Alimlər "mənfi zaman" fenomenini sübut etdi

Alimlər "mənfi zaman" fenomenini sübut etdiToronto Universitetinin tədqiqatçıları öz təcrübələrində "mənfi zaman" fenomenini müşahidə etdiklərini açıqladılar.

BAKU.WS xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, işığın bəzən maddəyə daxil olmamışdan əvvəl onun içindən çıxmış kimi göründüyü bu vəziyyət kvant fizikasında yeni bir mübahisəyə səbəb olub.

Elm adamları çoxdan bilirdilər ki, işığın bəzən materialı içəriyə girmədən tərk etdiyi görünür.

Ancaq bu, dalğaların maddə tərəfindən necə təhrif edildiyinə görə çox vaxt bir illüziya kimi izah edilirdi.

Toronto Universitetinin tədqiqatçıları yeni bir araşdırmada "mənfi zaman" fenomeninin fiziki bir reallıq olduğunu ortaya çıxardıqlarını iddia edirlər.

Tədqiqatçılar işıq hissəcikləri (fotonlar) və atomlar arasındakı qarşılıqlı əlaqəni araşdıraraq bu nəticəyə gəliblər.

Fotonlar atomlardan keçərkən bəziləri atomlar tərəfindən udulur və yenidən yayılır. Bu qarşılıqlı təsir atomları müvəqqəti olaraq daha yüksək enerji vəziyyətinə gətirir.

Daniela Anqulonun rəhbərlik etdiyi qrup atomların bu həyəcanlı vəziyyətdə nə qədər qaldığını ölçəndə təəccüblü bir nəticə əldə ediblər: Bu dəfə mənfi idi. Yəni, atomlar fotonları udmazdan əvvəl həyəcanlanmış vəziyyətdən çıxmış kimi görünürdü. Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, bu tapıntılar zamana səyahət demək deyil. Aephraim Steinberg, "Biz zamanda geriyə gedən bir şey demək istəmirik. Bu, yanlış şərhdir" deyə izah verib.

Tədqiqatçılar bu tapıntıların Eynşteynin xüsusi nisbilik nəzəriyyəsini pozmadığını da bildirirlər.

Heç bir şeyin işıqdan daha sürətli hərəkət edə bilməyəcəyini ifadə edən bu nəzəriyyə məlumat daşımayan fotonlar üçün keçərli deyil.

"Mənfi vaxt" anlayışı elmi ictimaiyyətdə həm maraq, həm də şübhə ilə qarşılanıb. Alman fiziki Sabine Hossenfelder kimi bəzi elm adamları bu tapıntıların zamanın keçməsi ilə əlaqəli olmadığını iddia edirlər.

"Mənfi zaman" fenomeninin praktik tətbiqləri hələ aydın deyil. Bununla belə, bu tapıntılar bizə kvant hadisələrini daha yaxşı anlamağa və yeni texnologiyalar inkişaf etdirməyə kömək edə bilər.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 836   Tarix: 29 dekabr 2024  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Yüzlərlə "iPhone" sulara qərq oldu

Hörmüz boğazında Sinqapur bayrağı altında üzən "GFS Pride" konteyner gəmisi batıb. "Yeni Sabah" xəbər verir ki, gəminin konteynerlərində "Apple" şirkətinə məxsus yüzlərlə "iPhone" smartfonu, bahalı brend ətirlər və digər lüks mallar olub. Hadisədən dərhal sonr

15.10.2026 404
.

Kürən pişiklərin sirri açıldı - niyə əksəriyyəti erkəkdir?

Alimlər 60 ildən çoxdur araşdırılan bir suala cavab tapıblar: bəzi pişiklər niyə kürən doğulur və bu rəngə niyə daha çox erkəklərdə rast gəlinir? İki müstəqil tədqiqat qrupu bunun səbəbini izah edən genetik xüsusiyyəti müəyyənləşdirib. xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, kəşf pişiklərin tük rəngin

15.10.2026 303
.

İnsanlar dərdlərini niyə süni intellektə danışırlar? Alimlər risklərə diqqət çəkir

İnsanlar artıq təkcə məlumat almaq üçün deyil, şəxsi problemlərini bölüşmək, münasibətlərdə yaşadıqları çətinlikləri müzakirə etmək və emosional dəstək tapmaq üçün də süni intellektə müraciət edirlər. Bəs insanın özünü süni intellektlə danışarkən daha rahat hiss etməsinin səbəbi nədir və bu ünsiyyə

15.10.2026 216
.

Türkiyədə Azərbaycana qarşı ittihamlar: Qardaşlığa kim kölgə salır?

Azərbaycanla Türkiyə arasındakı münasibətlər sadəcə diplomatik əlaqələr deyil, ortaq tarixə, milli-mənəvi dəyərlərə və sarsılmaz qardaşlığa söykənən strateji tərəfdaşlıqdır. "Bir millət, iki dövlət" prinsipi iki xalqın birliyini və qarşılıqlı etimadını ifadə edir. Lakin son dövrlər Türkiyəni

15.10.2026 230
.

"44" filminin saundtreki ABŞ və Böyük Britaniyada ərsəyə gəlib - Video

"44" bədii filminin musiqisi də ekran əsərinin özü kimi dinləyicilərin qəlbinə toxunur. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, filmin saundtrekinin hazırlanması beynəlxalq əməkdaşlıq çərçivəsində həyata keçirilib. Musiqinin ilkin yazısı ABŞ-ın "New York Production Studios" studiyasınd

15.10.2026 296
.

"Sülh hələ də kövrəkdir, onu qorumaq lazımdır"

"Biz artıq məğlub vəziyyətdə olana zərbə endirməmişik. Biz xalqımızın bu qədər əzabına bais olmuş barbarların və uşaq qatillərinin səviyyəsinə enmədik". "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə Prezident İlham Əliyev AQEM-in 7-ci Zirvə Toplantısında çıxışı zamanı bildirib. "Bi

15.10.2026 231
.

"Borussiya Dortmund" "Sabah"la oyundan əvvəl çətin vəziyyətlə üzləşib

"Sabah"ın UEFA Çempionlar Liqasındakı rəqibi "Borussiya Dortmund" sıx qrafikdə uzun səfər oyunları ilə qarşı-qarşıya qalıb. xəbər verir ki, bu barədə Almaniya klubunun rəsmi saytı məlumat yayıb. Dortmund təmsilçisinin səfər proqramı oktyabrın 14-də Norveçdə "Budyo Qlimt"l

15.10.2026 319
.

Məşhur diabet dərmanının güclü ürək qoruyucusu olduğu sübut edildi

Şəkərli diabetin müalicəsində istifadə olunan empaqliflozin damar iltihabında iştirak edən hüceyrələrin fəaliyyətinə təsir göstərə bilər. Kiçikmiqyaslı araşdırmada dərmanı qəbul edən qadınlarda artıq iki həftədən sonra dəyişikliklər qeydə alınıb. xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, piylənməsi v

15.10.2026 315
.

Türkiyəyə dostluq, Azərbaycana təzyiq: bu aksiyaların əsl hədəfi nədir?

Türkiyədə Azərbaycanın diplomatik nümayəndəlikləri qarşısında keçirilən aksiyalar iki qardaş ölkənin münasibətləri ətrafında müzakirələrə səbəb olub. Oktyabrın 13-də Ankarada Azərbaycan səfirliyi qarşısında keçirilən aksiyada məktəblərdə geyim qaydaları və hicabla bağlı məsələlər gündəmə gətirilib. Oktyabrı

10:51 0
.