COVID-19-un beynimizə uzunmüddətli təsiri
COVID-19 keçirən insanlar onun mənfi nəticələrini illərlə hiss edə bilərlər.
Lent.az xarici mediaya istinadla bildirir ki, Liverpul Universiteti, London Kral Kolleci və Kembric Universitetinin alimləri müəyyən ediblər ki, COVID-19 insan beyninə uzunmüddətli mənfi təsir göstərir.
Araşdırmaya görə, ağır formada COVID-19 keçirib xəstəxanaya yerləşdirilən xəstələr oradan çıxarıldıqdan 12–18 ay sonra belə əhəmiyyətli dərəcədə idrak (kognitiv) funksiyalarının zəifləməsini göstərirlər. Onlarda müşahidə edilən zehni geriləmə sağlam insanda təxminən 20 illik normal qocalma prosesi ilə müqayisə oluna bilər. Bu xəstələrin beynində müəyyən sahələrin həcminin azalması qeydə alınıb, həmçinin qanda sinir hüceyrələrinin zədələnməsi ilə əlaqəli zülalların səviyyəsi yüksəlib.
Araşdırmada ağır COVID-19 keçirən 351 nəfər iştirak edib və onların göstəriciləri 3000 nəfərlik nəzarət qrupunun məlumatları ilə müqayisə olunub. İdrak testləri, beynin həcmini qiymətləndirmək üçün MRT və sinir toxumasının zədələnmə biomarkerlərini müəyyən etmək üçün qan analizləri istifadə edilib. Xüsusilə narahatedici məqam odur ki, xəstəlik dövründə aşkar nevroloji simptomlar yaşamayan pasiyentlərdə belə ciddi kognitiv pozuntular aşkarlanıb.
MRT nəticələri yaddaş, diqqət və icraedici funksiyalara cavabdeh olan beyin sahələrinin həcminin azaldığını göstərib. Bundan başqa, beyin toxumasının zədələnməsini göstərən zülalların yüksəlmiş səviyyəsi ilə beyin həcminin azalması arasında birbaşa əlaqə tapılıb ki, bu da COVID-19-dan sonra idrak pozuntularına səbəb olan bioloji mexanizmlərin mövcudluğunu təsdiqləyir.
Alimlər vurğulayırlar ki, bu məlumatlar koronavirus infeksiyasının beyin üzərində uzunmüddətli təsirlərinin daha dərindən öyrənilməsinin və post-kovid sindromunun effektiv müalicə üsullarının hazırlanmasının vacibliyini göstərir. Qeyd etmək lazımdır ki, son araşdırmalar kognitiv məşqlər, fiziki aktivlik və keyfiyyətli yuxunun COVID-19-un beyin üçün yaratdığı nəticələri qismən kompensasiya edə biləcəyini göstərir. Antioksidantların və iltihab əleyhinə preparatların ağır xəstəlikdən sonra sinir sisteminin dəstəklənməsində potensial faydası da müzakirə olunur.
