Ev tapşırıqlarında ChatGPT-dən istifadə nə vəd edir?

"Süni intellekt alətlərinin, xüsusilə ChatGPT-nin məktəblilərin gündəlik həyatına sürətlə daxil olması təhsil sahəsində ciddi müzakirələrə səbəb olub. Bir tərəfdən, bu texnologiyanın şagirdlərin araşdırma və düşünmə bacarıqlarını zəiflədə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlar var. Digər tərəfdən isə mütəxəssislər hesab edirlər ki, düzgün istifadə olunduğu halda ChatGPT tədris prosesini daha səmərəli və əlçatan edə bilər".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında təhsil eksperti Şəmsi Qoca bildirib.

O, qeyd edib ki, məsələnin mənfi tərəfi ondan ibarətdir ki, əgər şagird ev tapşırığını, esse və ya layihəni heç bir araşdırma aparmadan tam şəkildə süni intellektə həvalə edirsə, bu zaman öyrənmə prosesinin əsas məqsədi aradan qalxır. Təhsil yalnız düzgün cavabı əldə etmək deyil, həmin cavaba gedən yolda düşünmək, analiz etmək, səhvlərdən nəticə çıxarmaq və yeni biliklər qazanmaqdır. Hazır cavabların istifadəsi tənqidi təfəkkürün, məntiqi mühakimənin və yaradıcı düşüncənin inkişafını məhdudlaşdıra bilər.

Lakin ChatGPT-yə yalnız risk mənbəyi kimi baxmaq da düzgün olmazdı. Bu alət düzgün istifadə edildikdə hər bir şagird üçün fərdi köməkçi rolunu oynaya bilər. Məsələn, şagird başa düşmədiyi mövzunu daha sadə dildə izah etməsini istəyə, əlavə nümunələr ala və ya mövzu ilə bağlı müxtəlif baxış bucaqlarını öyrənə bilər. Belə hallarda süni intellekt cavabı verən vasitə deyil, öyrənməni dəstəkləyən bələdçi funksiyasını yerinə yetirir.

Əslində, ChatGPT nə tamamilə zərərli, nə də möcüzəvi bir vasitədir. Onun təsiri istifadə formasından asılıdır. Müasir dövrdə texnologiyanı qadağan etmək mümkün deyil. Əsas məsələ şagirdlərdə süni intellektdən düzgün istifadə bacarıqlarının, rəqəmsal savadlılığın və akademik dürüstlüyün formalaşdırılmasıdır.

Bu baxımdan təhsil sistemi də yeni reallığa uyğunlaşmalıdır. Ev tapşırıqları yalnız faktların toplanmasına deyil, şagirdin şəxsi düşüncəsini, yaradıcılığını və analitik yanaşmasını ortaya qoymasına yönəlməlidir. Şagird süni intellektdən məlumat toplamaq üçün istifadə edə bilər, lakin əldə etdiyi məlumatı təhlil etməyi, müdafiə etməyi və öz fikrini formalaşdırmağı da bacarmalıdır.

Nəticə etibarilə, ChatGPT şagirdlər üçün həm risk, həm də imkan yaradan bir texnologiyadır. Onun təhsilə təsiri bu alətin necə və hansı məqsədlə istifadə edilməsindən asılıdır. Düzgün yanaşma ilə süni intellekt öyrənmə prosesini zənginləşdirə, yanlış istifadədə isə şagirdin müstəqil düşünmə bacarıqlarına mənfi təsir göstərə bilər.

Telegramda izləyin