Politoloq: "Pekin paraddakı mesajla yeni ittifaq deyil, çoxqütblü dünya qurmağa çalışır"

Çinin paytaxtı Pekində Yapon işğalına qarşı Çin xalq müqaviməti və İkinci Dünya müharibəsində qazanılmış qələbənin 80-ci ildönümünə həsr olunmuş parad geniş müzakirələrə səbəb olub. Xüsusilə Rusiya, Çin və Şimali Koreya liderlərinin bir araya gəlməsi Qərb tərəfindən yeni ittifaqın yaranması ehtimalı kimi qiymətləndirilib.

"Vaşinqton Post"un yazdığına görə, Rusiya, Çin və Şimali Koreyanın mümkün ittifaqı NATO və ABŞ-ın qlobal təsir imkanlarını zəiflədə bilər. Paralel olaraq, ABŞ-ın Yaponiya və Cənubi Koreya ilə yeni blok qurmaq planları gündəmdədir. ABŞ Prezidenti Donald Trampın yaxın günlərdə Cənubi Koreyaya səfəri də bu ehtimalları gücləndirir.

Mövzu ilə bağlı BiG.AZ-a açıqlama verən politoloq Turan Rzayev bildirib ki, "Vaşinqton Post"un iddiaları maraqlı olsa da, tam reallığı əks etdirmir:
"Paradda Rusiya Prezidenti Vladimir Putin, Çin Sədri Si Cinpin və Şimali Koreya lideri Kim Çen Inın iştirakı simvolik xarakter daşıyırdı. Çünki həmin dövrdə SSRİ və Koreya yarımadası Çinə Yapon militarizminə qarşı mübarizədə yardım göstərmişdi. Bu gün onların iştirakı ‘biz birlikdə döyüşdük, birlikdə qələbə qazandıq’ mesajıdır. Lakin bu, NATO tipli hüquqi öhdəliklərə əsaslanan klassik ittifaq anlamına gəlmir".
Politoloqa görə, tərəflər arasında münasibətlər daha çox taktiki maraqlara söykənir:

Rusiya Şimali Koreya ilə enerji və silah sahəsində əməkdaşlıq edir, eyni zamanda Çinin texnoloji dəstəyinə güvənir;

Şimali Koreya bu əlaqələrdən həm iqtisadi dəstək, həm də nüvə proqramına dolayı legitimlik qazanmaq üçün istifadə edir;

Çin isə bu iki ölkəni balanslayaraq Qərbə qarşı "geosiyasi tampon" kimi saxlamağa çalışır.

Rzayev hesab edir ki, Çin NATO və ya Aİ tipli yeni blok yaratmaq istəmir:
"Pekin daha çox çoxqütblü dünya nizamı qurmağa çalışır. Bu modelin üstünlüyü ondan ibarətdir ki, vahid blok əvəzinə müxtəlif alternativ ittifaqlar formalaşır və Qərbin təsir imkanları parçalanır. Qərbdə ‘dünya ikiyə bölünür’ kimi yanaşmalar mövcuddur, amma Şərq siyasəti fərqli işləyir: zəiflikləri üstünlüyə çevirmək və parçalanmış strukturlardan faydalanmaq".

Telegramda izləyin