900 min il əvvəl texnologiyada hansı böyük sıçrayış baş verib?
Təxminən 900 min il əvvəl İspaniyada "daş texnologiyası 2.0" adlı böyük bir sıçrayış baş verib.
Qaynarinfo bu barədə "Science Alert" jurnalına istinadən xəbər verir.
Santiaqo de Kompostela Universitetindən antropoloq Dieqo Lombao və onun komandası Avropadakı ən qədim inkişaf etmiş daş alət istehsal texnikalarını İspaniyanın şimal-şərqində yerləşən El Barrank de la Boella arxeoloji məntəqəsində aşkar ediblər. Bu texnoloji sıçrayış, müasir insanlarla Neandertalların ayrılmasından əvvəl baş verdiyi üçün, yəqin ki, bizim ortaq əcdadlarımız və ya məhv olmuş digər insan növləri tərəfindən inkişaf etdirilib.
Lombao və komandasının araşdırmalarına görə, burada istifadə edilən texnikalar inkişaf etmiş texnologiya və planlama bacarığını nümayiş etdirir. Daş alətlərin ümumi bir şablon əsasında hazırlandığı və xüsusi məqsədlərə uyğun iri ölçülü alətlərin istehsal edildiyi müəyyən olunub. Bu, qədim insanların düşünmə və əvvəlcədən planlaşdırma qabiliyyətinə malik olduğunu göstərir.
İlk daş alətlər (Oldovan/Mod 1 olaraq təsnif edilir) təxminən 3 milyon il əvvəl Afrikada hazırlanlb. Lombao tərəfindən müəyyən edilən Mod 2 (Aşelyan) texnikaları isə sadə üsulları daha da təkmilləşdirərək sümük və odun kimi əlavə materialların istifadəsi ilə simmetrik və inkişaf etmiş alətlərin istehsalını əks etdirir.
El Barrank de la Boellada yaşayan insanlar yerli materiallardan müxtəlif mərhələlərdə istifadə edərək balta və bel kimi alətlər hazırlayırdılar. Kiçik alətlər üçün çaxmaqdaşı, böyük alətlər üçün isə şist daşına üstünlük verilirdi. Lakin bu texnologiyanın məhz burada yaranmadığı güman edilir, çünki oxşar texnikalara başqa bölgələrdə, məsələn, Levantdakı Ubeidiya ərazisində də rast gəlinib.
Araşdırmaçılar bu texnikaların Afrikadan təxminən 1,4 milyon il əvvəl Avropaya köç edən insanlar tərəfindən gətirildiyini ehtimal edirlər. Bu kəşf, qədim insanların zehni modellər qurmaq, qabaqcadan düşünmək və planlama bacarıqlarının inkişaf etdiyini nümayiş etdirir. Lombao qeyd edir ki, bu yeniliklər ani deyil, Afrikadan Avropaya bir neçə dalğa şəklində gələn texnoloji dəyişikliklərin nəticəsidir.
