Yüksək performanslı insanlarda dərin tükənmişliyi necə tanımaq olar? - 3 əlamət

Yüksək performanslı insanlarda dərin tükənmişliyi necə tanımaq olar? - 3 əlamətHətta nüfuzlu, təcrübəli və istedadlı mütəxəssislər belə yüksək məhsuldarlığı və özlərinə inamı qorumaqda çətinlik çəkdiklərini etiraf edirlər. Onlar adətən yüksək nailiyyətlərə və vəziyyət üzərində tam nəzarətə öyrəşiblər. Bir çoxu uğursuzluqları özünə qarşı sərt tənqid prizmasından qiymətləndirir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Your Tango" yazır.

Nəşr qeyd edir ki, tükənmişliklə mübarizə geniş yayılmış haldır. Amerika Psixoloji Assosiasiyasının məlumatına görə, "işlə bağlı stressin mənfi nəticələrini işçilərin təxminən 3-də 5-i yaşayır; bunlara maraq, motivasiya və enerji itkisi, eləcə də məhsuldarlığın azalması daxildir".

"Mənfi və qarışıq xəbərlərlə, həyatın bütün sahələrində qeyri-müəyyənliklə və gələcəklə bağlı narahatlıqlarla mübarizə aparmaq üçün biz çox daha çox enerji sərf edirik. Biz müxtəlif itkilər yaşayırıq - gündəlik məyusluqlardan tutmuş həyatın mənasının itirilməsinə qədər", deyə materialda bildirilir.

Beynin vəzifəsi bu fasiləsiz informasiya axınını - dəyişiklikləri, itkiləri, təhlükələri, konfliktləri və qorxuları - emal edərək insana məna vermək və təhlükəsizliyi təmin etməkdir.

Məqalədə qeyd olunur ki, təhlükəsizliyi prioritet edən quruluşuna görə beynin alın payı stress və təzyiq altında ilk olaraq zəifləyir. Bu hissə planlama, qərarvermə, əhvalın tənzimlənməsi, yaradıcılıq və özünənəzarət funksiyalarına cavabdehdir.

Mütəxəssislər yüksək iş qabiliyyətinə malik insanlarda çox vaxt tədricən ortaya çıxan dərin tükənmişliyin 3 əsas əlamətini qeyd ediblər:

1. İnsanlar daha çox tənqidi yanaşmağa başlayır

Araşdırmalara əsasən, özünə qarşı mərhəmətli münasibət iş məmnunluğunu artırır və tükənmişliyin qarşısını alır. Eyni zamanda, işə yeni başlayan (10 ildən az təcrübəsi olan) əməkdaşların özlərinə daha mehriban yanaşdığı, uzun illər işləyənlərin isə daha sərt olduğu müəyyən edilib.

2. Qərar verməkdə çətinlik yaranır

Məsələn, insan axşam nə bişirəcəyini seçə bilmir və ya nə izləyəcəyini qərarlaşdırmaq üçün uzun vaxt sərf edir.

"Beynin alın payı qərarvermə mərkəzidir və onun enerjisi tükəndikdə insan resurslarına qənaət etməyə başlayır: bəzi qərarları verir, digərlərində isə ilişib qalır", deyə məqalədə bildirilir.

Tədqiqatlar göstərir ki, tükənmişlik depressiya və narahatlıq səviyyəsinin artması ilə sıx bağlıdır. Yüksək tükənmişlik yaşayan işçilərdə yaddaş, diqqət və icra funksiyaları testlərində daha zəif nəticələr qeydə alınıb.

Eyni zamanda güclü ailə dəstəyi olan insanlar daha az tükənmişlik hiss etdiklərini bildiriblər, lakin bu dəstək idrak funksiyalarında yaranan enişi tam şəkildə kompensasiya etməyib.

3. İnsanlar hər şeyi ağ-qara görməyə başlayır

Araşdırmalara görə, stress və yorğunluq insanın baxış bucağını daraldır və dünyanı daha çox "ya yaxşı, ya pis" kimi ikili şəkildə dəyərləndirməsinə səbəb olur.

"Beyin sizi qorumaq üçün məlumatı sürətlə təhlükə və ya təhlükəsiz kimi qiymətləndirir. Bu zaman alın payının yaradıcılıq və əlaqələr qurma qabiliyyəti zəifləyir", deyə izah edilir.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, özünü daha çox işləməyə məcbur etmək əvəzinə, beyinlə əməkdaşlıq etmək daha düzgün yanaşmadır.

