"Dünya dağılsa" da, onlar ac qalmayacaq: Araşdırma NƏTİCƏLƏRİ

"Dünya dağılsa" da, onlar ac qalmayacaq: Araşdırma NƏTİCƏLƏRİQlobal pandemiya, regional münaqişələr və əsas ticarət yollarının bağlanması göstərdi ki, qida idxalı dünyanın heç bir ölkəsi üçün qida təhlükəsizliyini tam təmin edə bilməz.

Lent.az-ın əməkdaşının bu mövzu ilə bağlı araşdırmasını təqdim edirik:

Qida təhlükəsizliyi probleminə görə, bu gün ölkələr gələcəkdə baş verə biləcək böhranın qarşısını almaq üçün getdikcə öz ərzaq müstəqilliyi haqqında düşünürlər.

Lakin, "Visual Capitalist" (siyasət, iqtisadiyyat, biznes və cəmiyyət üzrə tədqiqatlar üzrə ixtisaslaşmış beynəlxalq media platforması - red.) mütəxəssislərinin fikrincə, görülən bütün tədbirlərə baxmayaraq, bu gün dünyada əsas və həyati əhəmiyyətli qida məhsullarına olan daxili ehtiyaclarını müstəqil şəkildə ödəyə bilən yalnız bir ölkə var. Dünyanın qalan hissəsi, bu və ya digər şəkildə, xarici təchizatdan asılıdır.

Bu baxımdan, "Visual Capitalist" analitikləri hər bir ölkənin əhalisini qidalandırmaq üçün təkbaşına yeddi əsas qida qrupundan neçəsini istehsal edə biləcəyini göstərən bir xəritə hazırlayıblar.

Təhlil insanlar üçün ən vacib yeddi qida kateqoriyasını əhatə edir: süd məhsulları, ət, balıq, meyvə, tərəvəz, nişastalı qidalar (düyü, qarğıdalı, yulaf, kartof, şirin kartof və s.), paxlalılar və toxumlar (lobya, mərcimək, noxud, günəbaxan, kətan, küncüt və s.).

Özünü ən yaxşı kim təmin edir?

Dünyada yeddi əsas qida kateqoriyasının hamısı üzrə öz daxili ehtiyaclarını tam ödəyən yeganə ölkə Qayanadır (Cənubi Amerikanın şimal-şərqində ingilisdilli ölkə - red.).

Çin və Vyetnam bir qədər geridə qalır. Bu ölkələr yalnız altı əsas qida kateqoriyası üzrə ehtiyaclarını ödəyir və süd məhsullarından çox asılıdırlar.

Hazırda dünyada yalnız 24 ölkə beş kateqoriyalı vacib məhsula olan ehtiyaclarını ödəyə bilir. Bunların arasında Yeni Zelandiya, Uruqvay, Paraqvay, Argentina, Braziliya, Baltikyanı ölkələr, İspaniya və Avstraliya, eləcə də bəzi MDB ölkələri diqqətəlayiqdir.

MDB ölkələrində vəziyyət

Müstəqil Dövlətlər Birliyi daxilində Qazaxıstan, Qırğızıstan, Özbəkistan və Rusiya qida ehtiyaclarını ən yaxşı şəkildə ödəyən ölkələrdir.

Onlar beş əsas ərzaq kateqoriyasında özlərini təmin edirlər. Qazaxıstanın meyvə və balıq, Özbəkistanın balıq, paxlalı bitkilər və toxumlar (günəbaxan, noxud və lobya), Rusiyanın meyvə və tərəvəz, Qırğızıstanın isə meyvə və balıq üzrə xarici təchizatdan asılılığı qeyd olunur.

Bu araşdırmaya görə, Azərbaycan, Ermənistan və Belarus insanlar üçün ən vacib qida məhsullarının yalnız dörd kateqoriyasına olan ehtiyaclarını ödəyir.

Bu baxımdan, Belarus meyvə, balıq, paxlalı bitkilər və toxumlu məhsullar, Azərbaycan və Ermənistan isə balıq, nişastalı qidalar, paxlalı bitkilər və toxumlu məhsullar çatışmazlığı ilə üzləşir.

Tacikistan MDB-də daxili ərzaq ehtiyaclarını ən az ödəyə bilən ölkədir. Orada hökumət müstəqil olaraq vətəndaşlarını yeddi əsas kateqoriyadan yalnız üçündə ərzaq məhsulları ilə təmin edir.

Ərzaq idxalından ən çox asılı olan ölkələr

Qətər, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Yəmən, İraq və Əfqanıstan ölkə xaricindən qida təchizatından tamamilə asılıdır.

Qeyd etmək lazımdır ki, bu ölkələr hazırda yeddi vacib qida kateqoriyasından heç biri üzrə daxili ərzaq ehtiyaclarını ödəyə bilmirlər.

