər, amma onun uşağın düşüncəsinə və şəxsiyyətinə təsirini tam əvəz edə bilməz.

Azərbaycan təhsilinin qarşısında bu gün yeni çağırışlar dayanır. Rəqəmsal texnologiyalar, süni intellekt, yeni peşələr və dəyişən əmək bazarı məktəbdən fərqli bacarıqlar tələb edir. Buna görə müasir təhsil yalnız məlumatı yadda saxlamağı deyil, düşünməyi, araşdırmağı, sual verməyi və əldə olunan bilikdən düzgün istifadə etməyi də öyrətməlidir.

Bununla yanaşı, milli dəyərlər və ana dili də təhsilin mühüm dayaqları olaraq qalır. Heydər Əliyevin təhsil siyasətində milli kimlik məsələsinə xüsusi əhəmiyyət verməsi bu baxımdan bu gün də aktuallığını qoruyur. Savadlı olmaqla yanaşı, öz tarixini, dilini və mədəniyyətini bilmək də şəxsiyyətin formalaşmasının vacib hissəsidir.

Heydər Əliyevin Azərbaycan təhsili ilə bağlı irsinə nəzər saldıqda müxtəlif dövrləri birləşdirən əsas xətt aydın görünür: insanın inkişafına verilən dəyər. Məktəb, müəllim, ali təhsil və kadr hazırlığı bu yanaşmanın müxtəlif istiqamətləridir. Bu gün həmin irsin davamı təhsilin keyfiyyətinin yüksəldilməsi, müəllim nüfuzunun qorunması və hər bir uşağın öz potensialını reallaşdırmasına imkan yaradılması ilə bağlıdır.

Bəlkə də məktəbin əsl mənasını ən sadə şəkildə belə ifadə etmək olar: burada uşağa yalnız dərs deyil, həyat üçün hazırlıq verilir. Ulu Öndər Heydər Əliyevin təhsilə münasibəti də məhz bu baxımdan yadda qalır. O, təhsildə görülən işi bir dövrün deyil, nəsillərin məsələsi kimi qiymətləndirirdi.

Bu gün məktəb qapısından içəri girən hər uşaq yeni bir başlanğıcdır. Onun qarşısında açılan kitab, müəllimin verdiyi dərs və qazandığı bilik gələcək həyatının istiqamətini müəyyənləşdirə bilər. Ona görə də təhsilə münasibət, əslində, insana münasibətdir. İnsana verilən dəyər isə cəmiyyətin sabahına verilən dəyərdir".

Telegramda izləyin