Alimlər beynin davranışını təqlid edən "transneyron" hazırladı

Alimlər beynin davranışını təqlid edən "transneyron" hazırladıAlimlər beynin fərqli bölgələrinə məxsus davranışları təqlid edə bilən tək bir süni neyron hazırlayıblar. Bu, robotların insanabənzər şəkildə dünyanı dərk edib reaksiya verməsinə doğru atılmış mühüm addım hesab olunur.

Qaynarinfo xəbər verir ki, "transneyron" adlandırılan bu qurğu görmə, planlaşdırma və hərəkətlə əlaqəli tapşırıqlar arasında keçid edə bilir. Bundan əlavə, məlumatı elektrik impulsları vasitəsilə emal edərək, donanımı bioloji hesablamaya bir addım daha yaxınlaşdırır.

Loughborough Universitetinin rəhbərliyində, Salk İnstitutu və Cənub Kaliforniya Universitetinin əməkdaşlığı ilə hazırlanan cihaz, real neyronların davranışını təqlid etmək üçün nəzərdə tutulub.

Digər süni neyronlardan fərqli olaraq müxtəlif rolları yerinə yetirə bilir

Klassik süni neyronlar adətən tək bir funksiyaya fokuslanır, lakin yeni transneyronlar elektrik xüsusiyyətlərini dəyişdirərək müxtəlif rollar icra edə bilir.
Loughborough Universitetindən professor Sergey Saveliev bildirir ki, tək bir süni neyron görmə, motor və premotor funksiyalarını təqlid edə bilir. Bu isə az sayda donanımla son dərəcə mürəkkəb tapşırıqları yerinə yetirə bilən çiplərin hazırlanmasına imkan yaradır.

Araşdırmaçılar transneyronu müxtəlif elektrik siqnalları ilə qidalandıraraq, çıxışdakı impulsları makak beynindən alınmış neyron qeydləri ilə müqayisə ediblər. Cihaz üç fərqli beyin bölgəsinə aid siqnal nümunələrini 100%-ə qədər dəqiqliklə yenidən yarada bilib. Bu nümunələr müntəzəm atəşləmə formalarından tutmuş xaotik impuls sıçramalarına qədər uzanırdı.

Loughborough Universitetinin professoru Aleksandr Balanov bildirir ki, kiçik elektrik tənzimləmələri cihazın müxtəlif neyron növləri kimi davranmasını təmin edir.

O əlavə edir ki, süni neyronlar təzyiq və temperatur kimi ətraf mühit dəyişikliklərinə də yaxşı reaksiya verir və gələcəkdə süni duyğu sistemlərində istifadə oluna bilər. Bu qurğunun həmçinin daha sürətli və enerji baxımından səmərəli kompüterlərin inkişafına təkan verəcəyi də qeyd olunur.

Alimlər beynin davranışını təqlid edən "transneyron" hazırladıBioloji neyron kimi işləyir

Araşdırma qrupu transneyronun yalnız neyron davranışını təqlid etmədiyini, həm də məlumatı emal etdiyini göstərib. Giriş siqnalı dəyişdikdə, cihaz bioloji neyronlarda olduğu kimi atəşləmə sürətini dəyişə bilir. İki siqnal eyni anda verildikdə isə, onların zamanlamasına uyğun olaraq müxtəlif reaksiyalar göstərir. Belə əməliyyatlar adətən bir neçə süni neyron tələb edir.

"Transneyron"un bu çevikliyi elektrik cərəyanı ilə fiziki olaraq forma dəyişən nano ölçülü memristordan qaynaqlanır. Bu memristorun içindəki gümüş atomları xırda körpülər qurub dağıdaraq elektrik impulsları yaradır. Temperatur, gərginlik və müqavimət dəyişdikcə bu impulsların quruluşu da dəyişir və beləliklə, heç bir proqram təminatına ehtiyac qalmadan neyronun rolu dəyişə bilir.

Salk İnstitutundan Dr. Sergey Gepşteyn xatırladır ki, ənənəvi kompüterlər məlumatı beyin kimi deyil, sərt və ardıcıl addımlarla emal edir:

"Transneyron"umuz beyin davranışını proqramla sadəcə təqlid etmək əvəzinə, həqiqətən beyinə bənzər şəkildə işləyən mərkəzlər yaratmağa bizi daha da yaxınlaşdırır."

Növbəti hədəf: "çip üzərində korteks"

Komanda növbəti mərhələdə "transneyron"lardan ibarət şəbəkə yaradaraq "çip üzərində korteks" hazırlamağı planlaşdırır. Onların fikrincə, bu cür şəbəkələr robotlara real vaxtda qavrama və adaptasiya bacarığı qazandıra bilər. Eyni zamanda, daha səmərəli, ömür boyu öyrənə bilən və aşağı enerji sərf edən maşınların yaranmasına şərait yaradacağı düşünülür.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 809   Tarix: 21 noyabr 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Əfqan ulduz ölkədən qaçmasından danışdı: başımdan vur, amma...

