Keyfiyyətli kofeni necə tanımaq olar?

Səhər oyanan kimi, iş arasında və ya dostlarla söhbət zamanı bir fincan qəhvə bir çox insanın gündəlik həyatının ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Ancaq mağaza rəflərində onlarla fərqli marka, növ və qiymətdə qəhvə olduğu üçün keyfiyyətli məhsulu seçmək hər zaman asan olmur. Bəzən cəlbedici qablaşdırma və ya yüksək qiymət alıcıda məhsulun daha yaxşı olduğu təəssüratı yaratsa da, əsl keyfiyyəti müəyyən edən meyarlar tamamilə fərqlidir.

Bəs keyfiyyətli qəhvəni necə seçmək olar? Alış-veriş zamanı hansı detallara diqqət yetirmək lazımdır?
Mövzu ilə bağlı sağlam qida təbliğatçısı, Gənclərin Töhfəsi İctimai Birliyinin sədri Asim Vəliyev BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, elə bir dövrdə yaşayırıq ki, sağlam olan yox, daha çox təbliğ olunan trend olur. Onun sözlərinə görə, bir istehlakçı olaraq nə daha çox dəbdədirsə, ona üz tuturuq: "Sağlamlıq tərəfi ikinci dərəcəli bir məsələ olur. Bir mərkəzdən kütlələrin həyat tərzi yönləndirilir. Təbliğ olunan bu trendlərdən biri də kofelərdir. Artıq kofe içmək gündəlik həyatın, sosiallaşmanın və iş mədəniyyətinin ayrılmaz bir hissəsinə çevrilib. Kofe seçərkən məhsulun keyfiyyəti, qovrulma dərəcəsi və qəbul edilən porsiyanın ölçüsü sağlamlıq baxımından vacibdir. Düzgün seçim etməsək və çox qəbul etsək orqanizm üçün fəsadlar yarada bilər.

Əsasən iki kofe növü geniş yayılıb. Daha yumşaq, turşməzə və az kafeinli olan Arabica və daha acı, tünd və yüksək kafeinli olan Robustadır. Mən daha çox keyfiyyətli kofe üçün 100 faiz Arabica dənələrinə üstünlük verilməsi tövsiyə edərdim. Kofe dənələri tünd qovrulduqca tərkibindəki antioksidantlar azalır və akrilamid riski arta bilir. Orta qovrulmuş kofeləri həm dad, həm də sağlamlıq baxımından ən yaxşı seçim hesab edirəm. Kofe dənələrinin düzgün saxlanmaması, daşınmaması, xüsusilə yüksək rütubətli mühitdə göbələklərin çoxalmasına və nəticədə okratoksin A kimi təhlükəli mikotoksinlərin yaranmasına səbəb olur. Bu toksinlər isə birbaşa böyrək fəaliyyətinə mənfi təsir göstərir.

Sağlam bir yetkin insan üçün günlük zərərsiz kafein həddi beynəlxalq standartlara görə 400 mq-dır. Bir porsiya espresso təxminən 60-80 mq, bir fincan filtr kofe isə 90-140 mq kafein ehtiva edir. Gün ərzində 2-3 fincan, yəni orta ölçü, təxminən 200 ml-dan artıq kofe içilməsə yaxşı olar.

Əgər özümüz alıb evdə içmək istəyiriksə, bəzi məqamalr diqqət etməliyik. Üzərində hazır kofe, 3-ü 1-də yazılan məhsullardan uzaq durmalıyıq. Bu növ paket kofelərin tərkibində gizli şəkərlər, qlükoza şirəsi, trans yağlar və emulqatorlar əsl kofe dadını əvəzləyir.

Kofe alarkən üyüdülmüş yox, dənə şəklində almalıyıq və qablaşdırmanın üzərində qovrulma tarixinə baxmalıyıq. Üyüdülmüş kofe hava ilə təmasda tez oksidləşir və faydalı yağ turşularını itirir. Kafelərdə kofe sifariş edəndə şərbətlər, süni dadlandırıcılar və kremlər əlavə etdirməyin.

Risk qrupuna aid olanları da unutmamalıyıq. Hamilə qadınlar üçün günlük kafein limiti 200 mq-ı keçməməlidir. Ürək-damar xəstəlikləri, taxikardiyası, arterial hipertenziyası və kəskin mədə-bağırsaq problemləri olanlar isə kofe qəbulunu azaltmalıdır.

Kofenin tərkibində olan kafein mərkəzi sinir sistemini stimullaşdırdığı üçün gecə saatlarında qəbul etsək yuxumuz pozula bilər. Həmçinin kofe sidikqovucu təsirə malikdir. Bədəndən suyun xaric olmasını sürətləndirir. Buna görə də hər fincan kofedən sonra mütləq 1 fincan təmiz su içməliyik.

Digər tərəfdən kofenin tərkibindəki tanninlər qidalarla aldığımız dəmir və kalsiumun bağırsaqlardan sorulmasını zəiflədir. Kofeni yeməkdən ən az 1 saat sonra içsək daha yaxşı olar".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin