20 ilə hazırlanıb: Dünyanın ən dəqiq saatı
ABŞ Milli Standartlar və Texnologiya İnstitutu (NIST) alimləri inanılmaz dəqiqliklə zamanı ölçən yeni optik atom saatı hazırlayıblar.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu saat yalnız bir alüminium ionu ilə işləyir və 5,5 × 10⁻¹⁹ kimi son dərəcə aşağı kəsirli tezlik qeyri-müəyyənliyinə malikdir. Bu o deməkdir ki, saatın bir saniyə irəli və ya geri sürüşməsi üçün kainatın mövcud yaşından daha çox vaxt keçməlidir. Bundan başqa, 3,5 × 10⁻¹⁶ / √τ saniyə tezlik sabitliyi ilə bu model indiyədək hazırlanmış bütün ion saatlarından 2,6 dəfə daha stabil işləyir.
Optik saatlar iki əsas meyara görə qiymətləndirilir: dəqiqlik və sabitlik. Dəqiqlik saatın göstərdiyi vaxtın həqiqi zamana yaxınlığını, sabitlik isə ölçmələrin nə dərəcədə təkrarlana biləcəyini göstərir. NIST-in hazırladığı alüminium ion saatı lazer, ion tələsi və vakuum kamerası kimi komponentlərdə illərlə aparılan təkmilləşdirmələrin nəticəsində bu uğuru əldə edib. Layihənin baş müəllifi və NIST tədqiqatçısı Meyson Marşall qeyd edib: "İndiyədək hazırlanmış ən dəqiq saat üzərində işləmək həqiqətən həyəcanvericidir".
Bu saatın işləməsi üçün yalnız bir ²⁷Al⁺ alüminium ionu və ona dəstək verən bir ²⁵Mg⁺ maqnezium ionu istifadə olunur. Alüminium ionu zaman ölçmək üçün ideal olsa da, lazerlə idarə olunması çətin olduğundan maqnezium ionu onun soyudulmasını təmin edir və kvant vəziyyətinin düzgün oxunmasına yardım edir. Alüminium ionunun ölçmələri temperatur və maqnit sahəsi kimi amillərdən minimal təsirləndiyi üçün zaman ölçümü baxımından ideal hesab olunur.
Ən mühüm irəliləyişlərdən biri Rabi prob müddətinin 1 saniyəyə qədər uzadılması olub. Bu, Jun Ye laboratoriyasında hazırlanan kriogen silikon rezonatorunun lazer sabitliyinin 3,6 kilometrlik optik fiber xətti vasitəsilə NIST-ə ötürülməsi ilə mümkün olub. Nəticədə əvvəlki alüminium ion saatları ilə müqayisədə qeyri-sabitlik üç dəfə azaldılıb.
Komanda həmçinin ion tələsini yenidən dizayn edib və mikroskopik hərəkətlərin yaratdığı zamanlama xətalarını minimuma endirib. Bunun üçün almaz lövhələrdən istifadə edilib, elektrodların elektrik qeyri-sabitliyi qızıl örtüklərlə aradan qaldırılıb. Eyni zamanda, vakuum kamerası titan materialı ilə yenidən qurularaq arxa plandakı hidrogen qazı 150 dəfə azaldılıb. Bu dəyişikliklər sayəsində saat günlərlə fasiləsiz işləyə bilir və ionların yenidən yüklənməsinə ehtiyac qalmır.
