İmtahan sistemində dəyişiklik: Üstünlüklər və risklər

"İmtahan ballarının artırılması məsələsi həm təhsil ekspertləri, həm valideynlər, həm də şagirdlər arasında daim geniş müzakirə olunan və kifayət qədər həssas mövzulardan biridir. Bu addımın nə dərəcədə doğru olduğunu birmənalı şəkildə "bəli" və ya "xeyr" cavabı ilə qiymətləndirmək mümkün deyil. Çünki qərarın həm üstünlükləri, həm də müəyyən riskləri mövcuddur".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında təhsil eksperti Şəmsi Qoca bildirib.

O, qeyd edib ki, müsbət tərəfdən yanaşdıqda, keçid və ya maksimal balların artırılması təhsildə keyfiyyətin yüksəlməsinə təkan verə bilər. Daha yüksək tələblər şagird və abituriyentləri dərslərə daha məsuliyyətlə yanaşmağa, bilik və bacarıqlarını inkişaf etdirməyə sövq edir. Bu, ali təhsil müəssisələrinə daha hazırlıqlı, motivasiyalı və yüksək akademik potensiala malik gənclərin qəbul olunmasına şərait yarada bilər. Nəticədə universitetlərdə tədrisin keyfiyyəti yüksələr, əmək bazarı isə daha ixtisaslı mütəxəssislərlə təmin olunar. Müasir dövrün tələbləri də məhz rəqabətədavamlı və peşəkar kadrların hazırlanmasını zəruri edir:

"Bununla yanaşı, balların artırılması psixoloji və sosial baxımdan müəyyən çətinliklər də yarada bilər. İmtahan tələblərinin sərtləşdirilməsi şagirdlərdə stressi, uğursuzluq qorxusunu və ailə qarşısında məsuliyyət hissini artırır. Bu amillər bəzi hallarda psixoloji gərginliyə, tükənmişlik hissinə və motivasiya itkisinə səbəb ola bilər. Təhsil yalnız yüksək nəticə uğrunda rəqabət mühitinə çevrildikdə, öyrənmənin mahiyyəti və elmə maraq ikinci plana keçə bilər.

Digər vacib məqam regionlar arasında mövcud olan təhsil imkanları fərqidir. Paytaxt və iri şəhərlərdə təhsil alan şagirdlərlə müqayisədə, ucqar rayon və kənd məktəblərində oxuyan uşaqlar repetitor xidmətlərinə, əlavə hazırlıq resurslarına və müasir tədris imkanlarına eyni səviyyədə çıxış əldə edə bilmirlər. Belə şəraitdə keçid ballarının artırılması istedadlı, lakin imkanları məhdud olan şagirdlərin ali təhsilə qəbul şansını azalda və sosial bərabərsizliyi daha da dərinləşdirə bilər.

Eyni zamanda, məktəb proqramı ilə qəbul imtahanlarının tələbləri arasında uyğunluğun təmin edilməsi vacib şərtlərdən biridir. Əgər bu iki istiqamət arasında ciddi fərq qalarsa, valideynlərin repetitor hazırlığına çəkdiyi xərclər daha da artacaq və təhsil getdikcə maddi imkanlardan asılı vəziyyətə düşəcək. Bu isə təhsildə bərabər imkanlar prinsipinə ziddir.

Nəticə etibarilə, imtahan ballarının artırılması yalnız kompleks təhsil islahatlarının tərkib hissəsi olduğu halda səmərəli nəticə verə bilər. Bu dəyişikliklər mərhələli şəkildə həyata keçirilməli, ilk növbədə orta məktəblərdə tədrisin keyfiyyəti yüksəldilməli, dərsliklər müasir tələblərə uyğun təkmilləşdirilməli və bütün şagirdlər üçün bərabər təhsil imkanları yaradılmalıdır. Təhsil islahatlarının əsas məqsədi şagirdləri çətin vəziyyətə salmaq deyil, onların bilik və bacarıqlarını inkişaf etdirərək gələcək təhsil və peşə həyatına daha hazırlıqlı şəkildə yetişmələrini təmin etmək olmalıdır".

Telegramda izləyin