Su və işıq pulu hesabınızdan çox gəlirsə, sayğaclarda bunları YOXLAYIN

Azərbaycanda bir çox ailənin hər ay qarşılaşdığı problemlərdən biri kommunal ödənişlərdir. Bəzən evdə əvvəlki aylardan daha az elektrik və su istifadə olunsa da, ödəniş məbləği gözləniləndən yüksək çıxır. Belə hallarda vətəndaşlar çox vaxt pulu ödəməklə kifayətlənirlər. Halbuki yüksək hesabın səbəbi sayğacın nasazlığı, su sızması, tarif pilləsinin dəyişməsi və ya göstəricinin yanlış qeydə alınması ola bilər.

Lent.az su və elektrik enerjisi üzrə ödənişlərdə yaranan anlaşılmazlıqların səbəblərini, sayğaclarda yoxlanılmalı məqamları və Azərbaycan istehlakçılarının hüquqlarını araşdırıb.

1. Sayğacın göstəricisini qəbzlə müqayisə edin

Kommunal ödənişlə bağlı şübhə yarandıqda ilk addım sayğacın faktiki göstəricisini yoxlamaqdır.

Elektrik sayğacında sərfiyyat kilovat-saatla (kVt·saat), su sayğacında isə kubmetrlə hesablanır. Cari göstəricidən əvvəlki hesablama dövrünün göstəricisi çıxılaraq istifadə olunan miqdar müəyyən edilir.

Məsələn, elektrik sayğacının əvvəlki göstəricisi 12 400, hazırkı göstəricisi isə 12 650-dirsə, sərfiyyat 250 kVt·saatdır.

Qəbzdə göstərilən rəqəm sayğacdakı məlumatla uyğun gəlmirsə, bunun səbəbini təchizatçıdan yazılı şəkildə soruşmaq lazımdır. Sayğacın və qəbzin fotoşəklini saxlamaq da faydalıdır.

2. Evdə bütün cihazları söndürün - Sayğac işləyirmi?

Elektrik sərfiyyatının səbəbini araşdırmaq üçün sadə müşahidə aparmaq mümkündür.

Əvvəlcə elektrik cihazlarını söndürün. Sonra təhlükəsiz və əlçatan olan daxili elektrik açarlarından istifadə edərək mənzilin elektrik yükünü ayırın və sayğacın sərfiyyat qeydə alıb-almadığını müşahidə edin.

Əgər bütün yük ayrıldığı halda sayğac sərfiyyat göstərməyə davam edirsə, nasazlıq, qoşulma problemi və ya başqa texniki səbəb araşdırılmalıdır.

Lakin sayğacın plombunu açmaq, naqillərə müdaxilə etmək və elektrik lövhəsində təhlükəli əməliyyat aparmaq olmaz. Belə hallarda mütəxəssis çağırılmalıdır.

3. Su istifadə etmirsiniz, amma sayğac fırlanır?

Su hesabının artmasının ən geniş yayılmış səbəblərindən biri gözə görünməyən sızmalardır.

Hamam otağında unitazın çənindən fasiləsiz su axması, boru birləşmələrində sızma və ya yeraltı xətdə yaranmış nasazlıq aylıq sərfiyyatı artıra bilər.

Bütün kranları bağladıqdan və su istifadə edən cihazları dayandırdıqdan sonra sayğacı müşahidə edin. Göstərici dəyişirsə, sistemdə sızma ehtimalı var.

Bakıda və digər şəhərlərdə köhnə yaşayış binalarında daxili su xətlərinin vəziyyəti xüsusilə diqqətlə yoxlanılmalıdır.

4. Tarif pilləsini nəzərə almırsınız?

Elektrik enerjisinin hesablanmasında yalnız sərf olunan kilovat-saat deyil, tətbiq edilən tarif pillələri də əhəmiyyətlidir.

Azərbaycanda əhali üçün elektrik enerjisinin qiyməti aylıq sərfiyyat hədlərinə görə fərqlənir. Bu səbəbdən sərfiyyat artdıqda hesabın məbləği eyni nisbətdə yüksəlməyə bilər.

Məsələn, yayda kondisionerdən, qışda elektrik qızdırıcısından intensiv istifadə daha yüksək tarif pilləsinə keçməyə səbəb ola bilər.

Hesabı yoxlayarkən sərfiyyat miqdarı ilə yanaşı, qüvvədə olan tarifləri və varsa sabit ödəniş komponentini də nəzərə almaq lazımdır.

5. Sayğac nasazdırsa, yenisini öz pulunuzla almalısınız?

Azərbaycan qanunvericiliyində məişət abonentlərinin sayğaclarla təmin olunması və onların yoxlanılması ilə bağlı müəyyən hüquqlar nəzərdə tutulur.

Su sayğacının texniki nasazlığı aşkarlandıqda təchizatçı müəssisəyə müraciət etmək mümkündür. Əhali abonentləri üçün sayğacların quraşdırılması və dəyişdirilməsi, bir qayda olaraq, su təchizatı müəssisəsinin vəsaiti hesabına həyata keçirilir.

Zədələnmiş su sayğacının təmiri, yoxlanılması və dəyişdirilməsi üçün qaydalarda 15 iş gününədək müddət nəzərdə tutulur.

Ancaq sayğacın istehlakçının təqsiri üzündən zədələnməsi və ya onun şəxsi istəyi ilə əlavə yoxlanılması xərclərin kim tərəfindən ödənilməsinə təsir göstərə bilər.

6. Sayğac oxunmayıbsa, borc necə hesablanır?

Bəzən abonent evdə olmadığına və ya sayğacın göstəricisini oxumaq mümkün olmadığına görə faktiki sərfiyyat qeydə alınmır.

Su təchizatı qaydalarına əsasən, müəyyən hallarda ödəniş əvvəlki 12 ayın orta istehlakı əsasında hesablana bilər.

Lakin sonradan faktiki göstərici müəyyənləşdirildikdə hesablamaya düzəliş aparılmalıdır. Artıq ödənilmiş məbləğ növbəti hesablarda nəzərə alına və ya istehlakçıya qaytarıla bilər.

Bu səbəbdən sayğac göstəricilərini mütəmadi qeydə almaq, ödəniş tarixçəsini saxlamaq vacibdir.

7. Artıq hesablanmış pulu geri almaq mümkündürmü?

Əgər abonent hesablamanın yanlış aparıldığını düşünürsə, təchizatçıdan izahat və araşdırma tələb edə bilər.

Elektrik enerjisi ilə bağlı "Azərişıq" ASC-nin 199 Çağrı Mərkəzinə, su təchizatı ilə bağlı isə Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyinin 955 Çağrı Mərkəzinə müraciət etmək mümkündür.

Müraciətdə abonent kodu, sayğacın nömrəsi, faktiki göstərici, mübahisəli məbləğ və əvvəlki ödənişlər barədə məlumat təqdim edilməlidir.

Hesablamada səhv təsdiqləndikdə müvafiq düzəliş tələb etmək mümkündür. Problem həll olunmadıqda aidiyyəti tənzimləyici və istehlakçı hüquqlarını müdafiə edən qurumlara, zərurət olduqda isə məhkəməyə müraciət edilə bilər.

Azərbaycanda elektrik pulunu necə hesablamaq olar?

Rəsmi tariflərə əsasən, əhali üçün elektrik enerjisinin aylıq sərfiyyatının ilk 200 kVt·saatı 8,4 qəpikdən, növbəti 100 kVt·saatı 10 qəpikdən, 300 kVt·saatdan artıq hissəsi isə 15 qəpikdən hesablanır.

Məsələn, ay ərzində 350 kVt·saat elektrik sərf edən ailənin enerji üzrə hesabı belə formalaşır:

200 × 0,084 = 16,80 manat

100 × 0,10 = 10 manat

50 × 0,15 = 7,50 manat

Ümumi enerji haqqı 34,30 manat təşkil edir. Əhali üçün tətbiq olunan aylıq 1 manat sabit tarif də əlavə edildikdə yekun məbləğ 35,30 manat olur.

Nəticə etibarilə, kommunal hesabın yüksək gəlməsi hər zaman sayğacın nasaz olması demək deyil. Səbəb real sərfiyyat, tarif, texniki problem və ya hesablamadakı yanlışlıq ola bilər.

Ən vacib məqam isə budur: vətəndaş şübhəli hesabı yoxlatdırmaq, rəsmi izahat almaq və səhv təsdiqləndikdə düzəliş tələb etmək hüququna malikdir.

Telegramda izləyin