RƏŞAD BAYRAMOV: "İqtisadi istiqamətdə isə iki ölkənin 15 milyard dollarlıq ticarət dövriyyəsi hədəfinə çatması əsas məsələlərdən biridir"

Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan sentyabrın 15-də Azərbaycana səfər edib. Bakı səfəri çərçivəsində Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin gündəmi, regional proseslər və qarşılıqlı maraq doğuran məsələlərin müzakirəsi gözlənilir. Səfər iki qardaş ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın daha da möhkəmləndirilməsi baxımından diqqət çəkir.

BiG.AZ-a açıqlama verən politoloq Rəşad Bayramov səfərin Azərbaycan-Türkiyə münasibətləri və regional proseslər baxımından mühüm mesajlar daşıdığını qeyd edib:

"Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidanın Azərbaycana səfəri şübhəsiz ki, adi diplomatik təmaslardan daha geniş siyasi məzmun daşıyır. Məlumdur ki, səfər çərçivəsində Hakan Fidan artıq Prezident İlham Əliyev tərəfindən qəbul olunub, xarici işlər naziri Ceyhun Bayramovla görüşüb, müdafiə naziri Zakir Həsənovla da görüşün keçirilməsi nəzərdə tutulur. O da məlumdur ki, keçirilən görüşlərdə Azərbaycan-Türkiyə strateji müttəfiqliyinin bütün istiqamətlərdə inkişafı, enerji, logistika və regional məsələlər müzakirə olunub.

Odur ki, səfərin əsas gündəmi ilk növbədə Azərbaycan-Türkiyə müttəfiqliyinin yeni regional reallıqlara uyğunlaşdırılması ilə bağlıdır deyə bilərik. Şuşa Bəyannaməsi ilə müttəfiqlik səviyyəsinə yüksələn münasibətlər artıq təkcə ikitərəfli əlaqələr çərçivəsində deyil, Cənubi Qafqazın təhlükəsizlik arxitekturasının formalaşmasında da mühüm faktor kimi çıxış edir. Bu baxımdan Hakan Fidanın Bakı səfəri Ankaranın Azərbaycanla regional məsələlər üzrə koordinasiyanı daha da gücləndirmək niyyətinin göstəricisidir".

Politoloq bildirib ki, digər mühüm istiqamət Azərbaycan-Ermənistan sülh prosesidir. Ankara Bakı ilə İrəvan arasında sülh imkanlarının genişləndiyini və regionda yeni mərhələnin yarana biləcəyini açıq şəkildə dəstəkləyir:

"Türkiyənin yanaşması ondan ibarətdir ki, Azərbaycan və Ermənistan arasında davamlı sülh yalnız iki ölkənin münasibətlərini normallaşdırmayacaq, eyni zamanda nəqliyyat, enerji və ticarət əlaqələrinin genişlənməsinə şərait yaradacaq".

R. Bayramov Zəngəzur dəhlizi və regional bağlantılar məsələsinin də xüsusi əhəmiyyət daşıdığını diqqətə çatdırıb:

"Naxçıvanla kommunikasiyaların inkişafı Türkiyənin Orta Asiya ilə nəqliyyat bağlantılarının gücləndirilməsi və Orta Dəhlizin imkanlarının genişləndirilməsi baxımından strateji əhəmiyyətə malikdir. Deməli, Bakı-Ankara gündəliyində nəqliyyat məsələsi də xüsusi yer tutur və bu təkcə iqtisadi deyil, həm də geosiyasi xarakter daşıyır" .
Politoloq görüşün iqtisadi tərəflərinə toxunaraq, Azərbaycan-Türkiyə arasında ticarət dövriyyəsinin artırılması, enerji və nəqliyyat layihələri üzrə əməkdaşlığın genişləndirilməsinin əhəmiyyətini vurğulayıb:

"İqtisadi istiqamətdə isə iki ölkənin 15 milyard dollarlıq ticarət dövriyyəsi hədəfinə çatması əsas məsələlərdən biridir. 2025-ci ildə ticarət dövriyyəsinin 5,72 milyard dollar olmasına baxmayaraq ciddi artım potensialı mövcuddur. Enerji sahəsində isə Azərbaycan qazının və yeni enerji layihələrinin Türkiyə üzərindən Avropa bazarlarına çıxarılması əməkdaşlığın strateji əhəmiyyətini daha da artırır" .

Siyasi şərhçi eyni zamanda müdafiə və təhlükəsizlik məsələlərinə də diqqət çəkərək bildirib ki, Azərbaycan-Türkiyə hərbi əməkdaşlığının son illərdə dərinləşməsi fonunda regional təhlükəsizlik məsələləri, müdafiə sənayesi və mümkün yeni əməkdaşlıq formatlarının müzakirəsi təbiidir:

"Bunları nəzərə alaraq Hakan Fidanın Bakı səfərinin əsas siyasi məqsədini Azərbaycan-Türkiyə strateji müttəfiqliyinin regional proseslərə təsir imkanlarını daha da artırmaq kimi qiymətləndirmək olar. Ankara bir tərəfdən Azərbaycanın yanında olduğunu nümayiş etdirir, digər tərəfdən isə Cənubi Qafqazda formalaşan yeni siyasi və iqtisadi düzəndə fəal iştirak etməyə hazır olduğunu göstərir. Bu baxımdan Fidanın səfəri Bakı-Ankara münasibətlərinin təkcə ikitərəfli deyil, Türk dünyası və bütövlükdə regionun gələcək təhlükəsizlik və bağlantı xəritəsi baxımından da strateji əhəmiyyət daşıdığını göstərir".

Lalə Məmmədova

Telegramda izləyin