Telefonlar bizi məhv edir - Onurğa xəstəliklərinə qədər...

Telefonlar bizi məhv edir - Onurğa xəstəliklərinə qədər...Rəqəmsal cihazlardan uzun müddət istifadə təkcə zehni yorğunluğa səbəb olmur. Mütəxəssislər bildirirlər ki, smartfon və digər elektron cihazların həddindən artıq istifadəsi görmə qabiliyyətindən tutmuş onurğa sağlamlığına, əzələ gücünə və motor bacarıqlarına qədər bir çox sahəyə mənfi təsir göstərə bilər.

Lent.az xəbər verir ki, b u barədə BBC məlumat yayıb.

Araşdırmalara görə, ekran qarşısında uzun saatlar keçirmək zamanla bədəndə fiziki dəyişikliklər yarada bilər. Bunlara boyun və bel ağrıları, duruş pozğunluğu, əzələ zəifliyi, görmə problemləri, dəridə dəyişikliklər və əl hərəkətlərinin zəifləməsi daxildir. Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, bu problemlərin bir hissəsi gələcəkdə daha ciddi sağlamlıq fəsadlarına səbəb ola bilər.

Açıq havada olmaq yaxıngörməni azalda bilər
Son illər yaxıngörmə (miyopiya) halları bütün dünyada sürətlə artır. ABŞ-ın Ohayo Dövlət Universitetinin optometriya professoru Donald Mutti bildirib ki, uzunmüddətli araşdırmalar zamanı telefon və digər yaxın məsafədən baxılan ekranların miyopiyanın əsas səbəbi olmadığı müəyyən edilib.

Lakin tədqiqat başqa vacib nəticə ortaya çıxarıb. Açıq havada daha çox vaxt keçirmək gözlərin sağlam inkişafına müsbət təsir göstərir. Günəş işığı tor qişada dopamin ifrazını artırır və bu da gözün inkişaf prosesinə müsbət təsir edə bilər.

Professorun sözlərinə görə, müasir texnologiyalar insanların günün böyük hissəsini qapalı məkanlarda keçirməsinə səbəb olur. Bu baxımdan cihazlardan istifadə dolayı yolla görmə problemlərinin artmasına təsir göstərə bilər.

"Texnologiya boynu" nədir?
Telefon istifadə edən insanların əksəriyyəti ekrana baxmaq üçün başını irəli əyir. Mütəxəssislərin hesablamalarına görə, bu vəziyyətdə boyuna düşən yük 27 kiloqrama qədər arta bilər.

Uzun müddət davam edən bu vəziyyət onurğa disklərinin zədələnməsinə, boyun və kürək əzələlərinin zəifləməsinə, oynaqlarda problemlərə və hətta ağciyərlərin fəaliyyətinin zəifləməsinə səbəb ola bilər. Bu problem artıq "texnologiya boynu" adı ilə tanınır.

Həkimlər ekranın göz səviyyəsində yerləşdirilməsini və telefona mümkün qədər aşağıdan baxmamağı tövsiyə edirlər. Telefon və ya monitor ideal olaraq üzdən təxminən bir qol məsafəsində olmalıdır. Mütəxəssislər həmçinin ekran qarşısında işləyən insanlara mütəmadi fasilələr verməyi məsləhət görürlər.

Boyunda qırışlar yarana bilərmi?
Dermatoloq Castin Hekstall bildirir ki, boynun daim əyilmiş vəziyyətdə qalması nəzəri baxımdan qırışların yaranmasına səbəb ola bilər. Lakin bunu təsdiqləyən kifayət qədər elmi araşdırma hələ mövcud deyil.

Mütəxəssis yalnız "texnologiya boynu" üçün reklam edilən xüsusi kosmetik məhsullara inanmağın düzgün olmadığını vurğulayır.

Smart saatlardan istifadə dəriyə təsir edə bilər
Həkimlərin sözlərinə görə, smart saatın uzun müddət çıxarılmadan istifadə olunması dəridə göbələk, qıcıqlanma və hətta ekzema riskini artıra bilər.

