Azərbaycan-Böyük Britaniya strateji tərəfdaşlığı: yeni dünya nizamında nümunəvi əməkdaşlıq modeli

Azərbaycan-Böyük Britaniya strateji tərəfdaşlığı: yeni dünya nizamında nümunəvi əməkdaşlıq modeliDünya siyasətində baş verən fundamental dəyişikliklər, geosiyasi rəqabətin güclənməsi və qlobal iqtisadi münasibətlərin yenidən formalaşması dövlətlər qarşısında yeni vəzifələr müəyyənləşdirir. Belə bir şəraitdə beynəlxalq mövqe yalnız siyasi və iqtisadi resurslarla deyil, həm də düzgün tərəfdaşlıq strategiyası, qarşılıqlı maraqların uzlaşdırılması və dəyişən reallıqlara çevik uyğunlaşma bacarığı ilə müəyyən olunur. Azərbaycan Respublikası ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə bu baxımdan mühüm siyasi sənəd kimi tarixi əhəmiyyət kəsb edir.

Noyabrın 12-də Dublin şəhərində Prezident İlham Əliyev və Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığının Baş naziri Endi Börnhem tərəfindən imzalanmış sənəd iki ölkə arasında münasibətlərin gələcək istiqamətlərini müəyyənləşdirməklə yanaşı, Azərbaycanın beynəlxalq əməkdaşlıq sistemində artan rolunu da nümayiş etdirir. Siyasi, müdafiə, təhlükəsizlik, iqtisadiyyat, ticarət, enerji, nəqliyyat, təhsil və innovasiya sahələrini əhatə edən Bəyannamə tərəfdaşlığın çoxşaxəli xarakterini təsdiqləyir.

Azərbaycan-Böyük Britaniya əlaqələrinin möhkəm tarixi və hüquqi təməli mövcuddur. 1994-cü il fevralın 23-də imzalanmış Dostluq və Əməkdaşlıq haqqında, 1998-ci il iyulun 21-də qəbul edilmiş Dostluq Münasibətləri və Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamələr ikitərəfli münasibətlərin inkişafında mühüm rol oynayıb. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin müəyyənləşdirdiyi xarici siyasət kursu əsasında formalaşan bu əlaqələr Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə yeni məzmun qazanaraq strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlib.

Azərbaycanın çoxvektorlu xarici siyasəti müxtəlif dövlətlərlə bərabərhüquqlu əməkdaşlığın genişləndirilməsinə, Şərqlə Qərb arasında siyasi və iqtisadi əlaqələrin möhkəmlənməsinə xidmət edir. Böyük Britaniya ilə tərəfdaşlığın inkişafı da ölkəmizin Avropa məkanında mövqeyinin güclənməsi, yeni investisiya imkanlarının yaranması və beynəlxalq əməkdaşlıq platformalarında iştirakının genişlənməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu münasibətlər Azərbaycanın milli maraqlara əsaslanan müstəqil xarici siyasətinin, müxtəlif beynəlxalq aktorlarla qarşılıqlı faydalı əlaqələr qurmaq imkanlarının bariz nümunəsidir.

Bəyannamədə müdafiə və təhlükəsizlik sahələrində əməkdaşlığa xüsusi yer ayrılması da təqdirəlayiqdir. Müasir dövrdə regional və qlobal təhlükəsizlik çağırışlarının mürəkkəbləşməsi dövlətlər arasında təcrübə mübadiləsini, institusional əlaqələri və birgə fəaliyyət imkanlarını genişləndirməyi zəruri edir. Bu baxımdan müdafiə sənayesi, hərbi təlim və hazırlıq, hüquq-mühafizə, sərhəd təhlükəsizliyi və digər əlaqəli istiqamətlərdə əməkdaşlığın inkişafı qarşılıqlı etimadın möhkəmlənməsinə, təhlükəsizlik sahəsində potensialın artırılmasına xidmət edəcəkdir.

İqtisadi və ticarət əlaqələrinin genişləndirilməsi tərəfdaşlığın digər mühüm istiqamətidir. Böyük Britaniyanın Azərbaycanın iqtisadiyyatına yatırdığı investisiyalar, xüsusilə enerji sektorunda formalaşmış uzunmüddətli əməkdaşlıq iki ölkə arasında iqtisadi münasibətlərin əhəmiyyətinin göstəricisidir. Yeni mərhələdə kiçik və orta sahibkarlıq, maliyyə xidmətləri, texnologiya və innovasiya sahələrində əlaqələrin inkişafı üçün geniş imkanlar mövcuddur. Qarşılıqlı investisiyaların təşviqi, biznes dairələri arasında birbaşa əlaqələrin qurulması və birgə layihələrin həyata keçirilməsi iqtisadi əməkdaşlığın daha da şaxələndirilməsinə şərait yaradacaqdır.

Enerji sahəsi ikitərəfli əməkdaşlığın əsas istiqamətlərindəndir. Azərbaycan uzun illərdir Avropanın etibarlı enerji tərəfdaşı kimi çıxış edir. Yeni sənəddə bərpaolunan enerji, yaşıl maliyyələşdirmə və aşağı karbonlu texnologiyalar üzrə əməkdaşlığın genişləndirilməsi nəzərdə tutulur. Azərbaycanın günəş və külək enerjisi potensialı, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən yaşıl enerji layihələri bu sahədə yeni imkanlar yaradır. Böyük Britaniya ilə texnologiya mübadiləsi və investisiya əməkdaşlığı həmin potensialın reallaşdırılmasına töhfə verəcəkdir. Beləliklə, enerji tərəfdaşlığı ənənəvi əməkdaşlıq çərçivəsindən kənara çıxaraq gələcəyin dayanıqlı enerji sisteminin formalaşdırılmasına yönəlir.

Nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlıq da strateji əhəmiyyətə malikdir. Azərbaycanın əlverişli coğrafi mövqeyi Avropa ilə Asiya arasında mühüm tranzit mərkəzi kimi rolunu artırır. Birgə Bəyannamədə Orta Dəhlizin dəstəklənməsi, infrastruktur və logistika layihələrinin inkişafına diqqət yetirilməsi ölkəmizin beynəlxalq bağlantılardakı mövqeyini daha da möhkəmləndirəcəkdir. Bu istiqamətdə əməkdaşlıq ticarət əlaqələrinin genişlənməsinə, yükdaşımaların artmasına və regional iqtisadi inteqrasiyanın dərinləşməsinə şərait yaradır.

Nəticə etibarilə, Azərbaycan Respublikası ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə dəyişən dünya nizamında qarşılıqlı maraqlara əsaslanan əməkdaşlığın yeni mərhələsini müəyyənləşdirir. Sənəd Azərbaycanın müstəqil xarici siyasətinin, artan beynəlxalq nüfuzunun və qlobal proseslərdə fəal iştirakının göstəricisidir.

Qarşılıqlı etimad, siyasi dialoq və ortaq inkişaf hədəfləri üzərində qurulan bu tərəfdaşlıq gələcəkdə daha da dərinləşərək hər iki ölkənin milli maraqlarına, regionda sabitliyin və təhlükəsizliyin möhkəmlənməsinə xidmət edəcəkdir.

İlqar Əliyev
Dövlət İdarəçilik Akademiyası


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 54   Tarix: 16 noyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Milli teleradio məkanının strateji əhəmiyyəti: dövlətçilik, milli kimlik və informasiya təhlükəsizliyi

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin radio və televiziya sahəsi ilə bağlı müraciəti ölkənin informasiya məkanının bugünkü vəziyyətinə, milli medianın cəmiyyət həyatındakı roluna və gələcək inkişaf istiqamətlərinə yenidən nəzər salmaq baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu müraciətin mahiyyətində yalnı

11:05 181
.