"Yorğunluğun incə əlamətlərini tanımaq və onları özünü qınamaq əvəzinə informasiya kimi qəbul etmək lazımdır. Bu, telefonun batareya göstəricisi kimidir - yenidən enerji toplamaq vaxtıdır. Kiçik bir özünüdərk məşqi ilə başlamaq tövsiyə olunur", deyə materialda vurğulanır.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 641   Tarix: 21 may 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Hikmət Hacıyev Azərbaycanın İsraillə münasibətlərindən danışdı: "Prinsiplərdən geri çəkilmirik"

Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi - Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyev Bakıda keçirilən Mərkəzi Asiya, Monqolustan, Qafqaz və Əfqanıstan (CAMCA) Regional Forumunda Azərbaycanın İsraillə münasibətləri və Fələstin məsələsində mövqeyi barədə açıqlamala

12:30 63
.

Sürücü yolu bilmədi, sərnişinlərdən soruşdu - Avtobusla bağlı ŞİKAYƏT

Bakıda fəaliyyət göstərən 9 nömrəli avtobuslardan birinin sürücüsü ilə bağlı sərnişinlərdən şikayət daxil olub. Sərnişinlərin sözlərinə görə, yeni təyin olunan sürücü marşrutu və dayanacaqları tam tanımır. Tıxac zamanı avtobusu idarə etməkdə çətinlik çəkir, bəzən bilmədiyi yola daxil olaraq geri qayıdır

11:00 203
.

Diş çöpünün görünməyən təhlükəsi: Dişləri və diş ətlərini necə zədələyir?

Yeməkdən sonra taxta diş çöpündən istifadə etmək bir çox insan üçün adi vərdişdir. Lakin mütəxəssislər bildirirlər ki, bu vərdiş ağız boşluğunda müxtəlif problemlərə səbəb ola bilər. Diş çöpünün iti ucları və taxtadan ayrılan xırda qırıntılar diş ətlərini zədələyərək iltihab və infeksiya riskini artır

12:06 103
.

Süni intellekt bioloji silah yarada bilərmi?

"Mindgard" təhlükəsizlik şirkətinin apardığı sınaqlar zamanı çinli süni intellekt şirkəti "Moonshot"ın iki modelində mürəkkəb təlimatlarla təhlükəsizlik məhdudiyyətlərinin aşılmasının mümkün olduğu üzə çıxıb. Tədqiqatçılar modellərdən normal şəraitdə cavab verməməli olduqları təhlükəl

01.10.2026 422
.

Trampın impiçment qorxusu: Demokratlar üstünlüyü ələ keçirəcək?

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Demokratlar Partiyasının noyabrda keçiriləcək Konqresə aralıq seçkilərində qalib gələcəyi təqdirdə onun barəsində impiçment prosedurunun başladılacağını düşünür. Tramp Oklahomada tərəfdarları qarşısında çıxışı zamanı seçiciləri Respublikaçılar Partiyasına səs verməyə çağırıb

12:30 76
.

Gəncədə məktəbdə 7 şagird zəhərləndi - Yenilənib

Gəncədə məktəblərin birində 5 şagird zəhərlənib. "Qafqazinfo"nun məlumatına görə, zəhərlənən şagirdlər Abbas Səhət adına Gəncə Birləşmiş Xəstəxanasının Yoluxucu Xəstəliklər Şöbəsinə çatdırılıb. İlkin məlumata görə, 2017-ci il təvəllüdlü şagirdlər - S. Abbasova, R. Tağıyeva, R. Kazımova, D

01.10.2026 438
.

"Heydər Əliyevin yenidən hakimiyyətə qayıtması xalqın tələbi idi"

"Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılması, yenə də deyirəm, xalqın tələbi idi". "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə Prezident İlham Əliyev Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) VII Qurultayında çıxışı zamanı bildirib. Dövlət başçısı deyib ki, Heydər Əliyevin yenidən hakimiyyətə qayıtmas

11:18 104
.

"Bizə heç kimin köməyi də, himayadarlığı da lazım deyil" - Yenilənib

"Bizim ideoloji məkanımız yad ünsürlərdən, yad təsirlərdən azad olmalıdır. Bu, eyni zamanda, bizim xarici siyasət strategiyamızdır". "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu fikirləri Prezident İlham Əliyev Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) VII Qurultayında çıxışı zamanı söyləyib. "Bi

11:56 94
.

21 şagirdin zəhərlənmə şübhəsi: Məktəbə gətirilən qidalar nə qədər təhlükəsizdir?

"Məktəbdə uşaqların sağlamlığı ilə bağlı ən böyük təhlükələr bəzən heç təhlükəli görünməyən məqamlardan başlayır. Sumqayıt şəhərində 21 şagirdin zəhərlənmə şübhəsi ilə xəstəxanaya yerləşdirilməsi də bu baxımdan diqqət çəkən hadisədir". Bunu BİG.AZ-a açıqlamasında təhsil eksperti Şəmsi Qoc

12:41 12
.