Əfqanıstanda qadın hüquqlarını müdafiə etdiyi üçün və geyimləri ilə bağlı radikal şəxslərin qəzəbinə tuş gələn 36 yaşlı pop ulduz Aryana Səid "Taliban" hakimiyyəti ələ keçirdikdən sonra paytaxt Kabildən İstanbula necə qaçdığını danışıb. Müğənninin avqustun 15-də "Taliban" Kabilə daxi

12.09.2021 1875
.

Bu şəxslərə soğan yemək olmaz

Soğan sağlamlıq problemlərinin siyahısını genişləndirə bilər. Diyetoloq, Kanada Diyetoloqlar Birliyinin üzvü Nataliya Nefedova bu barədə danışıb. O bildirib ki, soğan xüsusilə mədə-bağırsaq traktının işinin pozulmasına səbəb ola bilər. N.Nefedova "Sputnik" radiosuna verdiyi müsahibədə qey

12.09.2021 2801
.

Yeni Zelandiyanın adı dəyişdirilir?

Yeni Zelandiya parlamentində yerli xalqı təmsil edən "Maori" partiyası ölkənin rəsmi adının dəyişdirilməsi üçün parlamentə təqdim edəcəyi petisiyanı onlayn imza üçün açıb. -a istinadən xəbər verir ki, petisiyada ölkənin adının Aotearoa olaraq dəyişdirilməsi, şəhərlərin, qəsəbələrin və yerləri

15.09.2021 1222
.

Prokuror küçədə çılpaq vəziyyətdə gəzdi: Sakinlər polisə şikayət etdi - FOTO

Polşanın cənub-şərqində yerləşən Svidnitsa şəhərində prokuror küçədə çılpaq vəziyyətdə gəzib. Ətrafdakı insanların çəkdiyi fotolarda çılpaq vəziyyətdə olan kişinin əlində dörd pivə butulkası ilə ərzaq mağazalarını gəzdiyi əks olunub. Digər görüntülərdə prokurorun tamamilə çılpaq bir vəziyyətdə küçələr

12.09.2021 1423
.

Kolbasa, kabab və burger - Gündə 25 qram yesəniz...

Britaniyada Leeds Universiteti tərəfindən aparılmış bir araşdırma hər gün emal olunmuş ət yeyən insanlarda demensiya (ağıl zəifləməsi) riskinin 44 faiz arta biləcəyini göstərib. -a istinadən bildirir ki, araşdırmada kolbasa, kabab və burger kimi qidaların orta və daha yuxarı yaşlarda beyin sağlamlığın

14.09.2021 1495
.

Qızıldan hazırlanan unitaz iki ildir tapılmır - FOTO

İngiltərənin Blenheim sarayından iki il əvvəl oğurlanan qızıldan hazırlanan unitaz hələ də tapılmayıb. -a istinadən xəbər verir ki, 2019-cu il sentyabrın 14-də sarayda sənət sərgisinin keçirildiyi vaxt oğurlanan qızıl unitazın dəyəri 1 milyon funt sterlinqdir (2 300 00 manatdan çox). Xatırladaq ki, unitaz

16.09.2021 3329
.

Aralarındakı uzun məsafəyə maraqlı həll tapan cütlük - FOTO

Uzun məsafə münasibəti yaşayan Liseok və Şindanbi, bu problemə maraqlı həll tapıblar. -a istinadən məlumat verir ki, biri Nyu -Yorkda, digəri Seulda yaşayan koreyalı cütlük, video zəng edərkən eyni vaxtda çəkdikləri şəkilləri bir araya gətirərək maraqlı fotolar əldə ediblər. Bu fotoları "Instagram"

13.09.2021 1580
.

DƏHŞƏTLİ HADİSƏ: hamburgerdən insan barmağı çıxdı

Bolivyanın Santa Cruz de la Sierra şəhərində Estefany Benitezin adlı şəxsin yediyi hamburgerin içindən insan barmağı çıxıb. Bildirilib ki, o, dərhal istehsalçıya şikayət edib. Amma onunla heç kim maraqlanmayıb. Hadisə ilə bağlı öncə "Facebook"da, sonra beynəlxalq mətbuata açıqlayan gənc başın

15.09.2021 1292
.

Rusiyada məktəb dərsliyində porno sayta istinad tapılıb – FOTO

Rusiyada orta məktəb dərsliyində porno saytına aparan istinad tapılıb. -a istinadən xəbər verir ki, yayılan məlumatlara görə, neqativ hal altıncı sinif ingilis dili üzrə test tapşırıqları toplusunda üzə çıxarılıb. Həmçinin, eyni səhifədə porno aktrisasının vizit kartı da əks olunub. Müvafiq qurumları

14.09.2021 2022
.