D vitamini kimlər üçün xüsusilə vacibdir? - 5 risk qrupu

D vitamini kimlər üçün xüsusilə vacibdir? - 5 risk qrupuD vitamini orqanizmdə sümük sağlamlığından immun sisteminin fəaliyyətinə qədər bir sıra mühüm proseslərdə iştirak edir. Lakin bu maddənin qəbulu ilə bağlı cəmiyyətdə hələ də müxtəlif fikirlər mövcuddur.

Qaynarinfo xəbər verir ki, endokrinoloq Karin Amrayn D vitamini çatışmazlığı baxımından daha yüksək risk daşıyan qrupları açıqlayıb.

Mütəxəssisin sözlərinə görə, D vitamini əslində hormonun xəbərçisi olan prohormondur. O, orqanizmdə aktiv steroid hormona - kalsitriola çevrilir və əsas funksiyalarından biri kalsium mübadiləsini tənzimləməkdir. D vitamini bağırsaqlarda kalsiumun sorulmasına və böyrəklər vasitəsilə xaric edilməsinə təsir göstərir.

D vitamini çatışmazlığı xüsusilə sümük sağlamlığı üçün problem yarada bilər. Uşaqlarda ağır çatışmazlıq raxitə və sümüklərin deformasiyasına səbəb ola bilər. Menopauza dövründə olan qadınlarda isə osteoporoz riski artdığı üçün sümük sağlamlığına daha çox diqqət yetirmək tövsiyə olunur.

D vitamini immun sistemi ilə də əlaqəlidir. Bununla yanaşı, mütəxəssis bu maddənin xərçəngdən qoruduğunu qəti şəkildə söyləməyin mümkün olmadığını bildirir. Mövcud məlumatlar bəzi hallarda artıq xərçəng diaqnozu qoyulmuş insanlarda D vitamini qəbulunun ölüm riskinin 10-15 faiz aşağı olması ilə əlaqə göstərə bilər, lakin bunun profilaktik təsiri barədə kifayət qədər sübut yoxdur.

Endokrinoloq D vitamini ilə diabet arasında da əlaqə olduğunu qeyd edib. Onun sözlərinə görə, çatışmazlıq insulin müqaviməti və diabet riskinin artması ilə əlaqəli ola bilər. Lakin bu sahədə daha geniş araşdırmalara ehtiyac var.

Kimlər risk qrupundadır?

Mütəxəssis D vitamini çatışmazlığı baxımından əsasən bu qruplara diqqət yetirməyi tövsiyə edir:

* gecə və növbəli işləyənlər;

* günəş işığına kifayət qədər məruz qalmayan və ya dərisini daim örtən insanlar;

* tünd dəriyə sahib şəxslər;

* hamilə qadınlar və yaşlı insanlar;

* diabet, prediabet, Kron xəstəliyi və xoralı kolit kimi xəstəlikləri olanlar.

Bəzi dərmanlar da D vitamininin orqanizm tərəfindən mənimsənilməsini azalda bilər.

D vitamini əsasən günəş işığının ultrabənövşəyi-B şüalarının təsiri altında orqanizmdə sintez olunur. Qida vasitəsilə isə yağlı balıqlar, yumurta və bəzi göbələk növlərindən əldə edilə bilər. Lakin adi qidalanma ilə kifayət qədər D vitamini almaq hər zaman mümkün olmur.

Çatışmazlığın əlamətləri isə çox vaxt özünü aydın göstərmir. Ağır hallarda yorğunluq və əzələ ağrıları müşahidə oluna bilər. Dəqiq qiymətləndirmə üçün qan analizində kalsidiol səviyyəsi yoxlanılır.

Mütəxəssis D vitamini preparatlarının həkim məsləhəti ilə qəbul edilməsini tövsiyə edir. Onun sözlərinə görə, gündəlik daha aşağı dozaların qəbulu adətən yüksək dozalı preparatlardan daha məqsədəuyğundur.

Eyni zamanda D vitaminini həddindən artıq qəbul etmək də təhlükəlidir. Maddə yağ toxumasında toplana bildiyindən uzun müddət yüksək dozada istifadə zəhərlənməyə səbəb ola bilər. Belə hallarda ürəkbulanma, iştahasızlıq, qarın spazmları və qusma, ağır vəziyyətlərdə isə şüur pozuntuları yarana bilər.

Endokrinoloq bildirir ki, D vitamini əlavələri sağlam həyat tərzini əvəz etmir. Balanslı qidalanma, fiziki aktivlik, kifayət qədər yuxu və stressin idarə olunması ümumi sağlamlığın əsas şərtləri olaraq qalır.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 785   Tarix: 23 sentyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Payızda "xoşbəxtlik hormonu": Gündə bir ovuc qoz əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdıra bilər

Qoz yalnız ürək və beyin sağlamlığı üçün deyil, əhval-ruhiyyənin yaxşılaşmasına da müsbət təsir göstərə bilər. Yeni araşdırmaya əsasən, hər gün bir ovuc qoz yemək əhval pozuntularının azalması ilə əlaqəli ola bilər. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Hazipatika" nəşri yazıb. İspaniyalı alimləri

04.11.2026 771
.

Xərçəngə qarşı mübarizədə böyük ümid: Yeni peyvənd hazırlandı

"Merck" və "Moderna" şirkətlərinin birgə hazırladığı eksperimental peyvənd dəri xərçənginin təkrarlanması və ya ölüm riskini 42 faiz azaldıb. xəbər verir ki, "İntismeran autogene" adlanan peyvənd "Keytruda" dərmanı ilə birlikdə tətbiq olunub. Araşdırmanın nəticələrin

24.10.2026 891
.

Toyuq ətini əvəz edir - Tərkibində 25 % zülal var

Ən çox zülal ehtiva edən çərəzin adı bəlli olub. BİG.AZ qafqazinfo-ya istinadən xəbər verir ki, dietoloq Anita Mirçandani zülal tərkibinə görə lider olan çərəzi açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, zülalla ən zəngin məhsul yerfındığıdır (araxis). O bildirib ki, botaniki baxımdan yerfındığı çərəzlərə deyil

15.11.2026 404
.

İmmuniteti gücləndirməyin ən asan yolu - Həkim bu meyvəni xüsusi tövsiyə etdi

İmmuniteti gücləndirmək üçün mövsümi meyvə və giləmeyvələrdən istifadə etmək tövsiyə olunur. Bu barədə tibb elmləri doktoru, immunoloq Vladislav Jemçuqov " "ya açıqlamasında danışıb. Həkimin sözlərinə görə, immunitetin möhkəmləndirilməsinə qışda deyil, yay aylarından başlamaq daha məqsədəuyğundur

08.11.2026 521
.

Protein niyə lazımdır?

Mütəxəssis bildirir ki, günorta saatlarında yaranan halsızlıq və enerji azalmasının əsas səbəblərindən biri düzgün qidalanmamaqdır. Axşam.az xəbər verir ki, zülal və ya lif baxımından kasad olan nahar yeməkləri günün ikinci yarısında yorğunluq, diqqət dağınıqlığı və beyin dağınıqlılığı daha da artırır

01.11.2026 718
.

Bir çox xəstəliyi müalicə edən MASAJ

Masaj xidməti bir çox xəstəlikləri sağaldır, masaj zamanı Təbii yağlardan istifadə olunur, sizin bədənizdə olan oynaq ağrıları, bel ağrıları, baş ağrılarını vaxtında götürür. Dünyada edilən masajların 90 %-i tibbi masajdır. Avropada və Şərqdə həkimlər masajı resept olaraq yazırlar. Masaj inteqtaiv bi

01.11.2026 1196
.

Günorta yuxusunun yaddaşa təsiri ilə bağlı maraqlı nəticə

Günorta saatlarında yatmağın yaddaşı gücləndirdiyi ilə bağlı geniş yayılmış fikirlər yeni elmi araşdırmada təsdiqini tapmayıb. Məlum olub ki, qısa müddətli yuxu yaddaşın möhkəmlənməsinə sakit istirahət və adi oyaqlıqdan daha çox kömək etmir. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu nəticəyə Cənubi Çin Pedaqoj

16.11.2026 371
.

Həkimlər niyə çaya şəkər əlavə etməməyi məsləhət görürlər?

Çaya əlavə edilən şəkər gün ərzində qəbul etdiyimiz kalori miqdarını artırır. Xüsusilə bir neçə fincan şirin çay içənlər fərqinə varmadan xeyli şəkər qəbul edə bilərlər. xəbər verir ki, şəkərli içkilərin həddindən artıq istifadəsi artıq çəki və diş çürüməsi riskini artırır. Buna görə çayı şəkərsiz içmə

18.10.2026 956
.

Kişilərdə bu əlamət varsa, xərçəngdən yoxlansın

Qanda anemiya və hemoqlobin səviyyəsinin düşməsi xərçəng müayinəsindən keçməyi tələb edir, xüsusən kişilər diqqətli olmalıdır. BİG.AZ -a istinadən xəbər verir ki, cərrah İldus Muxametovun sözlərinə görə, kolorektal xərçəngin inkişafı anemiyaya səbəb ola bilər. O qeyd edib ki, bağırsaq xərçəngi, xüsusil

31.10.2026 838
.