Sahibkar-dövlət münasibətlərinin təməlində Heydər Əliyev siyasəti

"Azərbaycanın müstəqillik tarixində iqtisadi inkişafın, sahibkarlıq mühitinin formalaşmasının və özəl sektorun inkişafının mühüm mərhələlərindən biri Ulu Öndər Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır. Ölkənin bazar iqtisadiyyatına keçidi, mülkiyyət münasibətlərində dəyişikliklərin aparılması və milli sahibkarlar sinfinin formalaşdırılması istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər müstəqil Azərbaycanın iqtisadi təməllərinin möhkəmlənməsində mühüm rol oynayıb. Azərbaycan İqtisadiyyat Nazirliyinin materiallarında da Heydər Əliyevin bazar iqtisadiyyatının formalaşması, özəl sektorun inkişafı və sahibkarlıq ənənələrinin bərpasındakı rolu xüsusi vurğulanır".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında iş adamı Xanoğlan Ramazanov bildirib.

O, qeyd edib ki, Ulu Öndər yaxşı anlayırdı ki, güclü dövlətin əsas dayaqlarından biri güclü iqtisadiyyatdır. Güclü iqtisadiyyatın formalaşmasında isə yalnız dövlət müəssisələrinin deyil, təşəbbüskar insanların, özəl sektorun və sahibkarların fəal iştirakı vacibdir. Bu baxımdan onun iqtisadi siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri sahibkarlığın inkişafı üçün əlverişli mühitin yaradılması idi:
"Heydər Əliyevin Azərbaycana rəhbərliyinin müxtəlif dövrlərində iqtisadiyyatın inkişafına, sənayenin modernləşdirilməsinə, yeni istehsal sahələrinin yaradılmasına və milli kadr potensialının gücləndirilməsinə xüsusi diqqət yetirilib. Müstəqilliyin ilk illərində isə qarşıda tamamilə yeni vəzifələr dayanırdı. Azərbaycan artıq planlı iqtisadiyyatdan bazar münasibətlərinə keçməli, özəl mülkiyyət institutları formalaşmalı və sahibkarlıq fəaliyyəti üçün hüquqi və iqtisadi əsaslar yaradılmalı idi.

Heydər Əliyevin 1993-cü ildə yenidən siyasi hakimiyyətə qayıdışından sonra ölkədə sabitliyin təmin olunması iqtisadi islahatların həyata keçirilməsi üçün də imkan yaratdı. İqtisadiyyat Nazirliyinin məlumatına görə, həmin dövrdə bazar iqtisadiyyatının formalaşdırılması, özəlləşdirmə və torpaq islahatlarının aparılması, sahibkarlığın inkişafı və milli sahibkarlar sinfinin formalaşması istiqamətində mühüm addımlar atılıb.

Bu siyasətin mühüm istiqamətlərindən biri sahibkarla dövlət arasında münasibətlərin yeni prinsiplər əsasında qurulması idi. Sahibkarın fəaliyyətinə əsassız müdaxilələrin qarşısının alınması, biznes üçün hüquqi təminatların yaradılması və investisiya mühitinin yaxşılaşdırılması iqtisadi siyasətin əsas məsələlərindən birinə çevrilmişdi.

Ulu Öndərin sahibkarlara münasibətinin ən mühüm göstəricilərindən biri onun biznes nümayəndələri ilə birbaşa görüşlərə xüsusi əhəmiyyət verməsi idi. 2002-ci il aprelin 25-də yerli sahibkarlarla, həmin ilin may ayında isə xarici iş adamları ilə keçirilən görüşlər sahibkarlıq sektorunun problemlərinin birbaşa müzakirəsi baxımından əlamətdar hadisələr kimi qiymətləndirilir. Bu görüşlərdə sahibkarların qarşılaşdıqları çətinliklər, biznes mühitinin təkmilləşdirilməsi və özəl sektorun inkişaf perspektivləri müzakirə olunub.

