Orta əslərdə insanlar gecə iki dəfə yatırdılar - Birinci və ikinci yuxu nədir?

Orta əslərdə insanlar gecə iki dəfə yatırdılar - Birinci və ikinci yuxu nədir?Orta əsrlərdə insanların bütün gecəni fasiləsiz yatmadığı, yuxunun iki ayrı mərhələyə bölündüyü bildirilir. Tədqiqatçılar hesab edir ki, insanlar gecənin ortasında oyandıqdan sonra həmin vaxtı dua etməyə, söhbətləşməyə, ev işlərinə və həyat yoldaşları ilə vaxt keçirməyə sərf edirdilər.

Lent.az xəbər verir ki, bu barədə tarixi mənbələrə əsaslanan araşdırma aparılıb.

Araşdırmaya görə, insanlıq tarixinin uzun bir dövründə iki mərhələli yuxu adi hal sayılıb. İlk yuxu təxminən saat 21:00-23:00 arasında başlayıb və bir neçə saat davam edib. Bundan sonra insanlar bir-iki saat oyaq qalıb, daha sonra yenidən yataraq səhərə qədər dincəliblər.

Birinci yuxu və ikinci yuxu nə idi?
Tarixçi Rocer Ekirx qədim sənədlərdə birinci və ikinci yuxu ifadələrinin dəfələrlə işlədilməsinə diqqət çəkib.

Onun araşdırdığı mənbələrdən biri 1699-cu ildə İngiltərədə baş verən qətl hadisəsi ilə bağlı məhkəmə ifadəsi olub. Doqquz yaşlı Ceyn Rout ifadəsində anası ilə birlikdə birinci yuxudan sonra oyandıqlarını bildirib.

Bu detal tarixçinin marağına səbəb olub və o, başqa mənbələri də araşdırmağa başlayıb. Nəticədə oxşar ifadələrin ədəbi əsərlərdə, tibbi mətnlərdə, mahnılarda və digər tarixi sənədlərdə də yer aldığı müəyyən edilib.

Birinci və ikinci yuxudan Cefri Çoserin "Kenterberi hekayələri" əsərində də bəhs olunur. Oxşar məlumatlara yalnız İngiltərədə deyil, başqa ölkələrə aid tarixi mənbələrdə də rast gəlinib.

Plutarx və Livi kimi qədim müəlliflərin əsərlərində də iki mərhələli yuxuya dair qeydlərin olması bu yuxu rejiminin Orta əsrlərdən daha əvvəl də yayıldığını düşünməyə əsas verir.

İnsanlar gecənin ortasında niyə oyanırdı?
Gecə oyanan insanlar həmin vaxtı sadəcə yataqda keçirmirdilər. Bəziləri ev işləri görür, digərləri dua edir və ya düşüncələrə dalırdı.

Ailə üzvlərinin yataqda söhbət etməsi də adi hal hesab olunurdu. Evli cütlüklər üçün isə gecənin bu hissəsi birlikdə və daha sakit vaxt keçirmək imkanı yaradırdı.

Ekirxın araşdırmalarına əsasən, insanlar gecə tualetə getmək, tütün çəkmək və hətta qonşularına baş çəkmək üçün də yataqdan qalxırdılar. Bəziləri həmin vaxt gördükləri yuxular haqqında düşünürdülər.

O dövrdə yuxu şəraiti indiki dövrlə müqayisədə xeyli fərqli idi. İnsanlar bəzən qohumları və digər ailə üzvləri ilə eyni yataqda yatırdılar. Gigiyenik şərait də zəif olduğundan yataqlarda bit, birə və digər parazitlərə rast gəlinirdi.

İki mərhələli yuxu niyə yoxa çıxdı?
Tədqiqatçılar hesab edir ki, insanların yuxu vərdişlərinin dəyişməsində əsas amillərdən biri süni işıqlandırmanın geniş yayılması olub.

İşıqlandırmanın inkişafı insanlara gün batdıqdan sonra daha uzun müddət oyaq qalmağa imkan verib. Süni işıq eyni zamanda yuxu və oyaqlıq dövrünü tənzimləyən melatonin hormonunun ifrazına da təsir edə bilir.