Üç ölkə arasında nüvə sazişinin əldə olunması gözlənilmir

Rusiya Prezidenti Vladimir Putin, ABŞ Prezidenti Donald Tramp və Çin Prezidenti Si Cinpin arasında keçiriləcək üçtərəfli görüşdən sonra nüvə silahları ilə bağlı sazişin əldə olunması ehtimalı olduqca aşağı qiymətləndirilir. xəbər verir ki, bu barədə IMEMO RAS-ın Beynəlxalq Təhlükəsizlik Mərkəzinin elm

10:42 182
.

Rusiya Gürcüstanın "Droa!" partiyasını arzuolunmaz təşkilat elan etdi

Rusiya Ədliyyə Nazirliyi Gürcüstanın "Droa!" partiyasını arzuolunmaz təşkilatlar siyahısına daxil edib. xəbər verir ki, bu barədə nazirliyin rəsmi saytında məlumat verilib. Nazirliyin açıqlamasında "Droa!" partiyasının (həmçinin "Vaxt gəldi!" və "Pora!" adlar

10:15 166
.

Azərbaycan-Böyük Britaniya diplomatik münasibətlərində yeni inkişaf mərhələsi

Azərbaycanın milli maraqlara əsaslanan çoxvektorlu və balanslaşdırılmış xarici siyasət strategiyası ölkəni regional gücdən qlobal miqyaslı etibarlı strateji tərəfdaşa çevirib. Bu günlərdə dövlət başçısı İlham Əliyevin Dublində keçirilən "Avropa Siyasi Birliyi"nin 9-cu Zirvə Toplantısında iştirak

14:42 83
.

Maksim Qalkin Bakıda toyda - Foto

Rusiyalı şoumen Maksim Qalkin Bakıda toy məclisinə qatılıb. Axşam.az xəbər verir ki, onun Bakıdan fotosunu aparıcı Leyla Quliyeva paylaşıb. Leylanın məclislərdən birində lentə aldığı görüntüdə Əməkdar artist Abbas Bağırov da yer alıb. Aparıcı paylaşımında "Çətin gün idi. Hərtərəfli çətin idi. Amm

11:36 247
.

Azərbaycanda minimum əməkhaqqı 500 manat civarında olacaq

Azərbaycanda minimum əməkhaqqının nə qədər artacağı ilə bağlı müzakirələr yekunlaşmaq üzrədir. -ın əldə etdiyi məlumata görə, minimum əməkhaqqının 100 manat civarında artırılması proqnozlaşdırılır. Xatırladaq ki, hazırda bu rəqəm 400 manatdır. Noyabrın sonunda, dekabrın əvvəlində isə sözügedən layihəni

14:11 148
.

Prezident İlham Əliyev televiziya və radio işçilərini təbrik edib - Video

Prezident İlham Əliyev televiziya və radio işçilərini təbrik edib. BİG.AZ AZƏRTAC-a istinadən bildirir ki, təbrikdə deyilir:. "Hörmətli radio və televiziya işçiləri,. Azərbaycan radiosunun yaranması milli mətbuat və mədəniyyət tariximizin mühüm hadisələrindən biridir. 1926-cı il noyabrın 6-da il

15.11.2026 277
.

Prezident İlham Əliyevin müraciəti: Milli medianın gücü Azərbaycanın dövlətçilik maraqlarına xidmət etməlidir

Azərbaycanın milli informasiya məkanının inkişafı, dövlətçilik ənənələrinin qorunması və milli-mənəvi dəyərlərin gələcək nəsillərə ötürülməsi baxımından radio və televiziya hər zaman mühüm missiya daşıyıb. Prezident İlham Əliyevin Azərbaycan Radiosunun 100, Azərbaycan Televiziyasının 70 illik yubiley

11:01 174
.

Hökumət üzvləri parlamentdədir

Milli Məclisin növbəti plenar iclası keçiriləcək. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, parlamentdə növbəti ilin büdcə zərfi müzakirə ediləcək. İclasda Baş nazir Əli Əsədov, iqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarov, maliyyə naziri Sahil Babayev və hökumət üzvləri iştirak edirlər

10:59 201
.