Heydər Əliyev və müasir Azərbaycanın dövlətçilik tarixi

"Azərbaycanın müasir tarixinin mühüm səhifələrinin yazılmasında və ölkəmizin müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi üçün əsasların formalaşdırılmasında Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi fəaliyyətinin xüsusi rolu olub".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında politoloq Aynur Xəlilova bildirib.

O, qeyd edib ki, 1923-cü il mayın 10-da Naxçıvan şəhərində zəhmətkeş ailədə dünyaya göz açan, gənc yaşlarından zəkası və istedadı ilə seçilən Heydər Əliyev dövlət təhlükəsizliyi orqanlarında çalışaraq idarəçilik sahəsində zəngin təcrübə qazanıb. O deyirdi: "Mən balaca bir evdə, zəhmətkeş ailəsində, bir yaz günü dünyaya göz açmışam. Anadan olanda, yəqin ki, beş-on, uzağı otuz-qırx nəfər sevinib. İndi, bəlkə də, bir o qədər qeyri-təvazökar səsləndi, amma deməliyəm ki, anam məni bütövlükdə Azərbaycanımız üçün dünyaya gətirib. Doğma, canım-varlığım qədər sevdiyim Azərbaycanım mənim qibləgahımdır":

"Heydər Əliyevin Azərbaycanda siyasi rəhbərliyə ilk gəlişi 1969-cu ilə təsadüf edib. Həmin dövrdə respublikanın iqtisadi və sosial inkişafı ilə bağlı müxtəlif istiqamətlərdə layihələr və proqramlar həyata keçirilib. Təhsil, elm, kənd təsərrüfatı, neft sənayesi, neft emalı və neft-kimya sənayesi, eləcə də digər sahələrdə inkişaf prosesləri sürətlənib.

Heydər Əliyev iqtisadiyyat və mədəniyyətin müxtəlif sahələrində Azərbaycanın inkişafı üçün mühüm hesab etdiyi məsələlərin ittifaq səviyyəsində müzakirə olunmasına və müvafiq qərarların qəbul edilməsinə çalışıb. Onun siyasi fəaliyyətində Azərbaycanın iqtisadi potensialının gücləndirilməsi, kadr hazırlığının genişləndirilməsi və elmi-texniki imkanların artırılması istiqamətləri mühüm yer tutub.

Uzaqgörən siyasətçi kimi Heydər Əliyev Azərbaycanın inkişaf perspektivlərindən danışarkən belə deyirdi: "Biz çalışırıq və bundan sonra da çalışacağıq ki, inkişaf etmiş ölkələrin səviyyəsinə çatmaq üçün Azərbaycanda tərəqqi daha da sürətləndirilsin. Ancaq bilmək lazımdır bunların hamısını bir gündə, bir ayda, bir ildə əldə etmək mümkün deyildir. Buna həm zaman lazımdır, həm də iradə, inam lazımdır. Zaman bizdən asılı deyildir. Ancaq iradə, inam özümüzdən asılıdır. Hamı bilməlidir ki, Azərbaycan dövlətində, Azərbaycan hakimiyyətində bu iradə, bu inam var".

Heydər Əliyevin siyasi fəaliyyətində Azərbaycan dili və milli-mədəni dəyərlərlə bağlı məsələlər də mühüm yer tutub. Azərbaycan dilinin dövlət dili statusunun möhkəmləndirilməsi istiqamətində atılan addımlar onun siyasi irsi ilə əlaqələndirilir. 1978-ci ildə qəbul edilmiş Azərbaycan SSR Konstitusiyasında Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi təsbit olunması bu baxımdan mühüm hadisələrdən biri hesab edilir.

1990-cı il 20 Yanvar faciəsindən sonra Heydər Əliyev Azərbaycanın Moskvadakı nümayəndəliyində bəyanatla çıxış edərək sovet qoşunlarının Bakıda törətdiyi hadisənin təşkilatçıları və icraçılarının cəzalandırılmasını tələb edib.

1993-cü ildə Azərbaycanda siyasi böhran şəraitində Heydər Əliyev Bakıya qayıdıb. İyunun 15-də Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçilib, iyunun 24-dən isə prezident səlahiyyətlərini həyata keçirməyə başlayıb. Həmin il oktyabrın 3-də keçirilən prezident seçkilərində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilib. 1998-ci il oktyabrın 11-də keçirilən seçkilərdə isə yenidən prezident seçilib.

Heydər Əliyevin prezidentliyi dövründə dövlət quruculuğu, iqtisadi islahatlar, ordu quruculuğu və beynəlxalq əlaqələrin inkişafı istiqamətində bir sıra proseslər həyata keçirilib. Onun rəhbərliyi dövründə atəşkəsə nail olunması və iqtisadi siyasətin yeni mərhələyə keçirilməsi müstəqil Azərbaycanın sonrakı inkişafında mühüm amillər kimi təqdim olunur.

Heydər Əliyev 2003-cü ildə prezident seçkilərində namizədliyini İlham Əliyevin xeyrinə geri götürüb. Həmin ilin dekabrında vəfat edib.

2020-ci ilin 44 günlük Vətən müharibəsi isə Heydər Əliyevin siyasi irsi ilə bağlı Azərbaycanda aparılan müzakirələrdə ayrıca yer tutur. Müharibə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə aparılıb. Bu səbəbdən həmin dövrün hadisələrini Heydər Əliyevin birbaşa rəhbərliyi ilə əlaqələndirmək faktoloji baxımdan düzgün deyil; onun irsi ilə 2020-ci il hadisələri arasında siyasi davamlılıq barədə qiymətləndirmələr isə ayrıca mövzudur.

Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi fəaliyyəti və dövlətçilik irsi müasir Azərbaycanın tarixinin mühüm səhifələrindən biri kimi qiymətləndirilir. Onun hakimiyyəti dövründə formalaşan dövlətçilik institutları, iqtisadi siyasət və xarici siyasət istiqamətləri sonrakı illərdə də ölkənin siyasi gündəmində mühüm yer tutub".

Telegramda izləyin