Təxminən 300 min il sonra insanlar daha bir sıçrayış edərək, bu gün də töhfə verdiyimiz mədəni irs dövrünə keçiblər.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 1169 Tarix: 17 dekabr 2024
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
NASA xəbərdarlıq edir: Nəhəng aysberq yoxa çıxmaq üzrədir
Uzun müddət planetin ən böyük aysberqi hesab edilən "A23a" aysberqi yaxın günlərdə və ya həftələr ərzində tamamilə parçalanaraq məhv ola bilər. Alimlər onun daxili quruluşunda intensiv ərimə prosesləri və səthində ərimiş suların toplanması ilə bağlı sürətli dəyişikliklər müşahidə edirlər. xəbə
11.01.2026 164 FACİƏ: Toyda bəy və gəlin ÖLDÜ
Pakistanın paytaxtı İslamabadda toy şənliyi zamanı qaz balonunun partlaması nəticəsində səkkiz nəfər ölüb, 12 nəfər yaralanıb. xəbər verir ki, bu barədə "Dawn" qəzeti yerli hakimiyyət orqanlarına istinadən məlumat yayıb. Şənlik keçirilən şəxsi evdə baş verən partlayışda bəy və gəlin də ölüb
11.01.2026 406 İran parlamentinin Milli Təhlükəsizlik Komissiyası: Bəzi etirazçıları ABŞ və İsrail silahlandırıb
Xalqın əməkdaşlığı etirazların azalmasına səbəb olub, buna görə də İsrail və Amerikanın qüvvələri qətliam planı ilə vətəndaşları öldürmək üçün xalqa atəş açıblar. "Report" İran mediasına istinadən xəbər verir ki, bu barədə islam respublikası parlamentinin Milli Təhlükəsizlik Komissiyası məluma
11.01.2026 149 Bolqarıstanda avroya keçidlə əlaqədar milli valyuta dövriyyədə çıxarılır
Bolqarıstan Xalq Bankı milli valyutanın - bolqar levinin yarıdan çoxunu dövriyyədən çıxarıb. "Report" xəbər verir ki, bu barədə bankın rəsmi saytında məlumat yerləşdirilib. Çıxarılan vəsaitlər ya avroya dəyişdirilib, ya da mal və xidmətlərin ödənişinə yönəldilib. "Mövcud normativlərə v
11.01.2026 152 Mirasa görə atasını BALTALADI: adını oğluna qoymuşdu
Türkiyədə oğul mirasa görə atasını öldürüb. yerli mediaya istinadla bildirir ki, hadisə Tokat şəhərinin Topçam məhəlləsində baş verib. Məlumata görə, M.C. atası Zihni Cankurtarana məxsus əmlakları satıb. Bunu eşidən kişi Yunanistandan Tokata gəlib. Burada ata-oğul arasında mübahisə yaranıb. Mübahis
11.01.2026 177 Beyləqanda 15 yaşlı qıza qarşı seksual hərəkətlər edilməsi ilə bağlı beş nəfər saxlanılıb
"Qaynar xəttimizə müraciət daxil olub. 2011-ci il təvəllüdlü qız üç nəfər tərəfindən cinsi zorakılığa məruz qalıb". xəbər verir ki, bu sözləri Azərbaycan Uşaqlar Birliyinin rəhbəri Kəmalə Ağazadə sosial şəbəkə hesabında yazıb. Məsələ ilə bağlı Daxili İşlər Nazirliyinin (DİN) Mətbuat Xidmətində
11.01.2026 271 Kolumbiya prezidenti ABŞ-yə səfərinin məqsədini açıqladı
Trampla görüşünün məqsədi dünya müharibəsini dayandırmaqdır. xəbər verir ki, bunu Kolumbiya dövlət başçısı özü CBS telekanalına verdiyi müsahibədə bildirib. Yanvarın 7-də Tramp və Petro telefon danışığı aparıb, Boqotanın narkotik qaçaqmalçılığına qarşı mübarizəsini və Venesueladakı vəziyyəti müzakir
11.01.2026 184 Pakistan və ABŞ birgə antiterror təlimləri keçirir
Pakistan və ABŞ Silahlı Qüvvələrinin bölmələri "Inspired Gambit-2026" adlı birgə antiterror manevrlərinə başlayıblar. "Report" xəbər verir ki, bu barədə Pakistan Silahlı Qüvvələrinin İctimaiyyətlə əlaqələr üzrə idarəsi məlumat yayıb. Bildirilib ki, iki həftə davam edəcək təlimlə
11.01.2026 170 Meksika Trampın açıqlamalarından sonra ABŞ ilə əməkdaşlığı gücləndirmək istəyir
Meksika Prezidenti Klaudia Şeynbaum ABŞ Prezidenti Donald Trampın narkokartellərə qarşı quru əməliyyatı keçirilməsini nəzərdən keçirməyə hazır olması ilə bağlı açıqlamaları fonunda Birləşmiş Ştatlarla təhlükəsizlik sahəsində qarşılıqlı əlaqəni gücləndirmək niyyətini bəyan edib. "Report" TASS-
11.01.2026 148 
