İnsanlar niyə ehtiyacları olmayan şeylərə pul xərcləyir?

Bəzən insan mağazaya yalnız bir məhsul almaq üçün gedir, amma evə bir neçə əlavə əşya ilə qayıdır. Bəzən isə uzun müddət istifadə etmədiyi geyimlərə, kosmetik vasitələrə və ya müxtəlif aksessuarlara pul xərcləyir. Maraqlıdır, insanlar ehtiyacları olmadığı halda niyə alış-veriş etməyə davam edirlər?

BiG.AZ xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, istehlakçı davranışı ilə bağlı elmi araşdırmalar plansız alış-verişin təkcə ehtiyaclarla deyil, emosional vəziyyət, özünənəzarət və marketinq üsulları ilə də əlaqəli olduğunu göstərir.

Mütəxəssislərin fikrincə, bəzi insanlar alış-verişi stressdən uzaqlaşmaq, darıxmağı unutmaq və ya əhvalını yaxşılaşdırmaq vasitəsi kimi görürlər. Yeni əşya almaq qısa müddət ərzində sevinc və məmnunluq hissi yarada bilər. Lakin bu hiss həmişə uzun müddət davam etmir və insan yenidən alış-veriş etmək istəyə bilər.

Digər səbəblərdən biri sosial müqayisədir. İnsanlar ətrafındakıların geyimlərinə, istifadə etdikləri telefonlara və həyat tərzinə baxaraq özlərində də oxşar əşyalara sahib olmaq istəyi yarada bilərlər. Sosial şəbəkələrdə nümayiş etdirilən dəbdəbəli həyat tərzi də bu istəyi gücləndirə bilər.

Endirimlər və reklamlar da qərarlara təsir edir. "Son fürsət", "məhdud sayda" və "bir alana biri hədiyyə" kimi təkliflər insanda məhsulu dərhal almaq ehtiyacı yarada bilər. Belə hallarda insan əşyanın həqiqətən lazım olub-olmadığını düşünmək əvəzinə, fürsəti qaçırmaqdan çəkinir.

Alış-veriş zamanı verilən qərarlar sonradan peşmanlıqla da nəticələnə bilər. İnsan aldığı məhsuldan qısa müddət sonra istifadə etmədiyini anlayır, lakin növbəti dəfə oxşar vəziyyətdə yenidən eyni davranışı təkrarlaya bilər.

Mütəxəssislər plansız xərcləri azaltmaq üçün alış-veriş siyahısı hazırlamağı, vacib olmayan məhsulu almadan əvvəl bir qədər gözləməyi və aylıq büdcədə şəxsi xərclər üçün ayrıca məbləğ müəyyənləşdirməyi tövsiyə edirlər.

Əsas məsələ alış-verişdən tamamilə imtina etmək deyil, qərarların ani istəklərlə deyil, real ehtiyaclarla verilməsidir.

Telegramda izləyin