ABŞ-İran danışıqları dalana dirəndi - Müharibə riski yenidən artır

Qətərin vasitəçiliyi ilə ABŞ və İran arasında aparılan danışıqlarda ciddi irəliləyiş əldə olunmayıb.
Bu barədə "Axios" mənbələrinə istinadən məlumat yayıb. Portalın məlumatına görə, tərəflər əsas məsələlərdə güzəştə getməyə hazır olmadığından danışıqlar dalana dirənib.
Sentyabrın 28-də Qətər nümayəndələri İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçı ilə danışıqlar aparıblar. Məsləhətləşmələrdə Qətərin kompromis təklifi müzakirə edilsə də, əhəmiyyətli irəliləyiş qeydə alınmayıb. Diplomatik səylərdə ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vens də iştirak edib.
"Danışıqlar dalana dirənib. İran ABŞ-nin qəbul edə bilməyəcəyi tələblər irəli sürür, ABŞ isə üstün mövqedə olduğunu düşündüyü üçün kompromisə ehtiyac görmür", - mənbə bildirib.
"Axios" yazır ki, Qətər rəsmiləri diplomatik həll istiqamətində səylərini davam etdirmək niyyətindədirlər. Bununla belə, danışıqlarda irəliləyiş əldə olunmaması hərbi əməliyyatların yenidən genişlənməsi riskini artırır.
"Reuters" də Qətərin Vaşinqton və Tehran arasında vasitəçilik fəaliyyətinin davam etdiyini, lakin danışıqların hələ konkret nəticə vermədiyini bildirir.

Mövzu ilə bağlı BiG.AZ-a açıqlamasında beynəlxalq məsələlər üzrə ekspert Əziz Əlibəyli bildirib ki, hər iki tərəfin güzəştə getməməsi özlərinin haqlı hesab etdikləri mövqelərdən qaynaqlanır.

"Ən təhlükəli meyl odur ki, həm ABŞ, həm də İran özünü qalib hesab edir. İran tərəfi düşünür ki, neftin qiyməti 88 dollardan yuxarıdır və bu da seçim öncəsi ABŞ-nin indiki hökumətinə zərbə vuraraq onların məğlubiyyətinə şərait yaradır. ABŞ isə Boğazı bağlayıb üstünlük qazandığını düşünür; iqtisadiyyatın boğulmaq üzrə olduğunu əsas gətirərək tələsməyə ehtiyac görmür və gözləmə mövqeyi tutur".

Ekspertin sözlərinə görə, tərəflərin bir-birindən fərqli tələbləri var:

"İran yolların açılmasını, sanksiyaların ləğv olunmasını və dondurulmuş pul vəsaitlərinin qaytarılmasını tələb edir. ABŞ İranın nüvə ehtiyatlarını yoxlanıla bilən formada təqdim etməsini istəyir. Bu yanaşmalar qarşılıqlı qəbul edilən olmadığı üçün proseslər tərəflərin uzunmüddətli qarşıdurma fazasına daxil olduğunu göstərir".

Əziz Əlibəyli əlavə edib ki, hazırda proses aktiv müharibə fazasına yox, uzunmüddətli səbr yoxlamaq savaşına daxil olmaq üzrədir:

"Lakin yaxın günlərdə İranda proqnoz edilən iqtisadi çökmə baş versə, geosiyasi vəziyyət dəyişə və hərbi əməliyyatlar yenidən başlaya bilər".

Aynur Babazadə

Telegramda izləyin