Alimlər: Zövq üçün mütaliə istənilən yaşda beyni qoruyur

Alimlər: Zövq üçün mütaliə istənilən yaşda beyni qoruyurKembric Universitetinin alimləri müəyyən ediblər ki, zövq üçün mütaliə beynin fəaliyyətini yaxşılaşdırır və demensiyanın inkişaf riskini azaldır.

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Psychological Medicine" jurnalında dərc olunan icmalda tədqiqatçılar kitabların hər yaşda insanlara stressin öhdəsindən gəlməyə və koqnitiv bacarıqları inkişaf etdirməyə kömək etdiyini göstəriblər.

Psixiatriya kafedrasının professoru Barbara Sahakyan və doktor Kristel Lenqli Böyük Britaniya kraliçasının 2021-ci ildə yaratdığı "The Queen's Reading Room" xeyriyyə təşkilatı ilə birlikdə mütaliənin sağlamlığa təsirini təhlil ediblər.

Məlum olub ki, bədii ədəbiyyata cəmi beş dəqiqəlik dalmaq stress səviyyəsini 20 faiz azaldır. Sorğuda iştirak edənlərin 35 faizi təsəlli üçün kitablara müraciət etdiyini bildirib. Bu göstərici şərabdan istifadə edənlərin payından (31 faiz) və isti vanna qəbul edənlərdən (10 faiz) yüksəkdir.

Doktor Lenqli qeyd edib ki, insanın zövqünə uyğun mütaliə formatını seçməsi vacibdir. Onun sözlərinə görə, qrafik romanlar uşaqlar üçün həcmi böyük klassik mətnlərlə müqayisədə ədəbiyyat dünyasına daha az qorxuducu giriş ola bilər. Böyüklərdə isə mütaliə empatiya qabiliyyətini yaxşılaşdırır və başqalarının fikirlərinə tolerantlığı artırır.

Mütaliə vərdişi uşaqlıqda formalaşdırıldıqda ən böyük faydanı verir. 10 mindən çox gəncin məlumatlarının təhlili göstərib ki, erkən yaşda zövq üçün mütaliəyə başlayan uşaqlar daha yaxşı yaddaşa və akademik göstəricilərə malik olur, həmçinin psixi pozuntulardan daha az əziyyət çəkirlər.

Yetkinlik dövründə mütaliə zehni aydınlığın qorunmasına kömək edir. 55 yaşdan yuxarı, təxminən 5500 insanın iştirak etdiyi tədqiqatlar mətnləri müntəzəm oxumağın koqnitiv pozuntular riskini azaltdığını təsdiqləyib. Bundan əlavə, qəzet və kitab oxumaq Altsheymer xəstəliyinin inkişaf ehtimalını 33 faiz azaldır.

Alimlər bu təsiri beyində baş verən fiziki dəyişikliklərlə izah edirlər. Beyin skanları göstərib ki, mütaliə həvəskarlarında dil, öyrənmə və emosiyalara cavabdeh sahələrdə boz maddənin həcmi artır, həmçinin ağ maddənin əlaqələri möhkəmlənir.

Kitab klublarında olduğu kimi sosial mütaliə də əlavə faydalar verir. Belə fəaliyyət yaşlı insanlara tənhalıqla mübarizə aparmağa və demensiyanın inkişaf riskini azaltmağa kömək edir. Hərəkət imkanları məhdud insanlar üçün bu cür görüşlər sosiallaşmanın əlçatan üsuluna çevrilir.

Böyük Britaniya kraliçasının 2021-ci ildə karantin zamanı yaratdığı "The Queen's Reading Room" hazırda 184 ölkədən 12 milyon insanı birləşdirir. Layihə əvvəlcə təcrid dövründə kitab tövsiyələrini paylaşmaq üçün sosial şəbəkələrdə yaradılıb.

Hazırda təşkilat birgə mütaliədən evsizlər və məişət zorakılığının qurbanları üçün sığınacaqlarda terapevtik vasitə kimi istifadə edir. Bu təşəbbüs kitabların insanların həyatını dəyişdirə və psixi sağlamlığın bərpasına kömək edə bildiyini göstərir.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 648   Tarix: 16 sentyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Payızda "xoşbəxtlik hormonu": Gündə bir ovuc qoz əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdıra bilər

Qoz yalnız ürək və beyin sağlamlığı üçün deyil, əhval-ruhiyyənin yaxşılaşmasına da müsbət təsir göstərə bilər. Yeni araşdırmaya əsasən, hər gün bir ovuc qoz yemək əhval pozuntularının azalması ilə əlaqəli ola bilər. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Hazipatika" nəşri yazıb. İspaniyalı alimləri

04.11.2026 771
.