Maraqlıdır ki, insanların bir neçə həftə ərzində saat və süni işıqlandırma olmadan yaşadığı təcrübələrdə iki mərhələli yuxu rejiminin yenidən təbii şəkildə yarandığı müşahidə olunub.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 340   Tarix: 06 sentyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Arılar 35 dərəcə şaxtada belə sağ qalırlar

Arılar qışda 35 dərəcə şaxtaya baxmayaraq sağ qala bilirlər. Bunun üçün onlar bədənlərində istilik yaradan xüsusi üsuldan istifadə edirlər. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, yay aylarında hər yerdə rast gəldiyimiz arılar və eşşəkarıları havalar soyuyan kimi sanki birdən-birə yoxa çıxırlar. Laki

15.11.2026 271
.

Bu qış dəbdə olacaq ayaqqabılar - Stilistdən əsas trendlər

2026-2027-ci ilin qış mövsümündə hündür çəkmələr, 70-ci illərin üslubunu xatırladan zamşa modellər və müxtəlif tokalı botlar dəbdə olacaq. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə ukraynalı stilist Qalina Denisük UNIAN-a açıqlamasında danışıb. Onun sözlərinə görə, soyuq mövsümdə dizə qədər uzanan çəkmələ

12.11.2026 494
.

Əvvəl ağ idi: təkər şinləri niyə qara rəngdə istehsal olunur?

Bu gün yollarda gördüyümüz avtomobillərin demək olar ki, hamısının təkərləri qara rəngdədir. Lakin maraqlıdır ki, ilk avtomobil şinləri qara deyil, ağ rəngdə istehsal olunurdu. Bəs zamanla onların rəngi niyə dəyişdi?. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, avtomobil şinlərinin qara rəngdə olmasını

15.11.2026 263
.

Düyü bişirərkən bu səhvi etməyin

Düyü bişirərkən onun dibinin yapışqan, üst hissəsinin isə quru qalması bir çox insanın qarşılaşdığı problemdir. Bunun səbəbi hər zaman suyun miqdarı və ya bişirmə müddəti olmaya bilər. İstifadə edilən qazanın forması da yeməyin keyfiyyətinə təsir göstərir. Ölkə.az yerli mediaya istinadən xəbər veri

12.11.2026 510
.

Dünyada sahili olmayan yeganə dəniz

Yer kürəsində sahili və limanı olmayan yeganə dəniz mövcuddur. Atlantik okeanının daxilində yerləşən Sarqasso dənizinin sərhədlərini quru sahələri deyil, dörd güclü okean axını formalaşdırır. BİG.AZ -a istinadən bildirir ki, bu qeyri-adi dəniz Floridadan təxminən 950 kilometr şərqdə yerləşir. Ona ə

14.11.2026 317
.

Ölümdən iki gün əvvəl orqanizmdə nə baş verir?

Həyatın son 48 saatında insan orqanizmi həyati funksiyalarını qorumaq qabiliyyətini tədricən itirir. Həyatın son 48 saatında insan bədəni nəzərəçarpacaq dəyişikliklərə məruz qala bilər. İnsan zəifləyir, daha çox yatır, yeməyə az maraq göstərir və nəfəs alma və qan dövranı tədricən dəyişir. Bu təzahürlə

15.11.2026 444
.

Qocalmanı gecikdirən ən təsirli qidalar - Siyahı

Sağlam yaşlanmaq, dərinin gəncliyini qorumaq və immuniteti güclü saxlamaq hər zaman diqqət mərkəzindədir. Orqanizmin özünün istehsal etdiyi, lakin qidalar vasitəsilə də dəstəklənməli olan kükürd tərkibli sistein amin turşusu hüceyrələrin yenilənməsində mühüm rol oynayır. Hüceyrələrin qocalmasının qarşısın

13.11.2026 488
.

Avadanlıq icarəsi Xidmetler.AZ saytında

Xidmətlər saytı -da axtardığınız avadanlıqları icarəyə götürmək imkanınız var!. Eviniz və ya ofisiniz üçün avadanlıqlar icarəyə götürmək istəyirsiniz? Keyfiyyətli avadanlıq olsa, birdəfəlik satın almaq fikriniz var? Elədirsə, saytından faydalanın. Onlayn, pulsuz elanlar platforması olan -da məhz sizi

15.11.2026 923
.

Kartof qaynadarkən 1 stəkan əlavə edin - dağılmır, qabığı öz-özünə soyulur

Mətbəxdə kartof qaynadarkən dağılmasının və ya isti qabığını soyarkən barmaqlarınızı yandırmağın qarşısını alan sadə bir üsul mövcuddur. Qaynama suyuna əlavə edilən 1 stəkan sirkə kartofun dağılmasının qarşısını alır və qabığının tək toxunuşla soyulmasını təmin edir. xəbər verir ki, kartofun tərkibindək

15.11.2026 472
.