Məhz aprelin 25-də keçirilən görüşün əhəmiyyəti sonrakı illərdə də xüsusi vurğulanıb. Azərbaycan Prezidentinin 2016-cı il 21 aprel tarixli sərəncamı ilə aprelin 25-i "Sahibkarlar Günü" kimi təsis edilib. Bu tarix sahibkarlığın ölkənin iqtisadi həyatındakı rolunun diqqətə çatdırılması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Heydər Əliyevin iqtisadi siyasətində sahibkar yalnız gəlir əldə edən şəxs kimi deyil, eyni zamanda yeni iş yerləri yaradan, istehsalı genişləndirən, iqtisadi fəallığı artıran və ölkənin ümumi inkişafına töhfə verən mühüm sosial-iqtisadi qüvvə kimi nəzərdən keçirilirdi. Sahibkarlığın inkişafı nəticə etibarilə məşğulluğun artmasına, regionların iqtisadi potensialının hərəkətə gətirilməsinə və qeyri-neft sektorunun genişlənməsinə xidmət edən amillərdən biri kimi qəbul olunurdu.

Ulu Öndərin həyata keçirdiyi iqtisadi siyasətin digər mühüm istiqaməti özəl mülkiyyət və sahibkarlıq üçün institusional əsasların yaradılması idi. Özəlləşdirmə, torpaq islahatı və bazar münasibətlərinin formalaşdırılması prosesləri ölkədə yeni iqtisadi münasibətlərin yaranmasına zəmin yaratdı. İqtisadiyyat Nazirliyinin materiallarında da bu islahatların milli sahibkarlar sinfinin formalaşmasına möhkəm təməl yaratdığı qeyd edilir.

Heydər Əliyev sahibkarlığın inkişafını ölkənin regionları ilə də sıx əlaqələndirirdi. Regionlarda yeni müəssisələrin yaradılması, istehsalın genişləndirilməsi və yerli iqtisadi potensialdan istifadə sahibkarlıq siyasətinin mühüm istiqamətlərindən idi. Bu yanaşma sonrakı illərdə də dövlətin regional iqtisadi siyasətində öz əksini tapıb.

Ulu Öndərin sahibkarlıq siyasətinin əsas xüsusiyyətlərindən biri də dövlətlə biznes arasında dialoqa verdiyi əhəmiyyət idi. Sahibkarların problemlərinin dinlənilməsi və onların həlli üçün müvafiq tədbirlərin görülməsi dövlət-biznes münasibətlərinin formalaşmasına təsir edən mühüm amillərdən biri olub. 2002-ci ildə sahibkarlarla keçirilən görüşlər də bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Bu gün Azərbaycanda sahibkarlığın inkişafı ilə bağlı həyata keçirilən siyasətdə həmin dövrdə yaradılmış iqtisadi və institusional əsaslara istinad edilir. İqtisadiyyat Nazirliyinin materiallarında da Ulu Öndərin iqtisadi strategiyasının sonrakı dövrdə davam etdirildiyi və biznes-investisiya mühitinin təkmilləşdirilməsi istiqamətində tədbirlərin həyata keçirildiyi bildirilir.

Nəticə etibarilə, Heydər Əliyevin sahibkarlara göstərdiyi diqqət və qayğı yalnız ayrı-ayrı tədbirlərlə məhdudlaşmırdı. Bu yanaşma bazar iqtisadiyyatının formalaşdırılması, özəl mülkiyyətin inkişafı, sahibkarlıq fəaliyyətinin hüquqi əsaslarının möhkəmləndirilməsi və dövlət-biznes münasibətlərinin qurulmasını əhatə edən daha geniş iqtisadi strategiyanın tərkib hissəsi idi.

Ulu Öndərin sahibkarlığın inkişafı ilə bağlı siyasəti müasir Azərbaycanın iqtisadi tarixinin mühüm istiqamətlərindən biri olaraq qalır. Sahibkarların ölkə iqtisadiyyatında rolunun artması, yeni istehsal sahələrinin yaradılması və özəl sektorun iqtisadiyyatda çəkisinin yüksəlməsi baxımından həmin dövrdə atılan addımlar Azərbaycanın sonrakı iqtisadi inkişaf prosesləri üçün mühüm baza formalaşdırıb".

Telegramda izləyin