Orta Asiyanın Pompeyi: Nəhəng gölün dibində itmiş İpək Yolu şəhəri tapıldı

Orta Asiyanın Pompeyi: Nəhəng gölün dibində itmiş İpək Yolu şəhəri tapıldıAtlantida haqqında əfsanə həmişə dünyanın dərinliklərində unudulmuş yaşayış məskənlərinin ola biləcəyi fikrini gündəmdə saxlayıb. İndi isə Rusiya Elmlər Akademiyasının tədqiqatçıları Qırğızıstandakı nəhəng İssık-Kul gölünün altında "batmış şəhər izləri" aşkar etdiklərini açıqlayıblar.

Qaynarinfo xəbər verir ki, maksimum 668 metr dərinliyi ilə dünyanın səkkizinci ən dərin gölü olan bu duzlu göldə tapıntılar təəccüblü şəkildə cəmi 4 metr dərinlikdə müəyyən edilib.

Aşkar edilənlər arasında Orta əsrlərə aid bir məzarlıq, iri keramika qabları və bişmiş kərpiclə inşa edilmiş bir binanın qalıqları var. Mütəxəssislər bu şəhərdə müsəlman ibadətgahlarının, məktəblərin, hamamların və ehtimal ki, çörək istehsalı üçün dəyirman və emal müəssisələrinin mövcud olduğunu düşünürlər.

Ekspedisiyanın rəhbəri və Qırğızıstan Milli Elmlər Akademiyasının araşdırmaçısı Valeri Kolçenko "Araşdırdığımız ərazi bir şəhər və ya böyük ticarət mərkəzi olub" deyərək, buranın əhəmiyyətli bir ticarət məskəni olduğunu bildirir. Lakin Kolçenkonun sözlərinə görə, şəhər XV əsrdə "miqyasına görə Pompey fəlakəti ilə müqayisə edilə bilən" dəhşətli bir faciədə su altında qalıb.

Tyanşan dağları ilə əhatələnmiş İssık-Kulun su səviyyəsi antik dövrlərdən bəri əhəmiyyətli dərəcədə yüksəlib. Bu geoloji dəyişiklik bir zamanlar sahil xəttində yerləşən bu mühüm yaşayış məntəqəsinin indi gölün altında qalmasının əsas səbəbi sayılır.

Arxeoloqlar gölün şimal-qərbində su altında qalan Toru-Ayğır kompleksində qazıntılar aparıblar. Tədqiqatçılar göl sahilinə yaxın, cəmi bir-dörd metr dərinlikdə yerləşən çox dayaz dörd sualtı zonanı araşdırıblar.

Birinci zonada bişmiş kərpicdən tikililər, çökmüş daş konstruksiyalar, taxta dirəklər və taxıl üyütmək üçün istifadə olunan iri dairəvi dəyirman daşı tapılıb. Tədqiqatçılar burada ehtimal ki, məscid, hamam və ya mədarəsi funksiyasını yerinə yetirmiş bir ictimai binanın qalıqlarının üzə çıxarıldığını düşünürlər.

Digər üç zonada isə erkən dövrə aid məzarlıq, 13-cü əsrə aid müsəlman nekropolu və kerpiçdən tikilmiş dairəvi və düzbucaqlı qurğular aşkar olunub. Bundan əlavə, ənənəvi islam dəfn mərasimlərinin izlərini daşıyan qəbirlər tapılıb; skeletlər qibləyə yönəlmiş halda şimala baxır. Layihəni maliyyələşdirən Rusiya Coğrafiya Cəmiyyətinin məlumatına görə, bütün bu tapıntılar burada bir zamanlar qədim bir şəhərin mövcud olduğunu qəti şəkildə təsdiqləyir.

Toru-Ayğırdakı bu itmiş yaşayış məskəni, Avropa ilə Asiyanı birləşdirən tarixi şəbəkə olan İpək Yolunun mühüm bir hissəsində yerləşən şəhər və ya iri ticarət mərkəzi idi. E.ə. 2-ci əsrdən 15-ci əsrin ortalarına qədər aktiv olan İpək Yolu Çin və Aralıq dənizi arasında ipək, ədviyyat, qiymətli metallar və ideyaların mübadiləsini təmin etmiş, sənət, sənaye və dinin yayılmasında əsas rol oynamışdı.

Kolçenkonun sözlərinə görə, İssık-Kuldakı şəhər 15-ci əsrin əvvəlində baş vermiş güclü zəlzələ nəticəsində dağılıb və sular altında qalıb. O bildirir: "Qiymətləndirmələrimizə əsasən, faciə baş verən zaman sakinlər artıq yaşayış məntəqəsini tərk etmişdi".

Təbii fəlakətdən sonra bölgənin demoqrafiyası kəskin dəyişib və zəngin Orta əsr məskəni tənəzzülə uğrayıb. Onların yerini köçəri tayfalar alıb və bu gün gölün sahilində bir çox kiçik kəndlər yerləşir.

