Sağlamlıq üçün gedilən fitnes klublarında xəstəlik riskləri - ARAŞDIRMA

Azərbaycanda fitnes klublarına üzv olmaq üçün tibbi arayışın tələb edilib-edilməməsi, idman zallarında sanitariya-gigiyena qaydalarına necə əməl olunması və müştərilərin sağlamlığının hansı formada qorunması hər zaman suallar doğurur. Xüsusilə gün ərzində onlarla insanın istifadə etdiyi trenajorların təmizliyi, duş kabinələrinin sanitar vəziyyəti və havalandırma sistemlərinin işlək olması mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bəs fitnes klublarında tibbi arayış məcburidirmi? Gigiyena qaydalarına əməl olunmadıqda hansı təhlükələr yarana bilər və bu obyektlərə kim nəzarət etməlidir?

Lent.az mövzu ilə bağlı bu kimi məqamları araşdırıb.

Azərbaycanda "Bədən tərbiyəsi və idman haqqında" Qanunda idmanla məşğul olan şəxslərin tibbi müayinəsi ilə bağlı müddəalar mövcuddur. Lakin peşəkar idmançıların tibbi nəzarəti ilə adi vətəndaşların kommersiya fitnes klublarına üzv olması arasında fərq var.

Hər bir fitnes klubuna üzv olan şəxsin mütləq tibbi arayış təqdim etməli olduğunu söyləmək üçün bu tələbin konkret hüquqi əsasının müəyyənləşdirilməsi vacibdir. Bəzi idman mərkəzləri daxili təhlükəsizlik qaydalarına əsasən müştərilərdən sağlamlıq vəziyyəti barədə məlumat və ya həkim rəyi istəyə bilər. Bunun bütün fitnes klubları üçün qanuni məcburiyyət olması isə ayrıca məsələdir.

Tibbi arayışın olmaması şəxsin məşq üçün tam sağlam olduğunu göstərmir. Xüsusilə ürək-damar xəstəlikləri, yüksək arterial təzyiq, oynaq problemləri və digər xroniki xəstəlikləri olan şəxslər intensiv məşqlərə başlamazdan əvvəl həkimlə məsləhətləşməlidirlər.

İdman zallarında hansı infeksiyalara yoluxmaq mümkündür?

Fitnes klublarında eyni avadanlıqlardan çoxsaylı insan istifadə edir. Qaçış aparatları, qantellər, trenajorların tutacaqları və idman döşəkləri tez-tez təmas edilən səthlərdir.

Avadanlıqların düzgün təmizlənməməsi müəyyən bakteriya və göbələklərin yayılmasına şərait yarada bilər. Xüsusilə dəridə açıq yarası olan şəxslərin ortaq səthlərlə təması bəzi dəri infeksiyalarının ötürülməsi riskini artıra bilər. Duş kabinələri və soyunub-geyinmə otaqları da diqqət tələb edən məkanlardır. Nəm döşəmələrdə ayaq göbələyi kimi infeksiyaların yayılma ehtimalı artır. Buna görə şəxsi dəsmaldan və duş başmağından istifadə, ayaqların qurulanması və ümumi gigiyena qaydalarına riayət edilməsi vacibdir.

Qanunvericilikdə hansı tələblər var?

"Bədən tərbiyəsi və idman haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun 51-ci maddəsi idmanla məşğul olan şəxslərin tibbi təminatını tənzimləyir. Qanunun 51.1-ci maddəsinə əsasən, bu təminata şəxslərin sağlamlığına mütəmadi nəzarət edilməsi, fiziki yüklənmənin sağlamlıq vəziyyətinə uyğunluğunun qiymətləndirilməsi, zədə və xəstəliklərin müalicəsi, eləcə də tibbi reabilitasiya daxildir.

Qanunun 51.4-cü maddəsində bədən tərbiyəsi və idmanla məşğul olan şəxslərin məcburi ilkin və dövri tibbi müayinələrdən keçməsi nəzərdə tutulur. Həmçinin 51.2-ci maddəyə əsasən, müəyyən edilmiş müddətdə tibbi müayinədən keçməyən və ya müayinə nəticələrinə görə iştiraka buraxılmayan şəxslərin müvafiq idman tədbirlərində iştirakına yol verilməməlidir.

Bununla belə, qanunun bu müddəaları kommersiya fitnes klublarına üzvlük zamanı hər bir müştəridən konkret formada tibbi arayış tələb edilməsinin qaydasını ayrıca müəyyən etmir. Bu tələbin adi fitnes məşğələlərinə necə tətbiq olunduğunu dəqiqləşdirmək üçün müvafiq normativ sənədlər də nəzərə alınmalıdır.

Qanunun 52.7-ci maddəsinə əsasən, mülkiyyətində və ya tabeliyində idman obyektləri olan hüquqi və fiziki şəxslər məşq və idman tədbirlərinin keçirildiyi yerləri texniki reqlamentlərə, müəyyən edilmiş norma və qaydalara, eləcə də sanitariya-gigiyena tələblərinə uyğun texniki avadanlıqla təchiz etməlidirlər.

Hovuz və saunalarda vəziyyət necə olmalıdır?

Fitnes klublarının bir qismi üzgüçülük hovuzu, sauna və hamam xidmətləri də təklif edir. Belə obyektlərdə əlavə sanitariya riskləri mövcuddur.

Hovuzlarda suyun keyfiyyəti, dezinfeksiya sistemlərinin düzgün işləməsi, duş sahələrinin təmizliyi və nəm səthlərin təhlükəsizliyi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Suyun kifayət qədər təmizlənməməsi müəyyən dəri, göz və bağırsaq infeksiyalarının yayılması üçün şərait yarada bilər. Saunalarda isə oturacaqların təmizliyi, havalandırma və istifadəçilərin şəxsi gigiyenası vacibdir.

Müştərilər nələrə diqqət etməlidirlər?

İdman zalına yazılarkən yalnız abunə haqqına və trenajorların sayına diqqət yetirmək kifayət deyil. Müştərilər avadanlıqların təmizliyini, duş və soyunub-geyinmə otaqlarının vəziyyətini, havalandırmanı və ilkin tibbi yardım imkanlarını da nəzərə almalıdırlar.

Həmçinin məşqçilərin ixtisası, avadanlıqların texniki vəziyyəti və fövqəladə hallarda görüləcək tədbirlər barədə məlumat almaq məqsədəuyğundur.

Telegramda izləyin