Universitet yataqxanalarının çatışmazlığı minlərlə tələbəni kirayəyə yönəldir - TƏHSİL EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Azərbaycanda universitetlərdə tələbə yataqxanası problemi illərdir aktuallığını qoruyur. Xüsusilə Bakı və Sumqayıt şəhərlərində təhsil alan minlərlə tələbə yataqxana çatışmazlığı səbəbindən kirayə mənzil tutmağa və ya ağır sosial çətinliklərlə üzləşməyə məcbur qalır. Bu problem həm tələbələrin maddi vəziyyətinə, həm də təhsil prosesinə mənfi təsir göstərir. Diqqət çəkən əsas məqamlardan biri isə Qarabağın işğaldan azad olunmasından təxminən 6 ilə yaxın vaxt keçməsinə baxmayaraq, bəzi universitet yataqxanalarında illərdir məskunlaşmış məcburi köçkün ailələrinin hələ də tam şəkildə köçürülməməsidir.

Bu vəziyyət paytaxt və ətraf şəhərlərdə tələbə yataqxanalarına olan tələbatı daha da artırır. Hazırda bir çox tələbə universitetə qəbul olunsa da, qalacaq yer tapmaqda ciddi çətinlik yaşayır və kirayə qiymətlərinin yüksək olması onları əlavə maliyyə yükü ilə qarşı-qarşıya qoyur.
Mövzu ilə bağlı təhsil eksperti Şəmsi Qoca BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, toxunduğunuz məsələ, həqiqətən də, hər tədris ilinin başlanğıcında - xüsusən də sentyabr ayında ölkənin təhsil mühitini, minlərlə tələbəni və valideyni sarsıdan, illərdir həllini tapmayan ən ağrılı yaralarımızdan biridir. Onun sözlərinə görə, paytaxt Bakıda və Sumqayıtda fəaliyyət göstərən ali təhsil müəssisələrinin yataqxana fondu mövcud tələbatın heç minimal faizini belə qarşılamaq iqtidarında deyil: "Bu gün bölgələrdən oxumağa gələn gənclərimizin böyük əksəriyyəti paytaxtın aqressiv kirayə mənzil bazarının ümidinə buraxılıb və hər il sentyabrda əmlakçıların, ev sahiblərinin süni şəkildə qaldırdığı qiymət artımı sosial bir böhrana çevrilir.

Məsələnin ən düşündürücü və paradoksal tərəfi isə sizin də qeyd etdiyiniz kimi, torpaqlarımızın işğaldan azad edilməsindən altı ilə yaxın vaxt keçməsinə baxmayaraq, tələbə yataqxanalarının hələ də tam boşaldılmaması və tələbələrin ixtiyarına verilməməsidir. Biz hamımız yaxşı başa düşürük ki, vaxtilə yurdundan-yuvasından didərgin düşmüş soydaşlarımızın o ağır illərdə bu binalarda məskunlaşdırılması humanitar bir zərurət idi. Dövlətimiz bu gün Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda möhtəşəm quruculuq işləri aparır, "Böyük Qayıdış" proqramı çərçivəsində müasir kəndlər, şəhərlər salınır və köç prosesi davam edir. Lakin bu köçürmə tempinin yataqxanalara tətbiqi sürətləndirilməlidir. Köçürülən ailələrin yerləşdiyi korpuslar dərhal təmir-bərpa olunaraq tələbələrin istifadəsinə verilməli, hələ köçməyən ailələrin prosesi isə xüsusi qrafiklə optimallaşdırılmalıdır. Çünki Qarabağın azadlığı həm də o torpaqları elmlə, təhsillə quracaq gənclərin sosial rifahının təmin olunmasından keçir.

Tələbə yataqxanası təkcə baş saxlamaq üçün bir sığınacaq deyil, o, ali təhsilin ayrılmaz bir parçası, tələbəlik mühitinin formalaşdığı sosiomədəni məkandır. Bu gün yataqxanaların olmaması ucbatından bölgələrdən gələn neçə-neçə istedadlı gənc, xüsusən də qız uşaqları kirayə mənzil tapmaqda, onun maddi yükünü qaldırmaqda çətinlik çəkir, bəzən isə ümumiyyətlə təhsildən uzaqlaşmaq məcburiyyətində qalırlar. Bu, bir millətin gələcəyinə vurulan böyük bir zərbədir. Ali məktəblər rəqabətədavamlı kadr hazırlamaq iddiasındadırsa, ilk növbədə həmin kadrın elementar məişət şəraitini təmin etməlidir. Oxumağa gələn gənc sentyabr ayında "kirayə pulunu necə çatdıracam", "bunu evə necə deyəcəm" stresi ilə dərsə başlayırsa, ondan hansı elmi nailiyyəti və ya yaradıcı təfəkkürü gözləmək olar?

Problemin köklü həlli üçün aidiyyəti qurumlar, xüsusən də Elm və Təhsil Nazirliyi artıq seyrçi mövqedən çıxmalıdır. Yataqxanaların boşaldılması prosesi sürətləndirilməli, dövlət-özəl tərəfdaşlığı çərçivəsində yeni, müasir tələbə şəhərcikləri (kampuslar) salınmalıdır. Dünyanın hər yerində bu təcrübə var. Eyni zamanda, tələbələr üçün xüsusi mənzil dotasiyaları və ya güzəştli kirayə mexanizmləri düşünülməlidir ki, əmlak bazarındakı işbazlar hər payız gənclərimizin cibinə ortaq ola bilməsinlər. Ümid edirəm ki, bu fəryad aidiyyəti ünvanlara çatacaq və növbəti tədris ilində biz eyni mənzərəni yenidən yaşamayacağıq".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin