Gözlər orqanizmin nə qədər sürətlə qocaldığını göstərə bilər

Gözlər orqanizmin nə qədər sürətlə qocaldığını göstərə bilərCənubi Koreyalı alimlər müəyyən ediblər ki, gözün tor qişasının adi skanı insanın bioloji yaşını qiymətləndirməyə kömək edə bilər. Tədqiqatçılar təxminən 30 min görüntünü analiz edərək tor qişanın "yaşı", həyat tərzi və bəzi xəstəliklər arasında əlaqə aşkarlayıblar.

Lent.az xəbər verir ki, söhbət bioloji yaşdan gedir. Bu göstərici insanın neçə il yaşadığını deyil, orqanizmdə yaşlanma proseslərinin hansı sürətlə getdiyini əks etdirir. Bioloji yaş genetika, həyat tərzi, ətraf mühit və sağlamlıq vəziyyətindən asılı olaraq pasport yaşından fərqlənə bilər.

Seul Milli Universitetinin alimləri "retinal age gap" - RAG adlanan texnologiyanı təkmilləşdiriblər. Bu metod insanın faktiki yaşı ilə tor qişanın görüntüsünə əsasən hesablanan yaş arasındakı fərqi müəyyən edir.

Sistemin hazırlanması üçün 7 535 nəfərə aid 29 530 tor qişa görüntüsündən istifadə olunub. Məlumat bazasına həm sağlam gözlər, həm də tor qişa və görmə siniri xəstəlikləri olan insanların görüntüləri daxil edilib. Daha sonra model 7 416 iştirakçıya aid əlavə 14 832 görüntü üzərində sınaqdan keçirilib. Nəticələrə əsasən, sistem insanın xronoloji yaşını orta hesabla 2,5-2,7 il xəta ilə müəyyən edə bilib. Alimlər bildirirlər ki, bu göstərici əvvəlki tor qişa yaşı modellərinin nəticələrinə bərabər və ya daha yaxşıdır. Araşdırmada maraqlı məqamlardan biri RAG göstəricisinin bəzi xəstəliklər və həyat tərzi faktorları ilə əlaqəli olmasıdır.

Məsələn, diabeti olan insanlarda bu göstərici orta hesabla 2,52 il daha yüksək olub. Hazırda siqaret çəkənlərdə fərq 0,5 il, əvvəllər siqaret çəkənlərdə isə 0,46 il təşkil edib. Yaşa bağlı makula degenerasiyası olan insanlarda göstəricinin təxminən 0,6 il, kataraktası olanlarda isə 1,86 il yüksək olduğu müəyyən edilib. Bununla belə, tədqiqatçılar katarakta ilə bağlı nəticələrin ehtiyatla qiymətləndirilməli olduğunu vurğulayırlar. Çünki göstəricilərə yalnız yaşlanma deyil, xəstəliyin özü səbəbindən görüntülərin bulanıq olması da təsir göstərə bilər.

Alimlər hesab edirlər ki, gələcəkdə tor qişanın analizi həkimlərə bəzi sağlamlıq problemlərini daha erkən mərhələdə aşkar etməyə kömək edə bilər. Məsələn, adi göz müayinəsi zamanı RAG göstəricisinin yüksək çıxması insanın ümumi sağlamlıq vəziyyətinin əlavə yoxlanılması üçün səbəb ola bilər. Lakin hazırda bu göstəriciyə əsasən konkret şəxsin sağlamlığı barədə qəti nəticə çıxarmaq tezdir.

Tədqiqat müəllifləri bildirirlər ki, texnologiya uzunmüddətli müşahidələrdə sınaqdan keçirilməli və bioloji yaşın müəyyənləşdirilməsi üçün istifadə olunan digər üsullarla müqayisə olunmalıdır. Alimlərin fikrincə, RAG hazırkı mərhələdə fərdi riskləri qiymətləndirməkdən daha çox, böyük insan qruplarında yaşlanma tendensiyalarını öyrənmək üçün əlverişlidir.

Bundan əvvəl mütəxəssislər uzunömürlülüyə müsbət təsir göstərə biləcək qidalar sırasında tomat pastası, yaşıl noxud, reyhan toxumu, bamya, amla, qara küncüt, sarımsaq, zirə, yetişdirilmiş pendir və morinqanı qeyd ediblər. Bu məhsullarda lif, bitki mənşəli zülal, vitaminlər və antioksidantlar üstünlük təşkil edir. Bununla belə, həkimlər vurğulayırlar ki, heç bir məhsul təkbaşına uzunömürlülüyə zəmanət vermir. Sağlam qidalanmanın əsasını müxtəlif tərəvəzlər, paxlalılar, toxumlar və minimum emal olunmuş məhsullar təşkil etməlidir.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 641   Tarix: 27 sentyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Payızda "xoşbəxtlik hormonu": Gündə bir ovuc qoz əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdıra bilər

Qoz yalnız ürək və beyin sağlamlığı üçün deyil, əhval-ruhiyyənin yaxşılaşmasına da müsbət təsir göstərə bilər. Yeni araşdırmaya əsasən, hər gün bir ovuc qoz yemək əhval pozuntularının azalması ilə əlaqəli ola bilər. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Hazipatika" nəşri yazıb. İspaniyalı alimləri

04.11.2026 771
.

Xərçəngə qarşı mübarizədə böyük ümid: Yeni peyvənd hazırlandı

"Merck" və "Moderna" şirkətlərinin birgə hazırladığı eksperimental peyvənd dəri xərçənginin təkrarlanması və ya ölüm riskini 42 faiz azaldıb. xəbər verir ki, "İntismeran autogene" adlanan peyvənd "Keytruda" dərmanı ilə birlikdə tətbiq olunub. Araşdırmanın nəticələrin

24.10.2026 891
.

Toyuq ətini əvəz edir - Tərkibində 25 % zülal var

Ən çox zülal ehtiva edən çərəzin adı bəlli olub. BİG.AZ qafqazinfo-ya istinadən xəbər verir ki, dietoloq Anita Mirçandani zülal tərkibinə görə lider olan çərəzi açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, zülalla ən zəngin məhsul yerfındığıdır (araxis). O bildirib ki, botaniki baxımdan yerfındığı çərəzlərə deyil

15.11.2026 404
.

İmmuniteti gücləndirməyin ən asan yolu - Həkim bu meyvəni xüsusi tövsiyə etdi

İmmuniteti gücləndirmək üçün mövsümi meyvə və giləmeyvələrdən istifadə etmək tövsiyə olunur. Bu barədə tibb elmləri doktoru, immunoloq Vladislav Jemçuqov " "ya açıqlamasında danışıb. Həkimin sözlərinə görə, immunitetin möhkəmləndirilməsinə qışda deyil, yay aylarından başlamaq daha məqsədəuyğundur

08.11.2026 521
.

Protein niyə lazımdır?

Mütəxəssis bildirir ki, günorta saatlarında yaranan halsızlıq və enerji azalmasının əsas səbəblərindən biri düzgün qidalanmamaqdır. Axşam.az xəbər verir ki, zülal və ya lif baxımından kasad olan nahar yeməkləri günün ikinci yarısında yorğunluq, diqqət dağınıqlığı və beyin dağınıqlılığı daha da artırır

01.11.2026 718
.

Bir çox xəstəliyi müalicə edən MASAJ

Masaj xidməti bir çox xəstəlikləri sağaldır, masaj zamanı Təbii yağlardan istifadə olunur, sizin bədənizdə olan oynaq ağrıları, bel ağrıları, baş ağrılarını vaxtında götürür. Dünyada edilən masajların 90 %-i tibbi masajdır. Avropada və Şərqdə həkimlər masajı resept olaraq yazırlar. Masaj inteqtaiv bi

01.11.2026 1196
.

Günorta yuxusunun yaddaşa təsiri ilə bağlı maraqlı nəticə

Günorta saatlarında yatmağın yaddaşı gücləndirdiyi ilə bağlı geniş yayılmış fikirlər yeni elmi araşdırmada təsdiqini tapmayıb. Məlum olub ki, qısa müddətli yuxu yaddaşın möhkəmlənməsinə sakit istirahət və adi oyaqlıqdan daha çox kömək etmir. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu nəticəyə Cənubi Çin Pedaqoj

16.11.2026 371
.

Həkimlər niyə çaya şəkər əlavə etməməyi məsləhət görürlər?

Çaya əlavə edilən şəkər gün ərzində qəbul etdiyimiz kalori miqdarını artırır. Xüsusilə bir neçə fincan şirin çay içənlər fərqinə varmadan xeyli şəkər qəbul edə bilərlər. xəbər verir ki, şəkərli içkilərin həddindən artıq istifadəsi artıq çəki və diş çürüməsi riskini artırır. Buna görə çayı şəkərsiz içmə

18.10.2026 956
.

Kişilərdə bu əlamət varsa, xərçəngdən yoxlansın

Qanda anemiya və hemoqlobin səviyyəsinin düşməsi xərçəng müayinəsindən keçməyi tələb edir, xüsusən kişilər diqqətli olmalıdır. BİG.AZ -a istinadən xəbər verir ki, cərrah İldus Muxametovun sözlərinə görə, kolorektal xərçəngin inkişafı anemiyaya səbəb ola bilər. O qeyd edib ki, bağırsaq xərçəngi, xüsusil

31.10.2026 838
.