Yeddi əsas ərzaq kateqoriyasından ən azı birində özünü təmin edə bilən ölkələr qrupuna 23 ölkə daxildir. Bunlara əsasən ada dövlətləri, Afrika ölkələri və təəccüblüdür ki, Yaponiya daxildir.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 428   Tarix: 30 avqust 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Arılar 35 dərəcə şaxtada belə sağ qalırlar

Arılar qışda 35 dərəcə şaxtaya baxmayaraq sağ qala bilirlər. Bunun üçün onlar bədənlərində istilik yaradan xüsusi üsuldan istifadə edirlər. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, yay aylarında hər yerdə rast gəldiyimiz arılar və eşşəkarıları havalar soyuyan kimi sanki birdən-birə yoxa çıxırlar. Laki

15.11.2026 271
.

Bu qış dəbdə olacaq ayaqqabılar - Stilistdən əsas trendlər

2026-2027-ci ilin qış mövsümündə hündür çəkmələr, 70-ci illərin üslubunu xatırladan zamşa modellər və müxtəlif tokalı botlar dəbdə olacaq. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə ukraynalı stilist Qalina Denisük UNIAN-a açıqlamasında danışıb. Onun sözlərinə görə, soyuq mövsümdə dizə qədər uzanan çəkmələ

12.11.2026 494
.

Əvvəl ağ idi: təkər şinləri niyə qara rəngdə istehsal olunur?

Bu gün yollarda gördüyümüz avtomobillərin demək olar ki, hamısının təkərləri qara rəngdədir. Lakin maraqlıdır ki, ilk avtomobil şinləri qara deyil, ağ rəngdə istehsal olunurdu. Bəs zamanla onların rəngi niyə dəyişdi?. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, avtomobil şinlərinin qara rəngdə olmasını

15.11.2026 263
.

Düyü bişirərkən bu səhvi etməyin

Düyü bişirərkən onun dibinin yapışqan, üst hissəsinin isə quru qalması bir çox insanın qarşılaşdığı problemdir. Bunun səbəbi hər zaman suyun miqdarı və ya bişirmə müddəti olmaya bilər. İstifadə edilən qazanın forması da yeməyin keyfiyyətinə təsir göstərir. Ölkə.az yerli mediaya istinadən xəbər veri

12.11.2026 510
.

Dünyada sahili olmayan yeganə dəniz

Yer kürəsində sahili və limanı olmayan yeganə dəniz mövcuddur. Atlantik okeanının daxilində yerləşən Sarqasso dənizinin sərhədlərini quru sahələri deyil, dörd güclü okean axını formalaşdırır. BİG.AZ -a istinadən bildirir ki, bu qeyri-adi dəniz Floridadan təxminən 950 kilometr şərqdə yerləşir. Ona ə

14.11.2026 317
.

Ölümdən iki gün əvvəl orqanizmdə nə baş verir?

Həyatın son 48 saatında insan orqanizmi həyati funksiyalarını qorumaq qabiliyyətini tədricən itirir. Həyatın son 48 saatında insan bədəni nəzərəçarpacaq dəyişikliklərə məruz qala bilər. İnsan zəifləyir, daha çox yatır, yeməyə az maraq göstərir və nəfəs alma və qan dövranı tədricən dəyişir. Bu təzahürlə

15.11.2026 444
.

Qocalmanı gecikdirən ən təsirli qidalar - Siyahı

Sağlam yaşlanmaq, dərinin gəncliyini qorumaq və immuniteti güclü saxlamaq hər zaman diqqət mərkəzindədir. Orqanizmin özünün istehsal etdiyi, lakin qidalar vasitəsilə də dəstəklənməli olan kükürd tərkibli sistein amin turşusu hüceyrələrin yenilənməsində mühüm rol oynayır. Hüceyrələrin qocalmasının qarşısın

13.11.2026 488
.

Avadanlıq icarəsi Xidmetler.AZ saytında

Xidmətlər saytı -da axtardığınız avadanlıqları icarəyə götürmək imkanınız var!. Eviniz və ya ofisiniz üçün avadanlıqlar icarəyə götürmək istəyirsiniz? Keyfiyyətli avadanlıq olsa, birdəfəlik satın almaq fikriniz var? Elədirsə, saytından faydalanın. Onlayn, pulsuz elanlar platforması olan -da məhz sizi

15.11.2026 923
.

Kartof qaynadarkən 1 stəkan əlavə edin - dağılmır, qabığı öz-özünə soyulur

Mətbəxdə kartof qaynadarkən dağılmasının və ya isti qabığını soyarkən barmaqlarınızı yandırmağın qarşısını alan sadə bir üsul mövcuddur. Qaynama suyuna əlavə edilən 1 stəkan sirkə kartofun dağılmasının qarşısını alır və qabığının tək toxunuşla soyulmasını təmin edir. xəbər verir ki, kartofun tərkibindək

15.11.2026 472
.