Saatın altında qalan isti və nəm mühit mikroorqanizmlərin çoxalması üçün əlverişli şərait yaradır. Bundan başqa, saatlarda istifadə olunan nikel, rezin, lateks və digər materiallar bəzi insanlarda allergik reaksiyalara səbəb ola bilər.

Mütəxəssislər smart saatı vaxtaşırı çıxarmağı, dərini təmiz saxlamağı və ehtiyac olduqda qoruyucu kremdən istifadə etməyi tövsiyə edirlər.

Əl sıxma gücünün azalması narahatlıq yaradır
Son araşdırmalar göstərir ki, əl sıxma gücü insanın ümumi sağlamlığının mühüm göstəricilərindən biridir. Hətta bəzi tədqiqatlarda bu göstəricinin erkən ölüm riskini qan təzyiqindən daha yaxşı proqnozlaşdıra bildiyi qeyd olunur.

Almaniyanın Lausitz Tibb Universitetinin professoru Yohannes Beller hesab edir ki, gənclər arasında əl gücünün zəifləməsi oturaq həyat tərzi və kompüter qarşısında uzun müddət işləmə ilə əlaqəli ola bilər.

Mütəxəssislər əzələ gücünü qorumaq üçün müntəzəm idman etməyi və fiziki aktivliyi artırmağı tövsiyə edirlər.

Motor bacarıqları da zəifləyə bilər
Regensburq Universitetinin inkişaf psixologiyası professoru Sebastian Suqqate bildirir ki, texnologiya insanları ekranda toxunma və sürüşdürmə kimi hərəkətlərdə daha çevik etsə də, ümumi motor bacarıqlarının inkişafına mənfi təsir göstərə bilər.

Xüsusilə uşaqlar arasında ekran qarşısında keçirilən vaxtın artması əl bacarıqlarının zəifləməsi ilə əlaqələndirilir. Bu isə gələcəkdə onların idrak və təhsil göstəricilərinə də təsir edə bilər.

Mütəxəssislər ekranlardan tamamilə imtina etməyi deyil, gündəlik həyata daha çox fiziki fəaliyyət və əl bacarığı tələb edən məşğələlər daxil etməyi məsləhət görürlər. Yemək hazırlamaq, rəsm çəkmək, əl işləri ilə məşğul olmaq, musiqi alətində ifa etmək və ya əllə yazı yazmaq həm uşaqlar, həm də böyüklər üçün faydalı hesab olunur.

Alimlər vurğulayırlar ki, bu dəyişikliklər hər bir fərddə böyük görünməsə də, uzun illər ərzində cəmiyyət miqyasında ciddi nəticələrə səbəb ola bilər. Buna görə də texnologiyadan istifadə ilə fiziki aktivlik arasında balansın qorunması sağlam həyat tərzi üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 655   Tarix: 10 iyul 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Türkiyənin COP31 hazırlıqları Azərbaycanın COP29 təcrübəsinə əsaslanır

Türkiyə və Azərbaycan Antalyada keçiriləcək COP31 ərəfəsində əməkdaşlığı daha da dərinləşdirir. Bakıda keçirilən görüşlər zamanı Sıfır Atıq Fondu "Sıfır Atıq" baxışını, resurslardan səmərəli istifadəni və dairəvi iqtisadiyyatı Türkiyənin iqlim gündəliyinin əsas elementləri kimi vurğulayıb

30.09.2026 168
.

Qəhvə beyinə necə təsir edir? Yeni kəşf

Qəhvənin yalnız oyaqlığı artırmadığı, bağırsaqdakı bakteriyaları dəyişdirərək beyin funksiyalarına və əhvala təsir göstərə biləcəyi müəyyənləşib. BİG.AZ xarici KİV-ə istinadla xəbər verir ki, İrlandiyanın University College Cork alimlərinin araşdırmasında qəhvə içən insanların bağırsaq mikrobiomund

30.09.2026 268
.

