Colgate və P&G xəbərdarlıq etdi - Azərbaycanda şəxsi gigiyena və təmizlik məhsulları sürətlə bahalaşacaq - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA

ABŞ-İran müharibəsinin qlobal iqtisadiyyata təsirləri artıq gündəlik istehlak məhsullarının qiymətində hiss olunmağa başlayır. Colgate-Palmolive şirkətinin açıqlamasına görə, artan xammal və logistika xərcləri səbəbindən 2026-cı il ərzində əlavə 300 milyon dollarlıq maliyyə yükü yaranıb və bu, qiymət artımını qaçılmaz edir. Eyni istiqamətdə Procter & Gamble və Henkel kimi qlobal nəhənglər də enerji, neft və kimyəvi xammal bahalaşmasının istehsal xərclərini artırdığını bildirərək qiymət artımlarına hazırlaşdıqlarını açıqlayıblar.

Mütəxəssislərin qiymətləndirməsinə görə, müharibə səbəbilə neft və petro-kimya məhsullarının qiymətində kəskin artım (bəzən 50-60%-ə qədər) baş verir ki, bu da gigiyena və təmizlik vasitələrinin istehsalında əsas rol oynayan komponentlərin bahalaşmasına gətirib çıxarır. Bu səbəbdən dünya bazarında şəxsi gigiyena məhsullarında orta hesabla 3-4%-dən başlayaraq bəzi hallarda 15-18%-ə qədər qiymət artımı proqnozlaşdırılır. Bəs qlobal bahalaşma fonunda Azərbaycanda şəxsi gigiyena və təmizlik məhsullarının qiyməti neçə faiz arta bilər?
Mövzu ilə bağlı Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, Colgate-Palmolive, P&G və Henkel kimi şirkətlər ABŞ-İran müharibəsinə görə 300 milyon dollar əlavə xərc çəkdiyini və qiymətləri qaldıracağını deyirsə, bu Azərbaycana da birbaşa təsir edəcək. Çünki təmizlik və şəxsi gigiyena məhsullarının böyük hissəsi ölkəyə xaricdən gəlir, yerli istehsal çox azdır. Onun sözlərinə görə, bu şirkətlərin qlobal qiymət artımı adətən 3-7 faiz olur: "Amma Azərbaycanda qiymətə təkcə zavodun qaldırdığı məbləğ təsir etmir. Müharibə fonunda Fars körfəzi və Hörmüz boğazında daşınma riski artdığı üçün yük sığortası və nəqliyyat xərcləri qalxır. Neftin bahalaşması isə plastik qab, yuyucu maddələrin xammalını bahalaşdırır. Üstəlik distribyutorlar və marketlər də riskləri nəzərə alıb marjaya əlavə edir.

Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyəti də bildirir ki, müharibə neft və daşınma xərclərini artırır, bu da demək olar bütün məhsullarda qiymət artımı yaradır. İrandan gələn malların tədarükü çətinləşəndə dolayı yolla digər ölkələrdən idxal da baha başa gəlir.

Bütün bunları toplasaq, 2026-cı ilin yay-payız aylarında Azərbaycanda şampun, diş məcunu, sabun, yuyucu toz, qabyuyan, uşaq bezi kimi idxal gigiyena məhsulları təxminən 9-18 faiz aralığında bahalaşa bilər. Diş məcunu və ağız baxımı məhsulları 12-18 faiz, pampers və yuyucu tozlar 10-15 faiz, yerli istehsal sabunlar isə 5-9 faiz arta bilər.
Qiymət artımı birdən-birə olmayacaq. Şirkətlər adətən 2-3 mərhələdə qaldırır. Əvvəlcə 5-7 faiz, sonra yenə 4-8 faiz. Marketlər də köhnə mal qurtarandan sonra rəflərə yeni qiymət qoyur.

Yəni ABŞ-İran gərginliyi davam etdikcə gigiyena səbətinin orta hesabla 12-15 faiz bahalaşması realdır. Endirimlərdə ehtiyat almaq və iri qablaşdırmaya üstünlük vermək qənaət etməyə kömək edər".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin