Zəfər - xalqın yaddaşına, tarixə və gələcəyə yazılan qələbə

Bəzən tarix elə bir səhifə açır ki, onu oxumaq üçün təkcə yaddaş deyil, ürək də lazımdır. Elə bir səhifə ki, orada illərin həsrəti, anaların göz yaşları, şəhidlərin qanı, əsgərlərin igidliyi və bütöv bir xalqın sarsılmaz iradəsi bir-birinə qarışır. Azərbaycan xalqının Zəfər tarixi də belə yazıldı. Bu tarix yalnız bir müharibənin qələbə ilə başa çatması deyil, otuz ilə yaxın davam edən bir nisgilin, bir ayrılığın, bir məcburi köçkünlük taleyinin və yarımçıq qalmış arzuların sonu idi.
Bir zamanlar Qarabağın dağlarında yüksələn el nəğmələri susmuşdu. Şuşanın küçələrində doğma səslər eşidilmirdi. Ağdamın evləri, Füzulinin kəndləri, Cəbrayılın yurd yerləri viran qalmış, Laçının dağ yolları, Kəlbəcərin yaylaqları öz sahiblərinin yolunu gözləyirdi. Bir xalqın yaddaşında bütöv bir coğrafiya yaralı qalmışdı. İnsanlar doğulduqları evlərin qapısını bağlayıb getmiş, lakin açarlarını özləri ilə aparmışdılar. Çünki inanırdılar: bir gün qayıdacaqlar. O açarlar bir gün yenidən doğma evlərin qapısını açacaq.
İllər keçirdi. Nəsillər dəyişirdi. Qarabağı görməyən uşaqlar da böyüyüb həmin torpaqların həsrətini öz ürəklərində daşımağa başlayırdılar. Onlar babalarının danışdığı kəndləri, nənələrinin xatırladığı bulaqları, ata-babalarının uyuduğu qəbiristanlıqları yalnız xatirələrdən tanıyırdılar. Qarabağ onlar üçün sadəcə xəritədəki bir ərazi deyildi. Qarabağ bir ailənin yarımçıq qalmış söhbəti, bir ananın göz yaşında donub qalmış arzusu, bir elin qayıdış ümidi idi.
Azərbaycan bu həsrətlə yaşadı, bu ağrını unutmadı. Ordusunu gücləndirdi, iqtisadiyyatını inkişaf etdirdi, beynəlxalq müstəvidə öz haqlı mövqeyini müdafiə etdi. Ən əsası isə xalqın yaddaşında bir inam qorunub saxlanıldı: torpaq işğal altında əbədi qala bilməz, yurd həsrəti bir gün bitməlidir.
2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi həmin inamın gerçəyə çevrildiyi tarixi məqam oldu. Azərbaycan Ordusu Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə əks-hücum əməliyyatlarına başladı. Bu dəfə tarix yalnız siyasi bəyanatlarla deyil, döyüş meydanında yazılırdı. Hər azad edilən kənd, hər geri alınan yüksəklik, hər fəth olunan strateji mövqe otuz ilin ağrısından qoparılmış bir zəfər parçası idi.
Döyüşlər ağır idi. Qarabağın dağları, dərələri, meşələri qəhrəmanlıq səhnəsinə çevrilmişdi. Azərbaycan əsgəri hər qarış torpaq uğrunda vuruşur, öz canını təhlükəyə ataraq Vətən qarşısındakı borcunu yerinə yetirirdi. O əsgərlərin bir çoxu doğma torpaqların azadlığını görmək üçün geri dönmədi. Onlar arzularını, gəncliklərini, gələcək planlarını Vətənin azadlığına qurban verdilər. Bu gün Qarabağın səmasında dalğalanan üçrəngli bayrağımızın hər qatında onların qanı, hər dalğalanışında onların nəfəsi var.
Noyabrın 8-də Şuşanın azad edilməsi müharibənin taleyini həll edən tarixi hadisəyə çevrildi. Qayaların zirvəsində qərar tutan, mədəniyyətimizin, musiqimizin, ədəbiyyatımızın beşiyi olan Şuşa yenidən öz doğma sahibinə qovuşdu. Bu xəbər Azərbaycan xalqının ürəyində illərlə bağlı qalmış bir qapını açdı. Şuşanın azadlığı ilə sanki Qarabağın dağları da, Cıdır düzü də, Xarıbülbülün yurd yeri də yenidən nəfəs aldı. Bu, yalnız hərbi qələbə deyildi; milli ruhun, tarixi yaddaşın və mənəvi iradənin təntənəsi idi.
Noyabrın 10-da imzalanan üçtərəfli bəyanatla Vətən müharibəsi başa çatdı. Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində tarixi nailiyyət əldə etdi. Ağdam, Kəlbəcər və Laçın rayonları da bəyanatda nəzərdə tutulan müddəalara uyğun olaraq Azərbaycana qaytarıldı. Otuz ilə yaxın davam edən işğal dövrünün ağır nəticələrinə baxmayaraq, xalqımızın qayıdış arzusu gerçəkləşməyə başladı.
2020-ci il noyabrın 8-i tariximizə Zəfər Günü kimi yazıldı. Bu günün təqvimdəki yeri ilə ölçülməyən bir mənası var. Zəfər Günü bizim üçün itirilmiş torpaqların azadlığı, milli qürurun bərpası, sınmayan iradənin təntənəsi və şəhidlərimizin müqəddəs xatirəsi qarşısında sonsuz ehtiram deməkdir.
Lakin qələbə yalnız döyüş meydanında qazanılan torpaqlarla ölçülmür. Qələbənin arxasında xalqın birliyi, ordunun gücü, dövlətin iradəsi, əsgərin fədakarlığı dayanır. Bu qələbə sübut etdi ki, Vətən sevgisi yalnız sözlə ifadə olunan hiss deyil. O, lazım gələndə canından keçmək, doğma torpağın bir qarışını belə unutmamaq, illərlə ümidini itirməmək və ən çətin anlarda belə gələcəyə inanmaqdır.
Zəfərdən sonra Qarabağda yeni həyatın qurulmasına başlanıldı. Vaxtilə dağıdılmış şəhərlər, kəndlər yenidən qurulmağa, yollar çəkilməyə, məktəblər, yaşayış evləri və sosial obyektlər inşa edilməyə başladı. Böyük Qayıdış proqramı çərçivəsində keçmiş məcburi köçkünlər öz doğma yurdlarına dönməyə başladılar. İllər əvvəl evlərinin açarını ürəklərində bir ümid kimi qoruyan insanlar indi həmin qapıları yenidən açır, doğulduqları torpağın havasını udur, uşaqlıq xatirələrinin izinə düşürlər. Bu mənzərənin özü də Zəfərin davamıdır.
Bu gün Qarabağda ucalan hər yeni bina, salınan hər küçə, açılan hər məktəb, yenidən canlanan hər kənd müharibənin dağıtdığı həyatın bərpasına xidmət edir. Azad edilmiş torpaqların gələcəyi yalnız keçmişin xatirələri üzərində deyil, quruculuq, inkişaf və əmin-amanlıq üzərində yüksəlməlidir. Çünki Vətəni azad etmək qədər onu yaşatmaq, qorumaq və gələcək nəsillərə bütöv şəkildə ötürmək də müqəddəs vəzifədir.
Zəfərin bir də heç vaxt unudulmamalı olan tərəfi var: şəhidlərimiz. Onların hər biri bir ailənin övladı, bir ananın ümidi, bir atanın fəxri, bir elin dayağı idi. Onlar bu gün aramızda olmasalar da, adları tariximizin ən uca səhifələrində yaşayır. Şəhid məzarları qarşısında dayananda insan anlayır ki, azadlıq heç vaxt asanlıqla qazanılmır. Bu torpağın hər qarışı böyük bir fədakarlığın, ağır bir sınağın və müqəddəs bir andın nəticəsidir.
Zəfər Günü həm də gələcək nəsillərə ünvanlanan bir dərsdir. Bu dərs bizə birliyi qorumağı, tariximizi unutmamağı, Vətənə bağlılığı əməli işlərlə sübut etməyi öyrədir. Biz övladlarımıza yalnız qələbə tarixini danışmamalıyıq. Onlara bu qələbənin hansı ağrılardan, hansı itkilərdən və hansı fədakarlıqlardan keçərək əldə edildiyini də anlatmalıyıq. Çünki tarixi unutmaq onu yenidən yaşamaq təhlükəsi yaradır.
Otuz ilin həsrəti qırx dörd günün qəhrəmanlığı ilə sona çatdı. Ancaq Zəfərin məsuliyyəti bundan sonra da davam edir. Qarabağı abadlaşdırmaq, doğma yurdlarına qayıdan insanların həyatını yaxşılaşdırmaq, milli birliyimizi qorumaq və dövlətimizin gücünü daha da artırmaq bu tarixi qələbənin layiqli davamı olmalıdır.
İndi Qarabağın dağlarında yenidən həyat var. Şuşanın küçələrində doğma səslər eşidilir, Cəbrayılın, Füzulinin, Zəngilanın, Qubadlının kəndlərində yeni evlərin işıqları yanır. Bir vaxtlar həsrət nəğmələri oxunan yurd yerlərində indi qayıdışın sevinci yaşanır. Bu torpaqların hər daşı, hər ağacı, hər bulağı sanki illərlə gözlədiyi insanları salamlayır.
Zəfər - bir xalqın yaddaşını qoruması, iradəsini itirməməsi və öz taleyinə sahib çıxmasıdır. Zəfər - şəhidlərin qanı ilə yazılmış, qazilərin yaraları ilə möhürlənmiş, əsgərlərin qəhrəmanlığı ilə ucalmış bir tarixdir. Zəfər - doğma yurda qayıdan ayaq səsləri, yenidən açılan ev qapıları, azad səmalarda dalğalanan üçrəngli bayraqdır.
Bu gün biz Zəfəri qeyd edərkən yalnız keçmişə baxmırıq. Biz həm də gələcəyə baxırıq. Çünki Qarabağ bizim üçün təkcə geri qaytarılmış torpaq deyil, milli yaddaşımızın, mənəvi bütövlüyümüzün və gələcək nəsillərə əmanətimizin ayrılmaz parçasıdır.
Zəfərimiz mübarək olsun, Azərbaycan! Bu torpaqların azadlığı uğrunda canından keçən bütün şəhidlərimizin ruhu qarşısında baş əyirik. Qoy Qarabağın səmasında üçrəngli bayrağımız daim dalğalansın, yurd yerlərimizdən bir daha ayrılıq, həsrət və göz yaşı səsi gəlməsin!

Şəmsi QOCA

Telegramda izləyin