Tapıntılarla bağlı qeyri-müəyyənlikləri tam aradan qaldırmaq üçün götürülmüş nümunələr, üzvi materialların yaşını yüksək dəqiqliklə müəyyənləşdirən sürətləndirici kütlə spektrometriyası (AMS) analizinə göndərilib.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 910   Tarix: 19 noyabr 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Əfqan ulduz ölkədən qaçmasından danışdı: başımdan vur, amma...

Əfqanıstanda qadın hüquqlarını müdafiə etdiyi üçün və geyimləri ilə bağlı radikal şəxslərin qəzəbinə tuş gələn 36 yaşlı pop ulduz Aryana Səid "Taliban" hakimiyyəti ələ keçirdikdən sonra paytaxt Kabildən İstanbula necə qaçdığını danışıb. Müğənninin avqustun 15-də "Taliban" Kabilə daxi

12.09.2021 1875
.

Bu şəxslərə soğan yemək olmaz

Soğan sağlamlıq problemlərinin siyahısını genişləndirə bilər. Diyetoloq, Kanada Diyetoloqlar Birliyinin üzvü Nataliya Nefedova bu barədə danışıb. O bildirib ki, soğan xüsusilə mədə-bağırsaq traktının işinin pozulmasına səbəb ola bilər. N.Nefedova "Sputnik" radiosuna verdiyi müsahibədə qey

12.09.2021 2801
.

Yeni Zelandiyanın adı dəyişdirilir?

Yeni Zelandiya parlamentində yerli xalqı təmsil edən "Maori" partiyası ölkənin rəsmi adının dəyişdirilməsi üçün parlamentə təqdim edəcəyi petisiyanı onlayn imza üçün açıb. -a istinadən xəbər verir ki, petisiyada ölkənin adının Aotearoa olaraq dəyişdirilməsi, şəhərlərin, qəsəbələrin və yerləri

15.09.2021 1222
.

Prokuror küçədə çılpaq vəziyyətdə gəzdi: Sakinlər polisə şikayət etdi - FOTO

Polşanın cənub-şərqində yerləşən Svidnitsa şəhərində prokuror küçədə çılpaq vəziyyətdə gəzib. Ətrafdakı insanların çəkdiyi fotolarda çılpaq vəziyyətdə olan kişinin əlində dörd pivə butulkası ilə ərzaq mağazalarını gəzdiyi əks olunub. Digər görüntülərdə prokurorun tamamilə çılpaq bir vəziyyətdə küçələr

12.09.2021 1423
.

Kolbasa, kabab və burger - Gündə 25 qram yesəniz...

Britaniyada Leeds Universiteti tərəfindən aparılmış bir araşdırma hər gün emal olunmuş ət yeyən insanlarda demensiya (ağıl zəifləməsi) riskinin 44 faiz arta biləcəyini göstərib. -a istinadən bildirir ki, araşdırmada kolbasa, kabab və burger kimi qidaların orta və daha yuxarı yaşlarda beyin sağlamlığın

14.09.2021 1495
.

Qızıldan hazırlanan unitaz iki ildir tapılmır - FOTO

İngiltərənin Blenheim sarayından iki il əvvəl oğurlanan qızıldan hazırlanan unitaz hələ də tapılmayıb. -a istinadən xəbər verir ki, 2019-cu il sentyabrın 14-də sarayda sənət sərgisinin keçirildiyi vaxt oğurlanan qızıl unitazın dəyəri 1 milyon funt sterlinqdir (2 300 00 manatdan çox). Xatırladaq ki, unitaz

16.09.2021 3329
.

Aralarındakı uzun məsafəyə maraqlı həll tapan cütlük - FOTO

Uzun məsafə münasibəti yaşayan Liseok və Şindanbi, bu problemə maraqlı həll tapıblar. -a istinadən məlumat verir ki, biri Nyu -Yorkda, digəri Seulda yaşayan koreyalı cütlük, video zəng edərkən eyni vaxtda çəkdikləri şəkilləri bir araya gətirərək maraqlı fotolar əldə ediblər. Bu fotoları "Instagram"

13.09.2021 1580
.

DƏHŞƏTLİ HADİSƏ: hamburgerdən insan barmağı çıxdı

Bolivyanın Santa Cruz de la Sierra şəhərində Estefany Benitezin adlı şəxsin yediyi hamburgerin içindən insan barmağı çıxıb. Bildirilib ki, o, dərhal istehsalçıya şikayət edib. Amma onunla heç kim maraqlanmayıb. Hadisə ilə bağlı öncə "Facebook"da, sonra beynəlxalq mətbuata açıqlayan gənc başın

15.09.2021 1292
.

Rusiyada məktəb dərsliyində porno sayta istinad tapılıb – FOTO

Rusiyada orta məktəb dərsliyində porno saytına aparan istinad tapılıb. -a istinadən xəbər verir ki, yayılan məlumatlara görə, neqativ hal altıncı sinif ingilis dili üzrə test tapşırıqları toplusunda üzə çıxarılıb. Həmçinin, eyni səhifədə porno aktrisasının vizit kartı da əks olunub. Müvafiq qurumları

14.09.2021 2022
.