Xərçəngə qarşı mübarizədə böyük ümid: Yeni peyvənd hazırlandı

"Merck" və "Moderna" şirkətlərinin birgə hazırladığı eksperimental peyvənd dəri xərçənginin təkrarlanması və ya ölüm riskini 42 faiz azaldıb. xəbər verir ki, "İntismeran autogene" adlanan peyvənd "Keytruda" dərmanı ilə birlikdə tətbiq olunub. Araşdırmanın nəticələrin

24.10.2026 891
.

Toyuq ətini əvəz edir - Tərkibində 25 % zülal var

Ən çox zülal ehtiva edən çərəzin adı bəlli olub. BİG.AZ qafqazinfo-ya istinadən xəbər verir ki, dietoloq Anita Mirçandani zülal tərkibinə görə lider olan çərəzi açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, zülalla ən zəngin məhsul yerfındığıdır (araxis). O bildirib ki, botaniki baxımdan yerfındığı çərəzlərə deyil

15.11.2026 404
.

İmmuniteti gücləndirməyin ən asan yolu - Həkim bu meyvəni xüsusi tövsiyə etdi

İmmuniteti gücləndirmək üçün mövsümi meyvə və giləmeyvələrdən istifadə etmək tövsiyə olunur. Bu barədə tibb elmləri doktoru, immunoloq Vladislav Jemçuqov " "ya açıqlamasında danışıb. Həkimin sözlərinə görə, immunitetin möhkəmləndirilməsinə qışda deyil, yay aylarından başlamaq daha məqsədəuyğundur

08.11.2026 521
.

Protein niyə lazımdır?

Mütəxəssis bildirir ki, günorta saatlarında yaranan halsızlıq və enerji azalmasının əsas səbəblərindən biri düzgün qidalanmamaqdır. Axşam.az xəbər verir ki, zülal və ya lif baxımından kasad olan nahar yeməkləri günün ikinci yarısında yorğunluq, diqqət dağınıqlığı və beyin dağınıqlılığı daha da artırır

01.11.2026 718
.

Bir çox xəstəliyi müalicə edən MASAJ

Masaj xidməti bir çox xəstəlikləri sağaldır, masaj zamanı Təbii yağlardan istifadə olunur, sizin bədənizdə olan oynaq ağrıları, bel ağrıları, baş ağrılarını vaxtında götürür. Dünyada edilən masajların 90 %-i tibbi masajdır. Avropada və Şərqdə həkimlər masajı resept olaraq yazırlar. Masaj inteqtaiv bi

01.11.2026 1196
.

Günorta yuxusunun yaddaşa təsiri ilə bağlı maraqlı nəticə

Günorta saatlarında yatmağın yaddaşı gücləndirdiyi ilə bağlı geniş yayılmış fikirlər yeni elmi araşdırmada təsdiqini tapmayıb. Məlum olub ki, qısa müddətli yuxu yaddaşın möhkəmlənməsinə sakit istirahət və adi oyaqlıqdan daha çox kömək etmir. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu nəticəyə Cənubi Çin Pedaqoj

16.11.2026 371
.

Həkimlər niyə çaya şəkər əlavə etməməyi məsləhət görürlər?

Çaya əlavə edilən şəkər gün ərzində qəbul etdiyimiz kalori miqdarını artırır. Xüsusilə bir neçə fincan şirin çay içənlər fərqinə varmadan xeyli şəkər qəbul edə bilərlər. xəbər verir ki, şəkərli içkilərin həddindən artıq istifadəsi artıq çəki və diş çürüməsi riskini artırır. Buna görə çayı şəkərsiz içmə

18.10.2026 956
.

Kişilərdə bu əlamət varsa, xərçəngdən yoxlansın

Qanda anemiya və hemoqlobin səviyyəsinin düşməsi xərçəng müayinəsindən keçməyi tələb edir, xüsusən kişilər diqqətli olmalıdır. BİG.AZ -a istinadən xəbər verir ki, cərrah İldus Muxametovun sözlərinə görə, kolorektal xərçəngin inkişafı anemiyaya səbəb ola bilər. O qeyd edib ki, bağırsaq xərçəngi, xüsusil

31.10.2026 838
.