İspaniya Xorvatiyanı darmadağın etdi: qələbə seriyasında dünya rekordunu uzatdı

Dünən gecə Millətlər Liqasının ikinci turunun bütün oyunları başa çatıb və bu oyunlardan birində hazırkı dünya çempionu İspaniya evdə Xorvatiyanı asanlıqla 4-1 hesabı ilə məğlub edib. -ın xəbərinə görə, iki dünya səviyyəli milli komanda arasında oyun Sevilya şəhərindəki "Ramon Sançes Pisxuan"

30.09.2026 153
.

Qadınların müqaviləli hərbi xidmət müddəti kəskin azaldıldı

"Bağlaşma əsasında həqiqi hərbi xidmətə daxilolmanın halları və Qaydası"nda dəyişiklik edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə Baş nazir Əli Əsədov qərar imzalayıb. Dəyişikliyə əsasən, qadınlar üçün nəzərdə tutulan ilk müqavilə müddəti kəskin azaldılıb. Əvvəlki qaydalara görə

30.09.2026 131
.

Pakistanda təcavüzə məruz qalan azərbaycanlı qadınla bağlı MƏLUMAT

Pakistanda üç nəfər tərəfindən təcavüzə məruz qalan azərbaycanlı Diana Bağıyeva ilə yeni təfərrüat məlum olub. -ın əldə etdiyi məlumata görə, Diana Bağıyeva 2003-cü ildə Qusar rayonunda doğulub. O, orta məktəbi bitirəndən sonra işləmək üçün Bakıya gəlib. O, əvvəlcə Abşeron rayonunun Xırdalan şəhərind

30.09.2026 302
.

Putindən limit qadağası: Azərbaycana təsir edəcək?

Rusiyadan nağd rubl çıxarılmasına limit qoyulub. Azərbaycana 1 milyon rubldan (20108 manat) artıq aparmaq olmaz. Prezident Vladimir Putinin imzaladığı yeni fərman Avrasiya İqtisadi İttifaqı üzvlərinə, eləcə də Azərbaycan, Tacikistan və Özbəkistana da aiddir. Məhdudiyyətlər hüquqi şəxslər və fərdi sahibkarlar

30.09.2026 318
.

Metsamor AES-in fəaliyyətinin uzadılması narahatlıq doğurur - Ekspert

"Ermənistanın Metsamor Atom Elektrik Stansiyasının istismar müddətinin uzadılması və gələcəkdə yeni nüvə enerji blokunun yaradılması ilə bağlı beynəlxalq dəstək alması ciddi suallar doğurur". Bu fikirləri "Səs" qəzetinin baş redaktoru, siyasi ekspert Bəhruz Quliyev bildirib. Eksperti

30.09.2026 167
.

Rəqəmsal dövrdə təhlükəsizlik: Azərbaycanda şəxsi məlumatların qorunması və kibertehlükəsizlik vəziyyəti necədir?

Hazırda qlobal miqyasda kibertəhlükəsizliklə bağlı narahatlıqlar pik həddə çatıb. İstifadəçilər rəqəmsal platformalarda şəxsi məlumatlarının kifayət qədər qorunmadığını düşünürlər. Bəs bu narahatlıqlar Azərbaycandakı reallıqlarla nə dərəcədə üst-üstə düşür?. Mövzu ulə bağlı BİG.AZ-a açıqlama verən Azərbayca

30.09.2026 170
.

Saleh Səmədova 9 il həbs istənildi

İmişli Rayon Ağsaqqallar Şurasının həbs edilmiş sabiq sədri Saleh Səmədovun cinayət işi üzrə məhkəmə istintaqı başa çatıb. "Qafqazinfo"nun məlumatına görə, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində keçirilən bugünkü iclasda prokuror çıxış edib. Prokuror S.Səmədovun verilmiş ittihamlarla təqsirli bilinərə

30.09.2026 164
.