Beləliklə, COVID-19 təkcə ağciyərlərə və ürək-damar sisteminə təsir etməklə kifayətlənmir, həm də kognitiv qabiliyyətlərdə uzunmüddətli dəyişikliklər yarada bilər. Bu isə ağır infeksiyanı keçirmiş insanlar üçün kompleks reabilitasiya proqramlarının hazırlanmasını xüsusilə aktual edir.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Qışda sağlam qalmaq üçün beş vacib məqam
"Qış dövründə kişi sağlamlığı üçün kiçik çanaq nahiyəsinin soyuması, fiziki aktivliyin azalması, yüksək kalorili qidalanma və D vitamini çatışmazlığı risk yaradır". xəbər verir ki, bu barədə "İzvestiya" nəşrinə "SM-Klinika" Reproduktiv Sağlamlıq Mərkəzinin həkim-uroloq-androloq
01.03.2026 284 Bir çox xəstəliyi müalicə edən MASAJ
Masaj xidməti bir çox xəstəlikləri sağaldır, masaj zamanı Təbii yağlardan istifadə olunur, sizin bədənizdə olan oynaq ağrıları, bel ağrıları, baş ağrılarını vaxtında götürür. Dünyada edilən masajların 90 %-i tibbi masajdır. Avropada və Şərqdə həkimlər masajı resept olaraq yazırlar. Masaj inteqtaiv bi
09.03.2026 2279 Səssiz iflas: Hər 2 nəfərdən birinə təsir edir - Yorğunluq, dəri problemləri, çəki artımı
İşlənmiş qidalar və şüursuz əlavələrin istifadəsi qaraciyərin təbii detoks qabiliyyətini zorlayaraq, səssizcə yağlanmasına səbəb olur. Bu vəziyyət yalnız çəki problemi deyil, eyni zamanda xroniki xəstəliklərin qapısını açan ciddi bir sağlamlıq böhranına çevrilib. Bədənin verdiyi yorğunluq, dəri dəyişikliklər
26.02.2026 554 Nə qədər çiy soğan yemək olar? - Qastroenteroloqdan XƏBƏRDARLIQ
Çiy soğan faydalı, eyni zamanda ehtiyatla istifadə olunmalı qidalardan biridir. O, immun sistemini gücləndirə bilər, lakin həddindən artıq qəbul edildikdə ciddi narahatlığa da səbəb ola bilər. Qastroenteroloqlar soğanın həzm sisteminə təsirini uzun müddətdir araşdırırlar. Mütəxəssislərin fikrincə, b
13.03.2026 449 Balıq yedikdən sonra çay içməyin - Dietoloqlar səbəbini izah edir
Bir çox insan çayın hər yeməyə uyduğunu düşünür. Lakin dietoloqlar uzun müddətdir balıq yeyəndən sonra çay içməyin uğursuz bir uyğunluq yaratdığını xəbərdarlıq edirlər. Burada dadla bağlı heç bir məsələ yoxdur, məsələ orqanizmin bu birləşməyə necə reaksiya verməsidir. xarici mediaya istinadən xəbər veri
01.03.2026 449 Hər il 2 milyon insanın tutulduğu xəstəlik - Artıq gənclər arasında da yayılır
Mart ayı dünyada "Kolon Xərçəngi ilə Mübarizə və Maarifləndirmə Ayı" kimi qeyd olunur. Kolorektal xərçənglər hər iki cins üçün görülmə tezliyinə görə dünyada üçüncü yerdə qərarlaşır və hər il təxminən 2 milyon insana bu diaqnoz qoyulur. Qaynarinfo xbər verir ki, ümumi cərrahiyyə üzrə türk mütəxəssis
12.03.2026 536 Uşaqlarınız mütləq səhər yeməyi yeməlidir
Səhər yeməyi gözəl bir günün açarı ola bilər. 42 ölkədən 155 mindən çox uşağın məlumatlarını araşdıran mütəxəssislər bildirib ki, səhər yeməyi vacibdir. Axşam.az xəbər verir ki, səhər yeməyi yeməyən uşaqlar günboyu əzgin, bikef olurlar. Yeni qlobal araşdırma, ən vacib yemək olan səhər yeməyini atlamanı
07.03.2026 226 Nar yarpaqlarında sinirləri və ürəyi qoruyan maddə aşkar edildi
Narın yarpaqları və budaqlarında olan təbii birləşmənin sinir sistemi və ürəyə təsir edən transtiretin amiloidozu ilə əlaqəli zərərli zülal aqreqatlarını parçalaya biləcəyi müəyyən edilib. Kəşf Kumamoto Universitetinin alimləri tərəfindən aparılan araşdırma nəticəsində üzə çıxıb. xəbər verir ki, tədqiqatı
01.03.2026 264 Öd və qaraciyər xəstəlikləri: Əməliyyat hansı halda şərtdir? - VİDEO
Baku TV-nin "Baku Med" verilişinin yeni buraxılışı yayımlanıb. Proqramın budəfəki buraxılışında öd və qaraciyər xəstəlikləri barədə müzakirə aparılıb. Öd kisəsində daşlar niyə yaranır? Öddaşı həmişə əməliyyat tələb edirmi? Öd kisəsi polipləri təhlükəlidirmi? Qaraciyərdə xoşxassəli törəmələ
07.03.2026 255