Yeni qurğu 36 saat ərzində 19 rəqəm dəqiqliyinə nail ola bilir. Əvvəlki versiyalar isə eyni dəqiqlik üçün təxminən üç həftəlik müddət tələb edirdi.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu nailiyyət bir saniyənin daha dəqiq şəkildə tərif edilməsinə imkan verə, həmçinin kainatdakı sabitlərin həqiqətən nə qədər sabit olduğunu öyrənmək üçün fundamental fizikada yeni imkanlar aça bilər.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 915 Tarix: 16 sentyabr 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşNecə bilək ki, kərə yağı təbiidir? - 10 ÜSUL
Kərə yağı ən çox istifadə olunan məhsullardan biridir. Bəziləri hətta əksər yeməklərin bişirilməsi zamanı kərə yağından istifadə edirlər. Bəs bu qədər çox üstünlük verilən kərə yağının təbii olub-olmadığını necə bilmək olar?. Kərə yağının ziyanlı olması barədə fikirlər olsa da, təbii kərə yağının A
11.09.2021 3168 Bu köpəkbalığı donuza oxşayır - FOTO
İtaliyanın Elba adasında üzdən donuza bənzəyən qeyri-adi köpəkbalığı tutulub. BİG.AZ xəbər verir ki, bu barədə "Daily Mirror" yazır. "Donuz-kopəkbalığı" kimi tanınan və nəsli kəsilmək üzrə olan bu balıq Qımızı Kitaba salınıb. Yerli okeanariumun əməkdaşı Yuri Tibertonun sözlərinə görə
10.09.2021 1424 Binanın qarşısından keçən qadının üstünə armatur düşdü – ANBAAN VİDEO
Türkiyənin Çorum şəhərində qadın tikintisi davam edən binanın qarşısından keçərkən ciddi təhlükə ilə üzləşib. -a istinadən xəbər verir ki, hadisə anbaan inşaat meydançasının təhlükəsizlik kameraları tərəfindən qeydə alınıb. Görüntülərdə qadının onun üstünə düşən armatur dirəklərdən yayınmağa çalışdığ
14.09.2021 1946 Qızıldan hazırlanan unitaz iki ildir tapılmır - FOTO
İngiltərənin Blenheim sarayından iki il əvvəl oğurlanan qızıldan hazırlanan unitaz hələ də tapılmayıb. -a istinadən xəbər verir ki, 2019-cu il sentyabrın 14-də sarayda sənət sərgisinin keçirildiyi vaxt oğurlanan qızıl unitazın dəyəri 1 milyon funt sterlinqdir (2 300 00 manatdan çox). Xatırladaq ki, unitaz
16.09.2021 3329 Kosmosda nəgəng "it sümüyü" tapdıldi - FOTO
Kosmik fəzada nəhəng "it sümüyü"nə bənzər "Kleopatra" asteroidi aşkarlanıb. BİG.AZ "Live Science"a istinadən xəbər verir ki, alimlərin marağına səbəb olan bu asteroidin uzunluğu 270 kilometr, çəkisi 3,27 kvadrilyon ton, sıxlığı isə hər kub santimetrə 3,4 qramdır. Hazırd
11.09.2021 1188 Oturaq həyat tərzi keçirənlər necə qidalanmalıdır? - Dəyərli məsləhətlər
Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) "AQTA maarifləndirir" rubrikası davam edir. agentliyə istinadən xəbər verir ki, rubrika çərçivəsində AQTA və Qida Təhlükəsizliyi İnstitutunun (AQTİ) mütəxəssisləri tərəfindən hazırlanan maarifləndirici materiallar, sağlam qidalanm
11.09.2021 659 Yatağına ilan girən kişinin qorxu dolu anları - VİDEO
Hindistanda az qala faciə ilə nəticələnəcək hadisənin görüntüləri yayılıb. Kadrlar Racastanda, Bansvar məbədində qeydə alınıb. -a istinadən xəbər verir ki, videodan göründüyü kimi, kobra ilanı yerdə yatan insana tərəf sürünür. Sonra o, odeyalın altına girir. Bu vaxt kişi qəfil ayılaraq yerindən sıçrayır
10.09.2021 1704 Bu üçəmlər "TikTok"da səs salıb, amma oğlanlar... - FOTO-VİDEO
İngiltərənin Qreyvzend şəhərindən olan 18 yaşlı Şerena, Keyli və Eliza Terri üçəmləri aktiv "TikTok" istifadəçiləridirlər. BİG.AZ xəbər verir ki, onlar barədə "Daily Mirror" yazır. Qızlar əks cinslə münsibətlərindən danışarkən bildiriblər ki, oğlanlar çox vaxt bacıların gözəlliyin
16.09.2021 3201 Cənazə mərasiminə açıq geyimdə getdi - Cəsədə yaxınlaşıb... / FOTO
Sosial mediada yayılan görüntülər müzakirələrə yol açıb. Reddit portalında paylaşılan məlumata görə, qız babasının cənazə mərasiminə açıq geyimdə qatılıb. Qohumların etirazlarına baxmayaraq, qız paltarını dəyişməyib. O cəsədə yaxınlaşıb və bildirib ki, babası sağ olub onu bu göyümdə görsəydi etiraz etməzdi
12.09.2021 2549