Ətin "kimdən gəldiyi" bəlli olacaq - Elektron identifikasiya nəyi dəyişir? - QİDA EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

AQTA-nın sentyabrın 28-də Daşkəsəndə keçirdiyi görüşdə heyvanların fərdi identifikasiyasının xəstəliklərin vaxtında aşkarlanması və baytarlıq tədbirlərinin izlənməsi baxımından əhəmiyyəti vurğulanıb. Prosesin Avtomatlaşdırılmış Qida Təhlükəsizliyi İnformasiya Sistemi vasitəsilə aparıldığı və heyvanlar barədə məlumatların elektron uçotunun təmin edildiyi bildirilib. Bununla yanaşı, AQTA-nın məlumatına görə, heyvan doğulduğu andan identifikasiya edilərək onun saxlanıldığı təsərrüfat, baytarlıq tədbirləri və təsərrüfatdan bazara və kəsim məntəqəsinə qədər hərəkəti izlənə bilir.

Dövlət Proqramında da heyvan identifikasiyasının genişləndirilməsi və heyvan mənşəli məhsulların izlənilməsinin təmin edilməsi nəzərdə tutulub. Bəs elektron identifikasiya ətin mənşəyinin izlənilməsində nəyi dəyişəcək? İstehlakçı aldığı ətin hansı təsərrüfatdan gəldiyini gələcəkdə müəyyən edə biləcəkmi?
Mövzu ilə bağlı qida eksperti Fərid Səfərov BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, heyvanların elektron identifikasiyası heyvandarlıqda "heyvanın doğulduğu andan məhsula çevrilənədək izlənməsi" prinsipini daha sistemli və rəqəmsal şəkildə həyata keçirməyə imkan verəcək. AQTA-nın məlumatına görə, hər bir heyvana fərdi identifikasiya nömrəsi verilir və həmin heyvan barədə məlumatlar AQTİS-də qeydiyyata alınır. Buraya heyvanın saxlanıldığı təsərrüfat, hərəkəti, xəstəlikləri, peyvəndlənməsi və digər baytarlıq tədbirləri ilə bağlı məlumatlar daxil edilə bilər.

Bunun əsas üstünlüklərindən biri xəstəlik zamanı risk mənbəyinin daha tez müəyyənləşdirilməsidir. Məsələn, müəyyən təsərrüfatda yoluxucu xəstəlik aşkarlandıqda həmin heyvanın haradan gəldiyini, hansı heyvanlarla və təsərrüfatlarla təmasda olduğunu müəyyən etmək və risk qrupunda olan heyvanlara baytarlıq tədbirləri tətbiq etmək daha asan olacaq.

Ətin mənşəyini izləmək də mümkün olacaq. AQTA bildirir ki, identifikasiya və izlənilmə sistemi heyvanın təsərrüfatdan bazara və kəsim məntəqəsinə qədər hərəkətini izləməyə imkan verir. Nəticədə istehlak edilən ətin mənşəyini geriyə doğru, heyvanın yetişdirildiyi təsərrüfata qədər izləmək mümkün olur.

Lakin burada vacib məqam odur ki, bu sistemin effektivliyi məlumatların vaxtında və düzgün daxil edilməsindən və heyvanın qanuni kəsim və satış zəncirindən keçməsindən asılıdır. Yəni elektron identifikasiya təkbaşına bütün problemləri həll etmir; qida zəncirinin digər mərhələlərində də uçot və nəzarət düzgün aparılmalıdır.

Ümumilikdə, sistemin genişləndirilməsi həm fermer üçün heyvanların sağlamlığını və hərəkətini idarə etməyi, həm dövlət nəzarəti üçün xəstəliklərə operativ reaksiya verməyi, həm də qida təhlükəsizliyi baxımından "bu ət haradan gəlib?" sualına daha əsaslandırılmış cavab verməyi mümkün edəcək. 2027-2032-ci illər Dövlət Proqramında da heyvanların identifikasiyasının və məlumatların AQTİS-ə daxil edilməsinin genişləndirilməsi nəzərdə tutulur.

Sağlam qidalanaraq sağlam yaşayın!

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin