Deepfake və məlumat təhlükəsizliyi: AI ilə bağlı əsas narahatlıqlar

"Süni intellekt texnologiyalarının sürətlə inkişafı və həyatın müxtəlif sahələrinə inteqrasiyası dövlətləri və beynəlxalq təşkilatları yeni qaydalar və tənzimləmə mexanizmləri formalaşdırmağa vadar edir. Çünki süni intellekt artıq yalnız texnoloji alət deyil, eyni zamanda məlumat təhlükəsizliyi, müəllif hüquqları, şəxsi məlumatların qorunması və ictimai rəyə təsir kimi mühüm məsələləri də gündəmə gətirir".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında İKT üzrə ekspert Elvin Həsənov bildirib.

O, qeyd edib ki, bu səbəbdən dünyanın bir çox ölkəsində süni intellektin istifadəsi ilə bağlı hüquqi və etik çərçivələrin müəyyənləşdirilməsi istiqamətində işlər aparılır. Əsas tələblərdən biri şəffaflıq prinsipidir. İstifadəçi qarşılaşdığı məzmunun insan tərəfindən, yoxsa süni intellekt vasitəsilə yaradıldığını bilməlidir. Bu baxımdan, AI ilə hazırlanmış foto, video və mətnlərin xüsusi işarələrlə qeyd olunması bir çox ölkədə müzakirə olunan və tətbiq edilməyə başlanan qaydalar sırasındadır:

"Digər vacib istiqamət məlumatların qorunması ilə bağlıdır. Süni intellekt sistemləri böyük həcmdə məlumatlar üzərində fəaliyyət göstərdiyi üçün həmin məlumatların arasında şəxsi və həssas informasiyalar da ola bilər. Buna görə də AI sistemlərini hazırlayan şirkətlərdən istifadəçi məlumatlarının necə toplandığını, hansı məqsədlərlə istifadə edildiyini və necə saxlanıldığını açıq şəkildə izah etmələri tələb olunur.

Ekspertlər təhlükəsizlik və məsuliyyət məsələlərinin də xüsusi əhəmiyyət daşıdığını vurğulayırlar. Süni intellekt sistemləri müəyyən hallarda səhv qərarlar verə və ya yanlış məlumatlar yarada bilər. Bu səbəbdən bir çox ölkədə kritik sahələrdə - xüsusilə səhiyyə, maliyyə və hüquq sistemlərində - son qərarın insan nəzarəti altında qəbul edilməsi əsas prinsip kimi qəbul edilir.

Müzakirə olunan digər mühüm mövzulardan biri isə saxta məzmun və dezinformasiyadır. Süni intellekt vasitəsilə hazırlanan deepfake videolar, saxta audioyazılar və manipulyativ məzmunlar ictimai rəyə təsir etmək potensialına malikdir. Buna görə də bir sıra ölkələr bu tip materialların müəyyənləşdirilməsi, işarələnməsi və izlənməsi üçün yeni tənzimləmə mexanizmləri hazırlayır.

Ümumilikdə, tətbiq olunan bu qaydaların məqsədi süni intellektin inkişafını məhdudlaşdırmaq deyil, onun təhlükəsiz, şəffaf və məsuliyyətli şəkildə istifadəsini təmin etməkdir. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, texnologiyanın sürətli inkişafı fonunda effektiv tənzimləmə mexanizmlərinin yaradılması həm şəxsi məlumatların qorunması, həm də informasiya təhlükəsizliyinin təmin olunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır".

Telegramda izləyin