İlk övladlarda bu xəstəliklərin riski daha yüksək ola bilər - ARAŞDIRMA

İlk övladlarda bu xəstəliklərin riski daha yüksək ola bilər - ARAŞDIRMAAilədə uşağın doğulma sırasının xarakterə və davranışa təsiri ilə bağlı müxtəlif fikirlər mövcuddur. Yeni araşdırma isə bunun bəzi xəstəliklərin yaranma ehtimalı ilə də əlaqəli ola biləcəyini göstərib.

Lent.az xəbər verir ki, Çikaqo və Kolumbiya universitetlərinin alimləri doğum sırası ilə sağlamlıq riskləri arasındakı mümkün əlaqəni araşdırıblar.

Tədqiqatın nəticələri "Nature" jurnalında dərc olunub. Alimlər ABŞ-da kommersiya sığorta şirkətlərinin milyonlarla ailəyə aid məlumatlarını təhlil ediblər. Araşdırmada əsas diqqət bacı-qardaşın 500-dən çox xəstəliyə tutulma riskinə yönəlib.

Araşdırmanın nəticələrinə görə, ailənin ilk övladlarında kiçik bacı və qardaşlarla müqayisədə bəzi sağlamlıq problemlərinə daha çox rast gəlinib.

Belə ki, ilk övladlarda autizm riski 26 faiz, qida allergiyası riski 20 faiz, mövsümi allergik rinit və ya polinoz riski 9 faiz, diqqət çatışmazlığı və hiperaktivlik sindromu riski isə 7 faiz daha yüksək olub.

Tədqiqatçılar ailədə ikinci doğulan uşaqlarda da müəyyən xəstəliklərin daha çox müşahidə olunduğunu müəyyən ediblər. İkinci övladlarda psixoaktiv maddələrin istifadəsi ilə bağlı pozuntuların riski 19 faiz, mədə-bağırsaq sistemi xəstəliklərinin riski isə 14 faiz yüksək olub.

Bununla belə, alimlər vurğulayırlar ki, nəticələr ilk övlad olmağın həmin xəstəliklərdən birinin mütləq yaranacağı anlamına gəlmir. Eyni şəkildə, sonrakı uşaqların da bu xəstəliklərdən qorunduğunu demək olmaz. Araşdırmaya görə, doğum sırası sağlamlığa təsir göstərə biləcək çoxsaylı ailə amillərindən yalnız biri ola bilər.

Çikaqo Universitetinin professoru və tədqiqatın həmmüəllifi Andrey Rjetski bildirib ki, yaş fərqi daha az olan bacı-qardaşlarda bir sıra xəstəliklərə, xüsusilə allergiya və astmaya qarşı müəyyən qoruyucu əlaqə də müşahidə edilib. Əvvəlki elmi araşdırmalarda da genetika, ortaq yaşayış mühiti və ailə daxilindəki digər faktorların bacı-qardaşların sağlamlığına təsiri öyrənilib.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 365   Tarix: 30 avqust 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Arılar 35 dərəcə şaxtada belə sağ qalırlar

Arılar qışda 35 dərəcə şaxtaya baxmayaraq sağ qala bilirlər. Bunun üçün onlar bədənlərində istilik yaradan xüsusi üsuldan istifadə edirlər. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, yay aylarında hər yerdə rast gəldiyimiz arılar və eşşəkarıları havalar soyuyan kimi sanki birdən-birə yoxa çıxırlar. Laki

15.11.2026 271
.

Bu qış dəbdə olacaq ayaqqabılar - Stilistdən əsas trendlər

2026-2027-ci ilin qış mövsümündə hündür çəkmələr, 70-ci illərin üslubunu xatırladan zamşa modellər və müxtəlif tokalı botlar dəbdə olacaq. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə ukraynalı stilist Qalina Denisük UNIAN-a açıqlamasında danışıb. Onun sözlərinə görə, soyuq mövsümdə dizə qədər uzanan çəkmələ

12.11.2026 494
.

Əvvəl ağ idi: təkər şinləri niyə qara rəngdə istehsal olunur?

Bu gün yollarda gördüyümüz avtomobillərin demək olar ki, hamısının təkərləri qara rəngdədir. Lakin maraqlıdır ki, ilk avtomobil şinləri qara deyil, ağ rəngdə istehsal olunurdu. Bəs zamanla onların rəngi niyə dəyişdi?. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, avtomobil şinlərinin qara rəngdə olmasını

15.11.2026 263
.

Düyü bişirərkən bu səhvi etməyin

Düyü bişirərkən onun dibinin yapışqan, üst hissəsinin isə quru qalması bir çox insanın qarşılaşdığı problemdir. Bunun səbəbi hər zaman suyun miqdarı və ya bişirmə müddəti olmaya bilər. İstifadə edilən qazanın forması da yeməyin keyfiyyətinə təsir göstərir. Ölkə.az yerli mediaya istinadən xəbər veri

12.11.2026 510
.

Dünyada sahili olmayan yeganə dəniz

Yer kürəsində sahili və limanı olmayan yeganə dəniz mövcuddur. Atlantik okeanının daxilində yerləşən Sarqasso dənizinin sərhədlərini quru sahələri deyil, dörd güclü okean axını formalaşdırır. BİG.AZ -a istinadən bildirir ki, bu qeyri-adi dəniz Floridadan təxminən 950 kilometr şərqdə yerləşir. Ona ə

14.11.2026 317
.

Ölümdən iki gün əvvəl orqanizmdə nə baş verir?

Həyatın son 48 saatında insan orqanizmi həyati funksiyalarını qorumaq qabiliyyətini tədricən itirir. Həyatın son 48 saatında insan bədəni nəzərəçarpacaq dəyişikliklərə məruz qala bilər. İnsan zəifləyir, daha çox yatır, yeməyə az maraq göstərir və nəfəs alma və qan dövranı tədricən dəyişir. Bu təzahürlə

15.11.2026 444
.

Qocalmanı gecikdirən ən təsirli qidalar - Siyahı

Sağlam yaşlanmaq, dərinin gəncliyini qorumaq və immuniteti güclü saxlamaq hər zaman diqqət mərkəzindədir. Orqanizmin özünün istehsal etdiyi, lakin qidalar vasitəsilə də dəstəklənməli olan kükürd tərkibli sistein amin turşusu hüceyrələrin yenilənməsində mühüm rol oynayır. Hüceyrələrin qocalmasının qarşısın

13.11.2026 488
.

Avadanlıq icarəsi Xidmetler.AZ saytında

Xidmətlər saytı -da axtardığınız avadanlıqları icarəyə götürmək imkanınız var!. Eviniz və ya ofisiniz üçün avadanlıqlar icarəyə götürmək istəyirsiniz? Keyfiyyətli avadanlıq olsa, birdəfəlik satın almaq fikriniz var? Elədirsə, saytından faydalanın. Onlayn, pulsuz elanlar platforması olan -da məhz sizi

15.11.2026 923
.

Kartof qaynadarkən 1 stəkan əlavə edin - dağılmır, qabığı öz-özünə soyulur

Mətbəxdə kartof qaynadarkən dağılmasının və ya isti qabığını soyarkən barmaqlarınızı yandırmağın qarşısını alan sadə bir üsul mövcuddur. Qaynama suyuna əlavə edilən 1 stəkan sirkə kartofun dağılmasının qarşısını alır və qabığının tək toxunuşla soyulmasını təmin edir. xəbər verir ki, kartofun tərkibindək

15.11.2026 472
.