COVID-19-un beynimizə uzunmüddətli təsiri
COVID-19 keçirən insanlar onun mənfi nəticələrini illərlə hiss edə bilərlər.
Lent.az xarici mediaya istinadla bildirir ki, Liverpul Universiteti, London Kral Kolleci və Kembric Universitetinin alimləri müəyyən ediblər ki, COVID-19 insan beyninə uzunmüddətli mənfi təsir göstərir.
Araşdırmaya görə, ağır formada COVID-19 keçirib xəstəxanaya yerləşdirilən xəstələr oradan çıxarıldıqdan 12–18 ay sonra belə əhəmiyyətli dərəcədə idrak (kognitiv) funksiyalarının zəifləməsini göstərirlər. Onlarda müşahidə edilən zehni geriləmə sağlam insanda təxminən 20 illik normal qocalma prosesi ilə müqayisə oluna bilər. Bu xəstələrin beynində müəyyən sahələrin həcminin azalması qeydə alınıb, həmçinin qanda sinir hüceyrələrinin zədələnməsi ilə əlaqəli zülalların səviyyəsi yüksəlib.
Araşdırmada ağır COVID-19 keçirən 351 nəfər iştirak edib və onların göstəriciləri 3000 nəfərlik nəzarət qrupunun məlumatları ilə müqayisə olunub. İdrak testləri, beynin həcmini qiymətləndirmək üçün MRT və sinir toxumasının zədələnmə biomarkerlərini müəyyən etmək üçün qan analizləri istifadə edilib. Xüsusilə narahatedici məqam odur ki, xəstəlik dövründə aşkar nevroloji simptomlar yaşamayan pasiyentlərdə belə ciddi kognitiv pozuntular aşkarlanıb.
MRT nəticələri yaddaş, diqqət və icraedici funksiyalara cavabdeh olan beyin sahələrinin həcminin azaldığını göstərib. Bundan başqa, beyin toxumasının zədələnməsini göstərən zülalların yüksəlmiş səviyyəsi ilə beyin həcminin azalması arasında birbaşa əlaqə tapılıb ki, bu da COVID-19-dan sonra idrak pozuntularına səbəb olan bioloji mexanizmlərin mövcudluğunu təsdiqləyir.
Alimlər vurğulayırlar ki, bu məlumatlar koronavirus infeksiyasının beyin üzərində uzunmüddətli təsirlərinin daha dərindən öyrənilməsinin və post-kovid sindromunun effektiv müalicə üsullarının hazırlanmasının vacibliyini göstərir. Qeyd etmək lazımdır ki, son araşdırmalar kognitiv məşqlər, fiziki aktivlik və keyfiyyətli yuxunun COVID-19-un beyin üçün yaratdığı nəticələri qismən kompensasiya edə biləcəyini göstərir. Antioksidantların və iltihab əleyhinə preparatların ağır xəstəlikdən sonra sinir sisteminin dəstəklənməsində potensial faydası da müzakirə olunur.
Beləliklə, COVID-19 təkcə ağciyərlərə və ürək-damar sisteminə təsir etməklə kifayətlənmir, həm də kognitiv qabiliyyətlərdə uzunmüddətli dəyişikliklər yarada bilər. Bu isə ağır infeksiyanı keçirmiş insanlar üçün kompleks reabilitasiya proqramlarının hazırlanmasını xüsusilə aktual edir.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşSaç tökülməsi sizi qorxutmasın! Çarə TAPILDI!!!
Dəmir, zülal və sinkin orqanizdə çatmamazlığı saçların tökülməsiinə səbəb olur. Hamiləlik, tiroid, şəkər, qaraciyər və böyrək xəstəlikləri də saçı tökür. Həddindən artıq diaeta, xərçəng xəstəliklərinin müalicəsində istifadə edilən bəzi dərmanlar da saçları tökər, həmçinin rənglənmədə istifadə edilə
17.09.2021 1439 Həddən artıq tərləmənin SƏBƏBLƏRİ
Tərləmə fizioloji prosesdir. Tərləmənin köməyi ilə bədənimiz öz normal hərarətini saxlayır. -a istinadla bildirir ki, mütəxəssislər bununla bağlı maraqlı məlumatlar verir:. - Bundan əlavə tərlə birlikdə orqanizmdən artıq və ziyanlı maddələr (toksinlər, şlaklar və s.) ifraz olunur. İnsana isti oland
18.08.2021 1367 Həkim Delta ştamına qarşı ƏN EFFEKTİV üsulu AÇIQLADI
Delta ştamına qarşı ən təsirli üsul 2 doza "Sinovac"la 1 doza "Pfizer"in qarışığıdır. Bunu yoluxucu xəstəliklər üzrə mütəxəssis Bülənt Ərtoğrul deyib. O bildirib ki, bu nəticəyə mövcud elmi məlumatlar əsasında gəlnib: "2 dozada "Pfizer"in effektivliyi bir qədər aşağı
22.08.2021 1318 Möcüzəvi meyvə: Xərçəng riskini azaldır, şəkəri salır
Çində həyat dərmanı olaraq tanınan innab saysız faydası ilə məşhurdur. Uzun illərdir şəfa qaynağı olaraq tanınan bu meyvənin yeni faydası öyrənilib. -a istinadən xəbər verir ki, innab yemək sizi bir çox xəstəliklərdən qoruyacaq. Tərkibi A və C vitamini boldur. Ürək sağlamlığı üçün xeyirlidir. Bağırsa
23.08.2021 1865 Həkim üzün vəziyyətinə görə diaqnoz edilən təhlükəli xəstəlikləri açıqladı
Asimmetrik üz insultun ilk əlamətlərindən biri ola bilər. Bu barədə rusiyalı onkoloq İvan Karasev danışıb. Onun sözlərinə görə, əksər xəstəliklər insanın üzündə müəyyən izlər buraxır. "Üzdəki quru və çatlamış dəri bədənin susuz qalmasının bir əlamətidir. Bu simptom həm də tər vəzilərinin işi il
28.08.2021 914 "Qarpızın yağlı yeməkdən sonra yeyilməsi düzgün deyil" - HƏKİM
Adətən hər yayda bu mövsüm üçün xarakterik olan hadisələr müşahidə edilir. Qarpızdan zəhərlənmələr, ilan, həşərat sancmaları və sair. Bu il də bədbəxt hadisələrsiz ötüşmədi. Öncə qeyd edək ki, rəsmi məlumatlarda bu vaxta kimi qarpızla bağlı zəhərlənmə hallarının olmadığı iddia edilir. Yayın ən çox sərinləşdiric
22.08.2021 1038 Yoluxucu xəstəliklərdən qorunmaq üçün belə qidalanın
Payızda immuniteti yaxşılaşdırmaq və bədəni gücləndirmək üçün sitrus meyvələrindən istifadə etmək məsləhət görülür, çünki tərkibində olan efir yağları əhval-ruhiyyəni yüksəldir. Bundan əlavə, faydalı yağlar unudulmamalıdır, onları qoz-fındıq, zeytun yağı, avokado və yağlı balıqdan əldə etmək olar. B
12.09.2021 1388 Yaxşı fiziki formaya aparan yolda ilk 5 ADDIM
İlin əvvəlində yaya kimi arıqlamağı özünüzə məqsəd qoymuşdunuz, amma yayın sonunda hələ də məqsədinizə çatmamısınız? O zaman məqsədlərinizə daha ciddi yanaşın və elə bu gündən başlayın. BİG.AZ xarici mətbuata istinadən oxuculara 5 sadə addımdan başlamağı məsləhət görür. Elementar görsənsələr də, bu qaydalar
24.08.2021 957 Yuxusuzluğu aradan qaldıran məlhəm
Yay girəndən bir çoxları yuxusuzluq sindromundan əziyyət çəkir. Yatmaq istəsəniz də, yuxuya getməyə əziyyət çəkirsiniz. BİG.AZ Axşam.az-a istinadən xəbər verir ki, yuxu dərmanı qəbul etmək heç də çıxış yolu deyil. Həm də dərman mədəni zəhərləyir. Yuxusuzluq sindromundan xilas olmaq üçün aşağıdakı məlhəm
22.08.2021 2428